ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି—ଯେଉଁ ମଣିଷଙ୍କ ଦେହ ଚିରି ଦେଖାଯାଏ, ସେମାନଙ୍କର ଫଳ କଣ ହୁଏ, ତାହା ଶୁଣ। ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବକନ୍ୟାମାନଙ୍କ ସହ ବିମାନରେ ଶୋଇଥାନ୍ତି, ଯେଉଁ ଦେବକନ୍ୟାମାନଙ୍କ ସୁନ୍ଦର, ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥନ ଥାଏ। ଏହି ସମୟରେ ଯଦିଓ ତାଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ପିପିଲିକା, ପୋକା, ମାଛି ଘିରିଥାଏ, ତଥାପି ସେ ସ୍ୱର୍ଗର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିଥାନ୍ତି। ଯେଉଁ ମଣିଷଙ୍କ ଅସ୍ଥି ଗଙ୍ଗାରେ ପଡ଼ିଥାଏ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତାଙ୍କ ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ମୁଁ କହୁଛି। ସେମାନେ ଦେବମଣ୍ଡଳରୁ ଅଭିବାଦନ ପାଆନ୍ତି, ମୁକୁଟରେ ମଣି ରହିଥାଏ, ତାଙ୍କ ପାଦଧୂଳି ସ୍ୱର୍ଗରେ ଛିଟାଯାଏ, ଏବଂ ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ହୁଏ। ଯଦି କେହି ଅନିଚ୍ଛାରେ ମଧ୍ୟ ଦେହ ଗଙ୍ଗାରେ ପଡ଼ିଯାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ନାରାୟଣ ସହ ଏକତା ପାଏ। ଗଙ୍ଗାରେ ଯେଉଁଠି ଅଗ୍ନିକଣ୍ଡ ଜଳରେ ବହୁଥିବା ଦେଖାଯାଏ, ତାହାର ସଂଖ୍ୟା ଯେତେ, ସେତେ ଶତାବ୍ଦୀ ସ୍ୱର୍ଗରେ ରହିଥାଏ। ଅନ୍ୟ ଦାନ, ପୁଣ୍ୟ କେବେ କେବେ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଦେହ ଗଙ୍ଗାରେ ପଡ଼ିଯାଏ, ତାହାର ପୁଣ୍ୟ କେବେ ଶେଷ ହୁଏନାହିଁ। ଏଠି କଣ ଅଧିକ କହିବି? ଏହି ନିଶ୍ଚିତ ସତ୍ୟ ଯେ, ଗଙ୍ଗାରେ ଦେହ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିବା ମଣିଷଙ୍କ ମହିମା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଝିହେବ ନାହିଁ। ଏଠି ଏହି ମହତ୍ତ୍ୱ ଆମେ ଦେଖିପାଉ—ଏକଥା ଯେଉଁ କେହି ଏକଥା ଭାବନା ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ଗଙ୍ଗା ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରିଥାଏ, ସେହି ଦୁର୍ଜୟ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରକୁ ଏକ ନୌକାରେ ପାର୍ ହୋଇ ଚିରସନ୍ତୋଷର ପାରେ ପହଞ୍ଚିଯାଏ। ଏହି ପବିତ୍ର କଥା ଶୁଣି ଜୈମିନି କହିଲେ—"ପୁନିଥରେ ମୋତେ ଗଙ୍ଗା ମହିମା କହିଦିଅ, ଏହି କଥାର ଅମୃତ ମଧୁରତାକୁ ମୁଁ ପୁନିପୁନି ଆସ୍ୱାଦନ କରିବାକୁ ଚାହେଁ।" ତେବେ ବ୍ୟାସଦେବ କହିଲେ—"ତୁମେ ଗଙ୍ଗାପ୍ରତି ଭକ୍ତିଶୀଳ, ତେଣୁ ପୁନି କହିବି। ଯେଉଁମାନେ ଜହ୍ନବୀ ତଟରେ ପଦ ରଖନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଦ ଧନ୍ୟ।" "ଯେଉଁ କାନ ଗଙ୍ଗା ତରଙ୍ଗର ଗୁଞ୍ଜନ ଶୁଣେ, ଯେଉଁ ଜିହ୍ବା ତାହାର ଜଳର ମଧୁରତା ଅନୁଭବ କରେ, ସେମାନେ ପବିତ୍ର। ଯେଉଁ ଚକ୍ଷୁ ଜହ୍ନବୀର ତରଙ୍ଗ ଦେଖେ, ଯେଉଁ କପାଳରେ ଗଙ୍ଗା ଜଳର ଚିହ୍ନ ରହିଛି, ସେମାନେ ପ୍ରଶଂସିତ। ଯେଉଁ ହାତ ଜହ୍ନବୀ ତଟରେ ହରିଙ୍କ ପୂଜାରେ ନିୟୋଜିତ, ଯେଉଁ ଦେହ ତାହାର ସ୍ୱଚ୍ଛ ଜଳରେ ପବିତ୍ର, ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନ ଫଳଦାୟକ।" "ଏଠି ଦେହ ପତିତ ହେଲେ ଚାରି ପ୍ରକାର ଫଳ ମିଳେ; ସ୍ୱର୍ଗରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପିତୃଗଣ ଜହ୍ନବୀ ତଟକୁ ଆସନ୍ତି। ଏହା ଦେଖି ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ କହନ୍ତି—'ଆମେ ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ଏହି ପୁଣ୍ୟ କରିଥିଲୁ, ତେଣୁ ଏହି ଶୁଭ ଗତି ପାଇଲୁ।'" "ସେମାନେ ଆଉ କହନ୍ତି—'ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଅକ୍ଷୟ ହେବ, କାରଣ ଆମର ପୁତ୍ର ଏପରି। ଏହି ଗଙ୍ଗା ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସନ୍ତୃପ୍ତ।' 'ଯେଉଁ ଦାନ ଆମର ପୁତ୍ର ଗଙ୍ଗାରେ ଦେଇଛି, ତାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସେ ପରମ ପଦକୁ ପାଇବା, ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସହଜରେ ପାଉନାହାନ୍ତି।'" "ସମସ୍ତ ଦାନ ଆମ ପାଇଁ ଅକ୍ଷୟ ହେବ; ଯେଉଁ ପିତୃମାନେ ନରକରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଛନ୍ତି—ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦାନ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ପାଇବେ।" "ଏହିପରି ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଯଦି ଜହ୍ନବୀ ତଟକୁ ଯାଏ, ସେମାନେ କହନ୍ତି—'ଯେଉଁ ପାପ ଆମେ କରିଥିଲୁ, ଯାହା ପାଇଁ ଏତେ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ସେଗୁଡିକ ଆମର ପୁତ୍ରଙ୍କ ଦୟାରେ ନଶ୍ଟ ହେବ। ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏହି ଅସହ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରଣାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା।'" "ପୁତ୍ରଙ୍କ କୃପାରେ ଆମେ ପରମ ପଦକୁ ପାଇବା; କିନ୍ତୁ ଯଦି କେହି ମନୁଷ୍ୟ ଯିବା ପରେ ମନ ଭ୍ରମରେ ଘରକୁ ଫେରିଯାଏ, ତେବେ ସମସ୍ତ ପିତୃମାନେ ନିରାଶ ହୁଅନ୍ତି। ଯେଉଁ ମଣିଷ ଦାନ ଦେଇ, ମିଳନ କରି, କିମ୍ବା ଝୁଲା, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀରେ ଚଡ଼ିଯାଏ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳରୁ ବଞ୍ଚିତ।" "ଗଙ୍ଗା ଯାତ୍ରାରେ କେହି ଚପ୍ପଲ୍ ପିନ୍ଧିବା, ଛତା ଧରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ରାସ୍ତାର କଷ୍ଟକୁ ଅସୁବିଧା ଭାବିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଘରର ସୁବିଧା, କିମ୍ବା ଘରେ ଗଙ୍ଗା ସ୍ନାନ ଭାବିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ମିଥ୍ୟା କଥା କହିବା, କୁସଂଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।" "ଯାତ୍ରାରେ ଦୁଇଥର ଭୋଜନ, କଳହ, ନିନ୍ଦା, ଲୋଭ, ଅହଂକାର, କ୍ରୋଧ, ଇର୍ଷ୍ୟା ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ଅତି ହସ, ଅତି ଦୁଃଖ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ; ନିଜକୁ ଶୟନ କରୁଥିବା ଭାବି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ପରି ଭାବିବା ଉଚିତ।" "ପଥରେ ଯାଉଥିବାବେଳେ ଗଙ୍ଗା ମାତାଙ୍କ ନାମ ଓ ମହିମା ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦାତ୍ରୀ ବୋଲି କହିବା—'ହେ ଗଙ୍ଗା ଦେବୀ, ଜଗତ୍ ଜନନୀ, ମୋତେ ଦର୍ଶନ ଦିଅ।'" "ଏପରି ମୃଦୁ କଥାରେ ନିଜ କ୍ଲାନ୍ତି ଦୂର କରି, ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ—'ମୁଁ କିପରି ଘର ଛାଡ଼ିଲି, କିପରି ଏଠାକୁ ଆସିଲି?' ଯେଉଁମାନେ ଏପରି କ୍ଲାନ୍ତି କଥା କହନ୍ତି, ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ପାଉନାହାନ୍ତି—'ମୋ ଶଯ୍ୟା କେଉଁଠି, ଘରବାଳୀ କେଉଁଠି, ପ୍ରିୟ ଘର କେଉଁଠି?'" "ମୁଁ ଜଙ୍ଗଲରେ ଭୂମିରେ ଶୁଅଛି; କିପରି ଏଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲି? ଘରର ଧନ, ଧାନ, ଅନ୍ୟ ସମ୍ପତି କଣ ହେଲା?' 'କେତେ ଦିନରେ ଘରକୁ ଫେରିଯିବି?' ଏପରି ଚିନ୍ତା ଯେଉଁମାନେ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ପାଉନାହାନ୍ତି।" "ଏହି ଯାତ୍ରା ତୁମ ପାଇଁ ଗଙ୍ଗା ତଟକୁ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ହେ ନଦୀମହା, ତୁମ ଦୟାରେ ମୋ ଯାତ୍ରା ସଫଳ ହେଉ। ବିଶେଷ ଭାବେ ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିବା ଉଚିତ।" "ଜୈମିନି, ଏହି ଯାତ୍ରା ଉଲ୍ଲାସରେ ଭକ୍ତମାନେ ସହିତ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ, ଅତି ତ୍ୱରାନ୍ବିତ କିମ୍ବା ଅତି ଧୀରେ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଗଙ୍ଗା ଯାତ୍ରାରେ କୌଣସି ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ପ୍ରୟାଗରେ ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ବ୍ୟବସାୟ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କାମ କଲେ ଅର୍ଦ୍ଧ ପୁଣ୍ୟ ହାରାଏ।" "ଏଯାଏଁ ଅନେକ ଜନ୍ମର ସମସ୍ତ ପାପ, ବଡ଼ କି ଛୋଟ, ଗଙ୍ଗା ଦେବୀଙ୍କ କୃପାରେ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଏହିପରି କହି, ଜ୍ଞାନୀ ପୁରୁଷ ଆନନ୍ଦରେ ଗଙ୍ଗା ତଟକୁ ଯାଉଛନ୍ତି।" "ଏବଂ ମାତା ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ—'ଆଜି ମୋ ଜନ୍ମ ସଫଳ, ଏବଂ ମୋ ଜୀବନ ସାର୍ଥକ।