ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ ପ୍ରଥମେ ଏହା ଦେଖାଯାଏ ଯେ, ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କର କଳଙ୍କ କେବଳ ସେମାନେ ଦେଖନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମକୁ ମୂଲ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଯିଏ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିଥାଏ, କ୍ରୂର ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଆଚରଣର ହୋଇଥାଏ, ସେ ଧର୍ମହୀନ ହୁଏ। ଏହି ଅର୍ଥରେ ପଦ୍ମଗନ୍ଧା କହିଲେ, "ମୁଁ ଯଦି ଧର୍ମହୀନ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ତୁମର ସ୍ୱାମୀ ତୁମକୁ ପୂଜନ୍ତୁ।" ଏମିତି କହି, ଲୋଟସ୍ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ପଦ୍ମଗନ୍ଧା କ୍ରୋଧରେ ସୁନାର ଶଯ୍ୟାରୁ ଉଠି ଦୁଃଖର ସ୍ୱରେ କାନ୍ଦିଲେ। ତା’ପରେ ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, "ପ୍ରିୟା, ମୋ ଜୀବନରେ ସ୍ୱାମିନୀ, ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ କେଉଁଠି ଯାଉଛ? ମୋତେ ଛାଡ଼ି ଯିବାକୁ କାହିଁକି?" ସେଉଁଠି ପଚାରିଲେ, "ମୁଁ କଣ ଦୋଷ କରିଛି? ସୁନ୍ଦରୀ, ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମର ଦାସ, ଏବଂ ଦାସ ଭଳି କାମ କରେ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେଉଁଠି କହିଲେ, "ଦାସଙ୍କର ଜଣେ ଜଣାଣୀ ମଧ୍ୟ ଦାସୀ ହୁଏ; ତୁମେ ମୋ କଥା ଶୁଣୁନାହାଁ।" ଏହିପରେ ଶକ୍ର ଭ୍ରମରେ ଅସ୍ଥିର ମନରେ ଉଠି ତାହା ସୁନ୍ଦରୀକୁ ପୁଣି ଆପଣଙ୍କ ଶୋଭା ଉପରେ ବସାଇଲେ। ତେବେ ଶଚୀ କହିଲେ, "କ୍ରଉଞ୍ଚ ପକ୍ଷୀର ଜୀବନ ଧନ୍ୟ; ନିଶ୍ଚୟ ମୋର ଜୀବନ ବ୍ୟର୍ଥ। ତୁମେ ସଦା ସଉଭାଗ୍ୟବତୀ, ମୁଁ ଅସଉଭାଗ୍ୟବତୀ। କ୍ରଉଞ୍ଚର ପୁଣ୍ୟ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବ; ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଶେଷ ହେବା ପରେ, ସେ ଆଉ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରିବ। ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଇଚ୍ଛାମତେ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କର।" ଏହାପରେ ଶଚୀ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "କେତେ ଦିନ, ହେ କ୍ରଉଞ୍ଚ, ତୁମେ ଧର୍ମହୀନ ହେବା ନାହିଁ?" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ପଦ୍ମଗନ୍ଧା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ। ବିରୋଧ ଛାଡ଼ି, ସେ ଶଚୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ, "ହେ ପୁଲୋମାନନ୍ଦିନୀ, ତୁମେ ଯେ ଏପରି ଅଦ୍ଭୁତ କଥା କହିଲ, ଏହା ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ। ହେ କ୍ରଉଞ୍ଚୀ, ତୁମେ କିଏ? କେଉଁଠି ବସୁଛ? କିପରି ଏଠାକୁ ଆସିଛ? ମୁଁ ଏହି ସବୁ କଥା ଏକାଦମେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ। ମୋର ପୁଣ୍ୟ କେତେ ଦିନ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିବ?" ତା’ପରେ ଶଚୀ କହିଲେ, "ପୂର୍ବେ ତୁମେ ପକ୍ଷୀ ରୂପେ କ୍ରଉଞ୍ଚୀ ଥିଲ, ଲୋଟସ୍ ସୁଗନ୍ଧ ଥିଲ। ପୃଥିବୀରେ ରୁହି, ଅଶୁଦ୍ଧ ମାଂସ ଓ ପୋକା ଭୋଜନ କରୁଥିଲ। ଗଙ୍ଗା ପାରରେ ଏକ ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ ବଟବୃକ୍ଷ ଥିଲା, ସେଠି ତୁମେ ଘଁସ ତିଆରି କରି ଘର ବନେଇଥିଲ। ଏକ ଦିନ ଏକ କଳା ସାପ ସେଇ ବଟବୃକ୍ଷକୁ ଯାଇଲା। ଘଁସ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ସେ ସାପ ତୁମକୁ ଡ଼ସିଲା ଓ ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲ। ସାପ ରିସାରେ ତୁମର ସମସ୍ତ ମାଂସ ଖାଇଦେଲା। ତୁମର ଅସ୍ଥି ମାନେ ଶେଷରେ ରହିଗଲା। ଏକ ଦିନ ବଡ଼ ବାତ୍ୟାରେ ସେ ସାପ ସହ ବଟବୃକ୍ଷ ମୂଳ ସମେତ ଭାଙ୍ଗି ଗଙ୍ଗାରେ ପଡ଼ିଗଲା। ବଟବୃକ୍ଷ ଗଙ୍ଗାରେ ପଡ଼ିଲାବେଳେ, ତୁମର ଅସ୍ଥିଗୁଡ଼ିକୁ ଗଙ୍ଗା ଜଳ ଧୁଇଦେଲା। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମ ଅସ୍ଥି ଗଙ୍ଗାରେ ରହିଥାଏ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ତୁମ ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ପ୍ରିୟ ରହିବ।" "ଏହିପରି, ହେ ପଦ୍ମଗନ୍ଧା, ମୁଁ ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେଲି। ତୁମର ପୁଣ୍ୟର ଶକ୍ତିରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ତୁମ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଅଛନ୍ତି। ଧନ୍ୟ ହେଉନ୍ତୁ ଜାହ୍ନବୀ ଦେବୀ, ଯାଙ୍କର କୃପାରେ, ହେ କ୍ରଉଞ୍ଚୀ, ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସଭାରେ ମଧ୍ୟ ଚଣ୍ଡାଳ ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ହେଉନାହାଁ।" ଏହିପରି, ପୁଲୋମଜା ଧର୍ମାତ୍ମା ଥିଲେ, ତା’ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଅପମାନ ହୋଇଥିଲା। ତାଙ୍କର କମଳମୁଖ ମଲିନ ହେଲା ଓ ସେ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ। ପଦ୍ମଗନ୍ଧା ଇନ୍ଦ୍ର ଭବନରେ ରହିଲେ, ଏହି କଥା ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ସଦା ଜାଗୃତ ରହିଲା। ଏହିପରି ଏକ ଦିନ, ଦେବତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ତାଙ୍କ ଗୁଣରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ, "ହେ ସୁନ୍ଦରି, ଯେଉଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହଁ, ଚୟନ କର।" ପଦ୍ମଗନ୍ଧା କହିଲେ, "ତୁମେ ଦେବମାନଙ୍କର ନାୟକ, ଅନେକ ମହିଳାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ—ତଥାପି ମୋ ଶକ୍ତିରେ ଅଛ। ତେଣୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶୀର୍ବାଦର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ତଥାପି ଯଦି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବାକୁ ଚାହଁ, ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ କାର୍ଯ୍ୟ, ମନ, ବାଣୀରେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କର।" ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, "ଜୀବନ, ଧନ, ରାଜ୍ୟ, ପରିଚାରକ—ଯାହା ଚାହଁ, ମୁଁ ଦେଇଦେବି। ଏହିଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯାହା ଚାହଁ, ମୁଁ ଦେବି।" ପଦ୍ମଗନ୍ଧା କହିଲେ, "ଯଦି ତୁମେ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ପ୍ରସନ୍ନ, ମୋ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନ୍ମ ହାତୀର ଗର୍ଭରେ ହେଉ, ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅ।" ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, "ମୁଁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଛି, ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲି। ତଥାପି ମୋର ହୃଦୟରେ ଅନେକ ଦୁଃଖ ଅଛି; ତୁମକୁ ଦେଖିନଥିବାରେ ମୁଁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରେନି। ଏପରି ଦୀର୍ଘ ବିଚ୍ଛେଦ କିପରି ସହିବି? ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ମୋପ୍ରତି ଦୟା କରିବ, ସେତେବେଳେ ଅଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ମୋ ସହ ରୁହ, ତା’ପରେ ଦେବରାଜ୍ୟର ମହାଶ୍ରୀ କଥା କହ।" ସେ ଦେବଭବନରେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ରହିଲେ। ପଦ୍ମଗନ୍ଧା କହିଲେ, "ହେ ଦେବସ୍ୱାମୀ, ମୋ ଚିରାଭିଲାଷ ପୂରଣ ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦିଅ। ମୁଁ କର୍ମଭୂମିକୁ ଯିବି; ତୁମ ଚରଣକୁ ନମସ୍କାର କରେ।" ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, "ମୋ ପ୍ରେମସାଗରର ମହତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା, କିଛି ଦିନ ରୁହ, ତା’ପରେ ଯାଅ।" ଏହିପରି, ମନୋରଞ୍ଜନ ଗୃହରେ ଦିନ ଓ ରାତି ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ଖେଳି ଏବଂ ତିନି ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ରହିଲେ। ପରେ ସେ ଆନନ୍ଦରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୋତେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଅ, ମୁଁ ପୃଥିବୀକୁ ଯିବି।" ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, "ଆଳସ୍ୟ ଛାଡ଼, ମୋ ସହ ଏଠାରେ ରୁହ। ତୁମେ ମୋତେ ଜୀବନଠାରୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟ।" ପଦ୍ମଗନ୍ଧା କହିଲେ, "ମୋର ପୁଣ୍ୟ ଶେଷ ହେଲେ, ମୁଁ ପୃଥିବୀକୁ ଯିବି। ତୁମ ସହ ବିଚ୍ଛେଦ ଦୀର୍ଘ ହେବ; ତେବେ ମୁଁ ପୁଣି ପୃଥିବୀକୁ ଯିବାକୁ ଚାହେଁ। ପୁଣି ପୁଣ୍ୟ ଉପାର୍ଜନ ପାଇଁ ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଫେରିବାକୁ ଚାହେଁ; କର୍ମଭୂମିକୁ ଯାଇ, ଯେପରି ହେଉ, ହେ ବାସବ, ମୁଁ ଏହି ଆଶା କରେ।