ଏକ ସୁନ୍ଦର ପ୍ରଭାତରେ, ଜୟମିନି, ମଣିଷ ଉଠି ଆଉ ପୁନିଥରେ ଗଙ୍ଗା ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତିସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ପୂଜା ଏବଂ ଜାଗରଣ ଯେଉଁଠି ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ କରାଯାଇଛି, ହେ ଦେବୀ ଗଙ୍ଗା, ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ ସେଗୁଡିକ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରହୁ। ଏହିପରି କହି, ନମସ୍କାର କରି, ଦ୍ୱିଜତି ନିଜ ନିତ୍ୟ କର୍ମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ନିଜ ପରିବାର ସହିତ ଉପବାସ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି। ଏଭଳି ଯେଉଁ ଲୋକ ଜାହ୍ନବୀ ତଟରେ ପବିତ୍ର ଉପବାସ ପାଳନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କେତେ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି, ଏହା ମୁଁ କହିବି, ଶୁଣ। ସେମାନେ ଅନେକ ଜନ୍ମର ଅପରାଧରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭନ୍ତି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆକାର ଧାରଣ କରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନଗରକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ସହ ଅପୂର୍ବ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ଏହି ସୁଖ ହଜାର ହଜାର କୋଟି ବର୍ଷ ଓ ଅସଂଖ୍ୟ ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥାଏ, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଲୋଭ କରନ୍ତି। ପରେ, ନାରାୟଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକକୁ ଯାନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବେ ନାହିଁ ଏମିତି ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସମୟ ରହି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦିନ ଶେଷ ହେଲେ, ଏକ ଅତି ଶୋଭାମୟ ରଥ ଚଢ଼ି ମହାଦେବଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାନ୍ତି। ସେଠାରେ ଅପୂର୍ବ ଦୁର୍ଲଭ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରି, ଗଣପତି ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏପରେ, ସେ ଶିବନଗରରେ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସମୟ ରହି, ତା’ପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଲୋକକୁ, ଦ୍ୱିତୀୟ ବାସବ ଭଳି, ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ସେଠାରେ, ଏହି ପୁଣ୍ୟାତ୍ମା ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ବସି, ଅସଂଖ୍ୟ ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ପରେ, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲୋକକୁ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ଭଳି, ଯାନ୍ତି; ଏଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅମୃତ ସମ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରି ଥାନ୍ତି। ପୁଣି ସେ ଭୂମିକୁ ଫେରି ଏକ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜା ହୁଅନ୍ତି, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ସମସ୍ତ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ରାଜାଙ୍କୁ ଜିତି ଭୂମି ଶାସନ କରନ୍ତି। ଜୀବନ ଶେଷରେ, ସେ ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ମୃତ୍ୟୁ ଲାଭ କରି, ଦିବ୍ୟ ରଥ ଚଢ଼ି ମହତ୍ତ୍ୱ ଏବଂ ଖ୍ୟାତି ସହିତ ଦେବତାଙ୍କ ନଗରକୁ ଯାନ୍ତି। ଏହି ନଗର, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଯିବାକୁ ଅସମର୍ଥ, ସେଠାରେ ଚାରିଟି ମନ୍ବନ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରି, ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି, ଯାହା ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ଭାବେ ପାଆନ୍ତି। ଏହିପରି ହେଉଛି ଜାହ୍ନବୀ ତଟକୁ ଦେବ ଇଚ୍ଛାରେ ଯାଇଥିବା ମହାପୁଣ୍ୟ ମାର୍ଗ। ଯଦି ଏହି ଯାତ୍ରା ମଧ୍ୟରେ କେହି ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରନ୍ତି, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏପରି ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ନାମ ସତ୍ୟଧର୍ମା, ଯିଏ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ସୁମୃଦୁଭାଷୀ ଥିଲେ। ସେ ତ୍ରେତା ଏବଂ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗ ସନ୍ଧିରେ ପୃଥିବୀରେ ବସିଥିଲେ; ତାଙ୍କର ରାଣୀ ଥିଲେ ବିଜୟା, ଯିଏ ଦେହରେ ଶୋଭାବତୀ, ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ଓ ପତିସେବାରେ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ ଥିଲେ। ସେମାନେ ସାତ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ପୃଥିବୀର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କଲେ। ଏକ ଦିନ, ସମୟ ଆସିଲା, ସେ ଦୁହେଁ ସ୍ତ୍ରୀ-ପୁରୁଷ ଏକାସাথে ଦେହ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ତା'ପରେ, ଯମର ଭୟଙ୍କର ଦୂତମାନେ ସେମାନେକୁ ବାନ୍ଧି ଏକ କଷ୍ଟଦାୟକ ପଥରେ ଯମଲୋକକୁ ନେଲେ। ସେଠାରେ, ଧର୍ମରାଜା ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କୁ କହିଲେ—"ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କର ସମସ୍ତ କର୍ମ ଯାଞ୍ଚ କର।" ଏହିପରି ଆଜ୍ଞା ପାଇ, ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ତାଙ୍କର ଜନ୍ମଜନ୍ମାନ୍ତର କର୍ମ ତଦନ୍ତ କଲେ। ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ହାତ ଯୋଡି କହିଲେ—"ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କର ସମସ୍ତ କର୍ମ କହିବି। ଯେଉଁ ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ କର୍ମ ସେମାନେ ପୃଥିବୀରେ କରିଛନ୍ତି, ତା' ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଉପାୟ କହିବି—ଶୁଣ।" "ଏକ ଦିନ, ଏକ ଏକାକୀ ହରିଣ ଦାନ୍ତିର ଭୟରେ ଜଙ୍ଗଲରୁ ଏଠାରେ ଆସିଲା, ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟ ଚାହିଲା। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ରାଜା କୌତୁହଳରେ ଉଠି, ତାଙ୍କର ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ହରିଣକୁ ଘାତ କଲେ। ଆଶ୍ରୟ ନେବାକୁ ଆସିଥିବା ହରିଣକୁ ହତ୍ୟା କଲେ, ଏହାଦ୍ୱାରା ଏହି ରାଜା ଏବଂ ତାଙ୍କର ରାଣୀ ସଦା ଦଣ୍ଡ ଲାଗି ଯମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶାସିତ ହେବେ।" "ଜେତେ ଟିଏ ତା' ଦେହରେ ଲୋମ ଥିଲା, ତେତେ ହଜାର ହଜାର ମନ୍ବନ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଅନେକ ପରିବାର ସହିତ ନରକରେ ରହିବେ। ଯିଏ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିବାକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରେ ନାହିଁ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ। କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିବାକୁ ନିଜ ଜୀବନ ବା ଧନ ଦେଇ ରକ୍ଷା କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପରି ଭୟଙ୍କର ପାପ ମଧ୍ୟ ମିଟିଯାଏ। ଜୀବନ ଶେଷରେ ସେ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ, ଯାହା ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ଭାବେ ପାଆନ୍ତି। କିନ୍ତୁ, ଏହି ରାଜା ଏବଂ ରାଣୀଙ୍କୁ ଯମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଭୟଙ୍କର 'ତିରି ଗଛ ଜଙ୍ଗଲ' କୁ ନେଇ ଯାଇ ଦିଆଯାଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଗଛର ପତ୍ର ତଳୱାର ସମାନ କଟାରା।" "ଏହିପରି ଦୁଃଖଦ ଅନୁଭବ କରି, ସେମାନେ ଶତକୋଟି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଜଙ୍ଗଲରେ ରହିଲେ। ପରେ, ସେମାନେ 'ବାଘର ଖାଦ୍ୟ' ନାମକ ନରକକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କରି, ତା'ପରେ ସେ ବାଘ ଦ୍ୱାରା ଖାଇ ଦିଆଯିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ। ଏହି ଦୁଃଖ ଶେଷ ହେଲାପରେ, ସେ ଦୁହେଁ ପୃଥିବୀରେ ବେଙ୍ଗର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ପୂର୍ବଜନ୍ମର ସ୍ମୃତି ରହିଥିବାରୁ, ସେ ବେଙ୍ଗ ଦୁଇଜଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ସଦା ଏକ ତଟରେ ଏକାସাথে ରହି, କୀଟ ଭୋଜନ କରୁଥିଲେ।" "ଏକ ଦିନ, ସେହି ତଟ ଦ୍ୱାରା କିଛି ପୁଣ୍ୟବାନ ମଣିଷ ଚାଲିଯାଉଥିବା ଦେଖିଲେ। ସେମାନେ ଗଙ୍ଗା ତଟକୁ ଯାଉଥିଲେ। ବେଙ୍ଗ ଏହା ଦେଖି କହିଲା—'ବର୍ଷା ଋତୁର ମାୟାରେ ପଡ଼ି, ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ପାପ କରିଥିଲି, ତା'ର ଫଳ ଏବେ ଅଭିଭୂତ କରୁଛି। ଆମେ ଏପରି କଷ୍ଟ ଭୋଗୁଛୁ, ଏବେ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ମିଳୁନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଗଙ୍ଗାରେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କଲେ ପାପୀମାନେ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି। ତେଣୁ, ଏତେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିଛି, ଏବେ ମୁଁ ଏହି ଦେହ ଗଙ୍ଗାରେ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଚାହେଁ।