ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସଭାରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ଦେବତା ଏବଂ ଦେବୀମାନେ ବସିଥାନ୍ତି, ସେଠି କେବଳ ବାହ୍ୟ ଲୋକମାନେ ମାତ୍ର ନୁହେଁ, ଏଠାରେ କେହି ଅପବିତ୍ର ବା ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ଅଛନ୍ତି ବୋଲି କିଛି ନାହିଁ; ତଥାପି ଏଠି ଏକ ଦୁଃଖଦ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା—ପୁଲୋମଜା, ଏକ ନିର୍ମଳ ଚରିତ୍ରର ଦେବୀ, ଅପମାନିତ ହେଉଥିଲେ। ଏଉଁ ଅପମାନର ଦୁଃଖରେ ତାଙ୍କ ମକରନ୍ଦ ମୁଖ ମ୍ଲାନ ହୋଇଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସେ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚଲିଯାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ସହ ଥିଲେ ପଦ୍ମଗନ୍ଧା, ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦରୀ ଦେବୀ, ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିବାସରେ ରହିଗଲେ। ପଦ୍ମଗନ୍ଧାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ସେଉଁ ଅପମାନର କଥା ଏମିତି ଗହୀର ଭାବେ ରହିଗଲା, ଯେପରି ତାହା ସଦା ଜାଗୃତ ଅଛି। ଏକ ଦିନ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଗୁଣରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, କହିଲେ, “ଓ ସୁନ୍ଦରି, ତୁମେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା କର, ଏକ ଵର ଚୟନ କର।” ପଦ୍ମଗନ୍ଧା ବିନୟରେ କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମହାରାଜା, ଅନେକ ନାରୀଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, କିନ୍ତୁ ଆପଣ ମୋ ଶକ୍ତିରେ ବନ୍ଧିତ। ମୁଁ ଅନ୍ୟ ବର କାହିଁକି ଚାହିଁବି? ତଥାପି ଯଦି ଆପଣ ମୋତେ ବର ଦେବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ତେବେ ମନ, ବଚନ ଓ କ୍ରିୟାରେ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ନିଶ୍ଚିତ ଶପଥ କରନ୍ତୁ।” ତେବେ ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, “ଜୀବନ, ଧନ, ସାମ୍ରାଜ୍ୟ, ଓ ସେବକ—ଯାହା ଚାହିବ, ମୋତେ ଆଜ୍ଞା ଦିଅ, ମୁଁ ଦେଇଦେବି। ଏହା ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ, ପୁନଃ ସତ୍ୟ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତୁମେ ଯାହା ଚାହିବ, ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଦେଇଦେବି।” ପଦ୍ମଗନ୍ଧା କହିଲେ, “ଯଦି ଆପଣ ସତ୍ୟସ୍ୱରୂପେ ପ୍ରସନ୍ନ, ତେବେ ଆପଣଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ—ମୋ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନ୍ମ ଏକ ହାତୀର ଗର୍ଭରେ ଦିଅ। ଏହି ବର ଆଉ ଥରେ ଦିଅ।” ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, “ମୁଁ ଶପଥ କରିଛି, ଏହି ବର ଦେଉଛି। କିନ୍ତୁ ମୋ ହୃଦୟରେ ଅନେକ ଦୁଃଖ ଅଛି—ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖିନଥିଲେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରେନି। ଏପରି ଦୀର୍ଘ ବିୟୋଗ କିପରି ସହିବି? ତୁମେ ମୋତେ ଦୟା ଦେଖାଇଲେ, ତେବେ ମୋ ସହ କିଛିଦିନ ରୁହ; ପରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମୃଦ୍ଧି ସଂପର୍କରେ କଥା ହେବ।” ଏପରି ଭାବରେ ପଦ୍ମଗନ୍ଧା ଦେବଲୋକରେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ରହିଲେ। ଏକ ଦିନ ସେ କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ମୋ ଅଭିଷ୍ଟ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦିଅ। ମୁଁ କର୍ମଭୂମିକୁ ଯିବି, ଆପଣଙ୍କ ଚରଣକୁ ନମସ୍କାର କରେଁ।” ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, “ତୁମର ମୋପ୍ରତି ଅପାର ପ୍ରେମ ଦେଖି, ଆଉ କିଛି ଦିନ ରୁହ। ତାପରେ ଚାହିଲେ ଯିବା। ଏହି ଅନନ୍ଦ ଭବନରେ ସେ ତାଙ୍କ ସହ ଦିନ ରାତି ଖେଳିଲେ, ଏବଂ ତିନି ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ରହିଲେ। ଏହା ପରେ ସେ ଆନନ୍ଦରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋତେ ଆଦେଶ ଦିଅ, ମୁଁ ପୃଥିବୀକୁ ଯିବାକୁ ଯାଉଛି।” ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, “ମୋତେ ଛାଡି ଯିବେନି, ତୁମେ ମୋ ପ୍ରାଣଠାରୁ ବି ଅଧିକ ପ୍ରିୟ। ପଦ୍ମଗନ୍ଧା କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ଯେତେବେଳେ ମୋର ପୁଣ୍ୟ କ୍ଷୟ ହେବ, ତେବେ ମୁଁ ପୃଥିବୀକୁ ଯିବି। ତାପରେ ଆପଣଙ୍କ ସହ ବିୟୋଗ ଦୀର୍ଘ ହେବ; ଏହି ବିୟୋଗ ପରେ ମୁଁ ପୁଣି ପୃଥିବୀକୁ ଯିବାକୁ ଚାହେଁ। ପୁଣି ବର୍ଣ୍ଣ କରିବି, ଯେପରି ମୋ ପୁଣ୍ୟ ଆର୍ଜନ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଫେରିପାରିବି; ଯେପରି ହେଉ, ଯଦି ବିୟୋଗ ହେଉଛି, ତାହା ଆପଣ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ।" ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, “ଓ ଶୁଭେ, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଏହି କର୍ମ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିବ, ତେବେ ଯାଅ; ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଫେରିଆସିବ।" ପଦ୍ମଗନ୍ଧା ନୟନରେ ଅଶୁ ନେଇ, ଦେହ ଭିଜାଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହାତରେ ଆଲିଙ୍ଗନ ପାଇ, ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ନୀତିବନ୍ତି ଦେବୀ କର୍ମଭୂମିକୁ ଗଲେ। ସେ ଏକ ହାତୀର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏବଂ ପୂର୍ବଜନ୍ମର ସ୍ମୃତି ଥିଲା। ସେ ଅନ୍ତଃକରଣରେ ସବୁ କଥା ମନେ ପକାଇ, କିଛିଦିନ ପରେ ଜାହ୍ନବୀ ତୀରକୁ ଗଲେ। ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରି, ଗଙ୍ଗାର ମାଟିରେ ଅଳଙ୍କୃତ ହେଲେ। “ଗଙ୍ଗା, ଗଙ୍ଗା” ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରି, ଗଭୀର ଜଳାଶୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ ହାତୀ ଶରୀର ନେଇ, ପାହାଡ଼ ପରି ଗଭୀର ଗଙ୍ଗା ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ସ୍ମରଣ କରି, ପୁଣି ମୃତ୍ୟୁ ଅନୁଭବ କଲେ। ଏହି ଦୃଢ଼ତା ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆନନ୍ଦରେ ପାରିଜାତ ଓ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଷ୍ପ ଝଡ଼ାଇଲେ। ଏହିପରି ଦୀର୍ଘ ବିୟୋଗ ପରେ, ଦେବମାନ୍ୟ ସମୂହ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ଦ୍ରୁତ ଆଣିଲେ। ସେ ସୁମନା ନାମେ କଳାବର୍ଣ୍ଣ ପୁଷ୍ପକେତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଶରୀର ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ ଦୁଃଖ କଥା କହି, ତାଙ୍କ ନିବାସକୁ ଫେରିଗଲେ। ପୁଲୋମଜା, ରମ୍ଭା, ପ୍ରମ୍ଲୋଚା, ଉର୍ବଶୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବକନ୍ୟାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ। ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ନାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଧୃଢ଼ତା ଦେଲେ, ଏବଂ ପୁରନ୍ଦରଙ୍କ ନଗରରେ ଶୁଭାଗ୍ୟବତୀ ଓ ପ୍ରିୟା ଭାବେ ରହିଲେ। ଯେପରିଏଁ ତାଙ୍କ ଅସ୍ଥି ଗଙ୍ଗାରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଛି, ତେପରିଏଁ ଶତକୋଟି ପରିବାର ଦେବଲୋକରେ ରହିଥାନ୍ତି। ଯେଉଁ ରାଜାମାନେ ତପସ୍ୟାରେ ଦେବଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବକନ୍ୟା ପ୍ରେମର କ୍ଷେତ୍ର ହୁଏ। ଏହି ହେଉଛି ଗଙ୍ଗାରେ ଅସ୍ଥି ବିମର୍ଜନର ଫଳ। ଗଙ୍ଗାରେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରିବାର ଫଳ ବର୍ଣ୍ଣନାଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅସ୍ଥି ଗଙ୍ଗାରେ ରହିଥାଏ, ଶତକୋଟି କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଦେବଲୋକରେ ବାସ କରେ। ଯେଉଁ ଦେହ ଗଙ୍ଗା ଧାରାରେ ଭାସିଯାଏ, ସେ ଦେହଧାରୀ ପାଇଁ ଦେବଲୋକରେ ଦେବକନ୍ୟାମାନେ ଭୟଭିତ ହୋଇ ସୁନ୍ଦର ଚାମର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତି କରନ୍ତି। ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦିବ୍ୟ ଶୟନାସନରେ ଶୟାନ ହୋଇ ଆନନ୍ଦରେ ରହିଥାଏ। ଯେଉଁ ଦେହ ଜାହ୍ନବୀର ଚରୁ ଚରୁ ଦେଖାଯାଏ, ସେଉଁ ପରିବାର ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ ପବିତ୍ର ହୁଏ; ସେ ଦେହ ଦିବ୍ୟ ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ଅଙ୍ଗରେ ଅଙ୍କିତ ହୁଏ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦିବ୍ୟ ଦେବକନ୍ୟାମାନଙ୍କ ସହ ସ୍ପର୍ଦ୍ଧା କରେ। ଯଦି ଏହି ଦେହ କାଉ, ଗିଧ, ଶ୍ୱାନ ଓ ଭୟଙ୍କର ପକ୍ଷୀ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ଷିତ ହୁଏ, ତଥାପି... (ଏଠି ଗଢ଼ିଥିବା କଥା ଗଙ୍ଗାର ପବିତ୍ରତା, ତାହାରେ ଦେହ ବିମର୍ଜନ, ଓ ଦେବଲୋକର ଶାଶ୍ୱତ ସଉଭାଗ୍ୟ ଉପରେ ଶେଷ ହୁଏ।