ଯେତେବେଳେ ଜରାସନ୍ଧ ରାଜା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ଓ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ନିର୍ମମ ଭାବେ ବଧ କରୁଥିଲେ, ଭୀମ, ଅର୍ଜୁନ ଓ କୃଷ୍ଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବେଶରେ ତାଙ୍କର ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେମାନେ ଯେତେବେଳେ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସେ ମନୋରମ ଆସନରେ ବସାଇ, ମଧୁପର୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନ କରି, କହିଲେ, “ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ମୋ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସଫଳ। ଆପଣମାନେ କଣ କାରଣରେ ଆସିଛନ୍ତି? ଯାହା ଚାହିଁବେ, ମୁଁ ଦେବି।” ବସୁଦେବ ହସି କହିଲେ, “କୃଷ୍ଣ, ଭୀମ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି। ଆମ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁଠାରେ ଚାହିଁବେ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ବାଛନ୍ତୁ।” ଜରାସନ୍ଧ ରାଜା ସ୍ବୀକାର କରି, ଭୀମଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ବାଛିଲେ। ଏହାପରେ ଭୀମ ଓ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ମଲ୍ଲଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯାହା ପ୍ରବଳ ଭାବେ ପଚିଶି ଦିନ ଚାଲିଲା। ଶେଷରେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଉପଦେଶରେ, ବାୟୁପୁତ୍ର ଭୀମ ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ଦେହକୁ ଦୁଇ ଭାଗ କରି ଭୂମିରେ ପତିତ କଲେ। ଏଭଳି ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଭୀମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜରାସନ୍ଧ ବଧ ହେଲା, ବସୁଦେବ ତାଙ୍କ ଗୃହରେ ଅଟକାଇଥିବା ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କଲେ। ସେହି ମୁକ୍ତ ହେଇଥିବା ରାଜାମାନେ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ଓ ସ୍ତୁତି କରି, ତାଙ୍କର ନିଜ ନିଜ ଦେଶକୁ ଫେରିଗଲେ, ସମସ୍ତେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଭିତରେ ଥିଲେ। ଏହାପରେ ବସୁଦେବ, ଭୀମ ଓ ଅର୍ଜୁନ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥକୁ ଗଲେ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ମହା ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ କରାଇଲେ। ଯଜ୍ଞ ଶେଷେ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦିଆଗଲା। ସେଠାରେ ଶିଶୁପାଳ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅନେକ ଦୁଷ୍ଟ ଶବ୍ଦ କହିଲେ। କୃଷ୍ଣ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ରରେ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ। ତିନି ଜନ୍ମ ପରେ ଶିଶୁପାଳ ହରିଙ୍କ ସାଦୃଶ୍ୟ ଲାଭ କଲେ। ଏହି ଘଟଣା ଶୁଣି, ଦନ୍ତବକ୍ର କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ମଥୁରାକୁ ଆସିଲେ। କୃଷ୍ଣ ଏହି ଖବର ଶୁଣି, ତାଙ୍କ ରଥ ଚଢ଼ି ମଥୁରାକୁ ଗଲେ। ମଥୁରା ଦ୍ୱାରରେ, ଯମୁନା ତଟରେ, ଦିନ ଓ ରାତି ଦନ୍ତବକ୍ର ସହ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ଯେଉଁଠାରେ କୃଷ୍ଣ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ। ଦନ୍ତବକ୍ର ତଳେ ପଡ଼ିଲେ, ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଭଙ୍ଗ ଓ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା, ପାହାଡ଼ ପରି ନିର୍ଜୀବ ହେଲେ। ସେମଧ୍ୟ ହରିଙ୍କ ଚରଣରେ ଲୟ ଲାଭ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଯୋଗୀମାନେ ଲଭ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି। ଏହିପରି ଜୟ ଓ ବିଜୟ, ସନକ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଶାପ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀରେ ଭଗବାନଙ୍କ ଲୀଳା ପାଇଁ ଅବତରିଲେ, ତିନି ଜନ୍ମରେ ଭି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଲେ, ଶେଷରେ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। କୃଷ୍ଣ, ଦନ୍ତବକ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କରି, ଯମୁନା ପାର୍ହେଲେ, ନନ୍ଦବ୍ରଜକୁ ଗଲେ, ପୂର୍ବତନ ମାତାପିତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସମ୍ବେଦନା ଦେଲେ, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦ ଅଶ୍ରୁ ଭରା କଣ୍ଠରେ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ସମସ୍ତ ବଡ଼ ଗୋପମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ, କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ମାଣିକ୍ୟ, ଭୂଷଣ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଉପହାର ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ। କାଳିନ୍ଦୀ ତଟର ଶୋଭାମୟ ଅଞ୍ଚଳରେ, ପବିତ୍ର ବୃକ୍ଷମାନେ ଛାୟା କରୁଥିଲେ, କେଶବ ଦିନରାତି ଗୋପୀମାନେ ସହ ଖେଳ କରୁଥିଲେ। ହରି ଗୋପବେଶରେ ଦୁଇ ମାସ ରହି, ପ୍ରେମ ରସରେ ଆନନ୍ଦରେ ବିହାର କରିଥିଲେ। ତା’ପରେ ନନ୍ଦ, ସମସ୍ତ ଗୋପ, ପୁଅ, ଜନାନୀ, ଗୋ-ଧେନୁ, ପକ୍ଷୀ, ପଶୁମାନେ—ବସୁଦେବଙ୍କ କୃପାରେ ଦିବ୍ୟ ଦେହ ଧାରଣ କରି, ଦେବ ଯାନରେ ଚଢ଼ି, ପରମ ଵୈକୁଣ୍ଠ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। କୃଷ୍ଣ, ନନ୍ଦବ୍ରଜର ସମସ୍ତ ବାସିନ୍ଦାଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅବିନାଶୀ ଲୋକ ଦାନ କରି, ଦ୍ୱାରକାର ଶୋଭାମୟ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ସେଠାରେ ଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ। ସେଠାରେ ବସୁଦେବ, ଉଗ୍ରସେନ, ସଂକର୍ଷଣ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଅନିରୁଦ୍ଧ, ଅକୃର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଦିନେ ଦିନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରୁଥିଲେ। ଷୋଳ ହଜାର ରାଣୀ ଓ ଅଷ୍ଟ ଦିବ୍ୟ ମହିଷୀ ସହ, ବିଶ୍ୱର ଆକୃତି ଧାରଣ କରି, ଦିବ୍ୟ ମଣି, ଭୂଷଣ ଓ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ବିଭିନ୍ନ ଗୃହରେ, ପୁଷ୍ପ ଶଯ୍ୟାରେ ସେମାନେ ସହ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯିଏ ଶ୍ରୀରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶିଶୁକାଳର ବନ୍ଧୁ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟରେ ଦୁଃଖିତ ଏବଂ ଭିକ୍ଷାରେ ମିଳିଥିବା ଜାହ୍ନ ଧାରଣ କରି, ଦ୍ୱାରକାର ଶୋଭାମୟ ନଗରକୁ ବସୁଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ। ସେ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁର ଦ୍ୱାରରେ କିଛି ସମୟ ନିରବ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ଆଗମନ ଅନୁମାନ କରି, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ବାୟଁ ହାତ ଧରି, ଏକ ଶୁଭ୍ର ଅନ୍ୟ ଗୃହରେ ବସାଇଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୟରେ କାଂପୁଥିଲେ, ରୁକ୍ମିଣୀ ଆଣିଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ କଳଶର ଜଳରେ ତାଙ୍କ ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କଲେ, ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ଆଦର ଦେଲେ। ତା’ପରେ ତାଙ୍କୁ ଅମୃତ ଓ ନେକ୍ତର ସମାନ ଖାଦ୍ୟ ପାନ ଦେଇ, କୃଷ୍ଣ ନିଜ ହାତରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଜର୍ଣ୍ଣା ପୋଶାକରେ ଥିବା ଭିକ୍ଷା ମୁଡ଼ି ଧାନ ନେଇ, ହସି ହସି ଖାଇଲେ। ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ବଡ଼ ଧନ, ଧାନ୍ୟ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଭୂଷଣ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। କିନ୍ତୁ, କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ଯାଇବାକୁ କହିଲେ, ସେ ଭାବିଲେ, “କୃଷ୍ଣ ମୋତେ କିଛି ବସ୍ତ୍ର ବା ଧନ ଦେଲେ ନାହିଁ,” ଓ ନିଜ ନଗରକୁ ଫେରିଗଲେ। ଘରକୁ ଯାଇ ଦେଖିଲେ, ଘର ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ସେ ଭାବିଲେ, “ଏହା ତାଙ୍କ କୃପାରେ ମିଳିଛି,” ଓ ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସହ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧି, ସମସ୍ତ ଇଛା ପୂରଣ କଲେ, ଅନେକ ଯଜ୍ଞ କରି ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ, ଏବଂ ସେଇ କୃପାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଚିରନ୍ତନ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ସୁଖ ଲାଭ କଲେ। ତା’ପରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ଦୁର୍ୟୋଧନ, ଚକ୍ରନୀତି ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ହରଣ କରି, ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଦେଶରୁ ବାହାର କଲେ। ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୀମ, ଅର୍ଜୁନ, ନକୁଳ, ସହଦେବ ଓ ମହାନୀୟ ଦ୍ରୌପଦୀ, ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ମହାବନରେ ରହିଲେ, ଏକ ବର୍ଷ ମାତ୍ସ୍ୟ ରାଜା ବିରାଟଙ୍କ ରାଜପାଳିସରେ ଗୁପ୍ତ ବେଶରେ ଅବସ୍ଥାନ କଲେ, ଏବଂ ବସୁଦେବଙ୍କ ସହଯୋଗରେ କୌରବମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଯାଇଲେ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ଅନେକ ଦେଶର ରାଜାମାନେ ମିଶି, ପବିତ୍ର କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ଯାହା ଦେବମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭୟଭୀତ କଲା।