ଭଦ୍ରପଦ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଥୀ ଦିନ, ଚନ୍ଦ୍ରମାକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଏକ ବିଶେଷ ଦିନ ଅଟୁଟ ରହିଛି । ଏହି ଦିନରେ ମିଥ୍ୟା ଅଭିଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ବୋଲି କହାଯାଏ । ଏହି ଦିନରେ ଯେଉଁଠି ଜନେ ଶୀତଳ କିରଣ ଦେଉଥିବା ଚନ୍ଦ୍ରମାକୁ ଦେଖନ୍ତି ଏବଂ ସ୍ୟାମନ୍ତକ ଗଥା ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ମିଥ୍ୟା ଅଭିଯୋଗରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ମଦ୍ର ରାଜାଙ୍କ ତିନି ଜଣୀ ଅତି ଶୁଭ୍ର ମୁଖମଣ୍ଡଳ ଥିବା କନ୍ୟା—ସୁଲକ୍ଷ୍ମଣା, ନଗ୍ନଜିତି ଏବଂ ସୁଶୀଳା—ସ୍ୱୟଂବର ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ନିଜେ ନିଜେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଚୟନ କରିଥିଲେ । ଏକ ଦିନରେ ଯଦୁବଂଶୀ କୃଷ୍ଣ ଏହି ତିନି କନ୍ୟାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଏହିପରି, ରୁକ୍ମିଣୀ, ସତ୍ୟଭାମା, କଳିନ୍ଦୀ, ମିତ୍ରବିନ୍ଦା, ଜାମ୍ବବତୀ, ନଗ୍ନଜିତି, ସୁଲକ୍ଷ୍ମଣା ଏବଂ ସୁଶୀଳା—ଏହି ଆଠ ଜଣୀ ରାଣୀ ଦେବୀମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଣୀ ଭାବେ ସମ୍ମିଳିତ । ପୃଥିବୀର ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ନାରକ ନାମକ ଦାନବ ଥିଲେ । ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବି ଜିତିଥିଲେ । ନାରକ ଦେବମାତା ଅଦିତିଙ୍କ ଚମକୁଥିବା କୁଣ୍ଡଳ ଏବଂ ଦେବମାନଙ୍କର ଅନେକ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଶକ୍ତିପୂର୍ବକ ଅପହରଣ କରିଥିଲେ । ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହାତୀ ଏଇରାବତ ଏବଂ ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବାସ ନାମକ ଘୋଡା, କୁବେରଙ୍କ ମଣି ରତ୍ନ, ଶଙ୍ଖ ଓ ପଦ୍ମ ଦ୍ରବ୍ୟ ନିଏ ନେଇଥିଲେ । ନାରକ ଦେବମାନଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅପହରଣ କରିଥିଲେ, ଦେବମାନଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଦଳି ନେଇଥିଲେ । ସେ ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦେବମାନେଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି, ନିଜ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ସଭାରେ ଶୁଭ୍ର ଆକାଶ ନଗରରେ ଚମକୁଥିବା ପୋଶାକ ପିନ୍ଧି ରହିଥିଲେ । ଏପରି ଦେବମାନେ, ଶଚୀପତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଭୟ ଏବଂ ଦୁଃଖରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଶରଣାଗତ ହେଲେ । କୃଷ୍ଣ ନାରକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଶୁଣି, ଦେବମାନେଙ୍କୁ ନିରାପତ୍ତା ଦେଇ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଗରୁଡ଼ ହରିଙ୍କ ପାଖରେ ହାତ ଜୋଡି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ । କୃଷ୍ଣ ସତ୍ୟାଙ୍କ ସହିତ ଗରୁଡ଼ରେ ଚଢ଼ି, ଋଷିମାନେଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ, ଦାନବମାନଙ୍କ ନଗର ଦିଗରେ ଯାତ୍ରା କଲେ । ସେ ଆକାଶରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଚମକୁଥିବା ଦାନବମାନଙ୍କ ନଗର ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠି ଦେବୀ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ଅନେକ ଦାନବ ରହିଥିଲେ । ଏହି ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବେ ନାହିଁ ଏପରି ଦୃଢ଼ କିଲା ଦେଖି, କୃଷ୍ଣ ନିଜ ଚକ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ । ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ତାଙ୍କ ତେଜରେ ଅନ୍ଧାରକୁ ଭେଦି ଦେଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଶତ-ଶତ, ହଜାର-ହଜାର ଦାନବ ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆଗେଇଲେ । ଏମିତି, ଦେବୀ ଜାବେଲିନ, ଗଦା ଏବଂ ମଜବୁତ ମୁଷଳ ଦ୍ୱାରା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଆକ୍ରମଣ ଆଗ୍ନିକୁ ପାଉଁ ଭଳି ଅପରିଣାମଦାୟୀ ହେଲା । ତେଣୁ, କୃଷ୍ଣ ନିଜ ଶାରଙ୍ଗ ଧନୁଷ ଉଠାଇ ନେଲେ । ଅଗ୍ନି ଶିଖା ଭଳି ତୀର ଦ୍ୱାରା ଦାନବମାନଙ୍କ ଦେବୀ ଅସ୍ତ୍ର ବିଘ୍ନ କଲେ, ଏଇରାବତ ହାତୀ ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ଘୋଡାମାନଙ୍କ ଗଳା କାଟି ଦେଲେ । ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦାନବମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, ଅନ୍ୟ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଆହତ ହେଲେ । କିଛି ଦାନବ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ । ଏପରି, ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଫେଲା ହୋଇଗଲେ । ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପାହାଡ଼ ଭଙ୍ଗ ହେବା ଭଳି, କୃଷ୍ଣ ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେ ହତ୍ୟା କରି, ନୀଳପଦ୍ମ ଭଳି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ମହାପୁରୁଷ ନିଜ ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଶଙ୍ଖ ଫୁଙ୍ଗିଲେ । ଏବେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ ନାରକ ଧନୁଷ ଉଠାଇ ନେଲେ । ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼ି, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆଗେଇଲେ । ଦୁଇ ପକ୍ଷରୁ ହଜାର-ହଜାର ତୀର ବର୍ଷା ହେଉଥିଲା, ମେଘରେ ବର୍ଷା ପଡ଼ିବା ଭଳି । ଏବେ, ଶାଶ୍ୱତ ଭଗବାନ୍ ବାସୁଦେବ ଚନ୍ଦ୍ରାକାର ତୀର ଦ୍ୱାରା ଦାନବ ନାରକଙ୍କ ଧନୁଷ କାଟି ଦେଲେ । ଏକ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ନାରକଙ୍କ ଚୌଡ଼ା ଛାତି ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ । ଏହି ଅସ୍ତ୍ରରେ ନାରକଙ୍କ ହୃଦୟ ଭେଦି ଦେଲା ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦେହ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଗଲା—ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ପାହାଡ଼ ଭଙ୍ଗ ହେବା ଭଳି ହତ୍ୟା ହେଲା । ତାପରେ କୃଷ୍ଣ ଭୂମି ପୁଅ ନାରକଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ଭୂମି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ଦାନବକୁ କହିଲେ—“ଏକ ଵର ଚୟନ କର ।” ନାରକ, ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ଦ଼ଠି, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମୁଁ ନାରକ, ମୋତେ ବର ଦରକାର ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚତମ ଵର ଚାହେଁ ।” “ଏହି ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ଦିନରେ, ମଧୁସୂଦନ, ଯେଉଁ ଲୋକ ଶୁଭ୍ର ସ୍ନାନ କରିବେ, ସେମାନେ କଦାଚିତ୍ ନରକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ନ କରନ୍ତୁ—ଏହି ଵର ଦିଅ ।” ମହାଦେବ କହିଲେ—“ତଥାସ୍ତୁ,” ଏବଂ ଗୋବିନ୍ଦ କୃଷ୍ଣ ଏହି ଵର ଦେଇଲେ । ତାପରେ, ଶରତ ଋତୁର ପଦ୍ମ ଭଳି ଚମକୁଥିବା ହରିଙ୍କ ଚରଣକୁ ନାରକ ଦୃଷ୍ଟି କଲେ । ଏହି ଚରଣ ବଜ୍ର ମଣି ଏବଂ ବିଦଳାକ୍ଷ ଅଙ୍ଗୁଳିରେ ଭୂଷିତ, ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର, ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ଏବଂ ଋଷିମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ । ଭୂମିପୁଅ ନାରକ ଏହି ଚରଣ ଦେଖି ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରି, ହରିଙ୍କ ସଦୃଶ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ । ଦେବମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ହୃଦୟ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ହୋଇ, ଫୁଲର ବୃଷ୍ଟି କଲେ, ମହା ଋଷିମାନେ ଷ୍ଟୁତି କଲେ । ତାପରେ, କୃଷ୍ଣ ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଦେବମାନଙ୍କ ରତ୍ନ, ଦେବୀ ମାତାଙ୍କ କୁଣ୍ଡଳ ଏବଂ ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବାସ ଘୋଡା କୌଶଳରେ ନେଇଲେ । ଏଇରାବତ ହାତୀ, ଚମକୁଥିବା ରତ୍ନ ପାହାଡ଼ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ଧନ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦେଲେ । ନାରକ, ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ଜିତି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ଶୋଳେ ହଜାର କନ୍ୟାମାନେକୁ ଅପହରଣ କରି ନିଜ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ବନ୍ଦି କରି ରଖିଥିଲେ । ଏହି ସମସ୍ତ କନ୍ୟାମାନେ ନାରକଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ଅଟୁଟ ରହିଥିଲେ । ଏହିପରି, ଶତ ଶତ କାମଦେବ ଭଳି ଚମକୁଥିବା, ମହାବୀର କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେମାନେ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ଅନ୍ତଃପ୍ରେରଣା ଅନୁଭବ କଲେ ।