କୃଷ୍ଣ ଏକ ବଡ଼ ଗୁହା ଦେଖି, ଅନିଶ୍ଚିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତାହାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରତ୍ନର ଆଲୋକରେ ଚମକୁଥିବା ଏକ ଶୁଭ୍ର ଗୃହ ଦେଖିଲେ। ଏଠି, ଜାମ୍ବବତଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ଦାୟିକା ଖେଳି-ଖେଳି ତାଙ୍କୁ ଏକ ଝୁଲାରେ ବସାଇଥିଲେ, ଝୁଲାର ସାମ୍ନାରେ ରତ୍ନ ରଖି, ଆନନ୍ଦରେ ଝୁଲାଇ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ। ସେଠି ଦାୟିକା କୁହିଲେ, “ସିଂହ ପ୍ରସେନାଙ୍କୁ ମାରିଥିଲେ, ଏବଂ ସିଂହକୁ ଜାମ୍ବବତ ମାରିଥିଲେ। ମୃଦୁ ଶିଶୁ, କାନ୍ଦନି, ଏହି ତୁମର ସ୍ୟାମନ୍ତକ ଅଟରେ।” ଏହା ଶୁଣି, ବୀର ବାସୁଦେବ ତାଙ୍କର ଶଂଖ ଫୁଙ୍ଗାଇଲେ। ଏହି ମହା ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଜାମ୍ବବତ ବାହାରି ଆସିଲେ। ତାଙ୍କ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦସ ଦିନ ଧରି ଅବିରତ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ତାଙ୍କର ମୁଷ୍ଟି ଅଶନି ସମାନ ଦୃଢ଼ ଥିଲା, ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ଭୟଭୀତ କରିଥିଲା। ଏହି ମଧ୍ୟରେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ହେଉଥିବା ଦେଖି, ଜାମ୍ବବତ ନିଜ ପୂର୍ବପ୍ରଦତ୍ତ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ। ସେ ଭାବିଲେ, “ଏହି ରାମ ନିଜେ, ଧର୍ମର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ପୁନଃ ଅବତରଣ କରିଛନ୍ତି; ମୋ ମନସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବାକୁ ମୋ ନାଥ ଆସିଛନ୍ତି।” ଏପରେ, ଯୁଦ୍ଧ ସମାପ୍ତ କରି, ଭାଲୁକାର ନାଥ ହାତ ଯୋଡି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ତୁମେ କିଏ?” ଯୁଦ୍ଧ ବନ୍ଦ କରି, ଶୌରି ଗଭୀର କଣ୍ଠରେ କହିଲେ, “ମୁଁ ବସୁଦେବଙ୍କ ପୁଅ, ବାସୁଦେବ ନାମରେ ପରିଚିତ।” “ତୁମେ ମୋର ସ୍ୟାମନ୍ତକ ରତ୍ନକୁ ନିର୍ଭୟ ଭାବରେ ନେଇଛ; ଏହିପରି, ଶୀଘ୍ର ଏହା ମୋତେ ଫେରାଇଦିଅ, ନାହିଁ ହେଲେ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଖିବାକୁ ପଡ଼ିବ।” ଏହି ଶୁଣି, ଜାମ୍ବବତ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଭକ୍ତିସହିତ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, କେଶବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ— “ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ମୁଁ ମୋର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କରିଛି, ମୁଁ ତୁମର ପ୍ରାଚୀନ ଜନ୍ମର ଦାସ, ଦେବକୀପୁତ୍ର। ଗୋବିନ୍ଦ, ତୁମେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧକୁ ପୂର୍ବରୁ ଇଚ୍ଛା କରିଥିଲେ। ଏହି ଯୁଦ୍ଧ, ମୁଁ ଭ୍ରମରେ କରିଥିଲି, କିନ୍ତୁ ତୁମେ କରିଛ; ଏହିପରି, ଜଗତ୍ନାଥ, ଦୟାର ସାଗର, ନିତ୍ୟ, ଏହି ଅପରାଧକୁ କ୍ଷମା କର। ଏଭଳି କହି, ଜାମ୍ବବତ ନମସ୍କାର କରି, ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରତ୍ନରେ ସଜିତ ରାଜସିଂହାସନରେ ବସାଇଲେ। ସେ ଶୁଭ୍ର ଜଳରେ ଯଦୁବଂଶୀଙ୍କ ଅରବିନ୍ଦପଦ ଧୋଇ, ମଧୁପର୍କ ବିଧିରେ ପୂଜା କଲେ। ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଭୂଷଣରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ତାଙ୍କର ଜନ୍ମବତୀ ନାମକ ସୁନ୍ଦର କନ୍ୟାକୁ ଦେଇଲେ। ସେ ମହାବଳୀଙ୍କୁ ଏହି ରତ୍ନମୟ କନ୍ୟାକୁ ବିବାହ ପାଇଁ ଦେଇଲେ, ଏବଂ ଏହି ସ୍ୟାମନ୍ତକ ରତ୍ନ ଓ ଅନ୍ୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରତ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଇଲେ। ସେଠି, ଏହି କନ୍ୟାକୁ ବିବାହ କରି, ଶତ୍ରୁନାଶକ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଆନନ୍ଦରେ ଜାମ୍ବବତଙ୍କୁ ପ୍ରେମରୁ ମୋକ୍ଷ ଦାନ କଲେ। ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କୁ ନେଇ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଆନନ୍ଦରେ ଗୁହାରୁ ଦ୍ୱାରକା ନଗରକୁ ଯାଇଲେ। ଯଦୁବଂଶୀ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସ୍ୟାମନ୍ତକ ରତ୍ନ ସତ୍ରଜିତଙ୍କୁ ଦେଇଲେ, ଏବଂ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରତ୍ନ ନିଜ କନ୍ୟାକୁ ଦେଇଲେ। ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର ଶୁକ୍ଲ ଚତୁର୍ଥୀ ଦିନ ଚନ୍ଦ୍ରଦେବ ଦେଖାଯାଏ; ଏହି ଦିନ ମିଥ୍ୟା ଅଭିଯୋଗ ଦେଇବା ନିଷିଦ୍ଧ। ଏହି ଚତୁର୍ଥୀ ଦିନ ଯେଉଁଠି ଶୀତଳ କିରଣରେ ଚନ୍ଦ୍ରଦେବ ଦେଖିବେ ଓ ସ୍ୟାମନ୍ତକ ଗଥା ଶୁଣିବେ, ସେ ମିଥ୍ୟା ଅଭିଯୋଗରୁ ମୁକ୍ତ ହେବେ। ମଦ୍ର ରାଜାଙ୍କ ତିନି କନ୍ୟା—ସୁଲକ୍ଷ୍ମଣା, ନଗ୍ନଜିତି, ଓ ଶୁଶୀଳା—ସମ୍ବୃଦ୍ଧି ଓ ଶୁଭ୍ର ମୁହଁ ଥିବା, ଏହି ତିନି ଜଣେ କନ୍ୟା ନିଜ ସ୍ୱୟଂବରରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବରାଇଲେ, ଏବଂ ଏକ ଦିନରେ ଯଦୁବଂଶୀ ତିନି ଜଣେ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ। ଏହି ବିଶାଳ ଆତ୍ମାର ଅଠ ରାଣୀ ଅଛନ୍ତି— ରୁକ୍ମିଣୀ, ସତ୍ୟଭାମା, ଶୁଭ୍ର ହାସ୍ୟର କାଳିନ୍ଦୀ, ମିତ୍ରବିନ୍ଦା, ଜାମ୍ବବତୀ, ନଗ୍ନଜିତି, ସୁଲକ୍ଷ୍ମଣା, ଓ ଶୁଶୀଳା— ଏହିଅଠ ଜଣେ ରାଣୀ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି। ପୃଥିବୀର ଏକ ବିଶାଳ ପୁଅ ଥିଲେ— ନାରକ ନାମକ ଦାନବ, ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିଥିଲେ। ସେ ଦେବମାତା ଅଦିତିଙ୍କ ଚମକୁଥିବା କୁଣ୍ଡଳ ଓ ଦେବତାଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନ ଜବରଦସ୍ତି ନେଇଥିଲେ। ସେ ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହାତୀ ଏଇରାବତ, ଘୋଡ଼ା ଉଚ୍ଛୈଶ୍ରବାସ, କୁବେରଙ୍କ ମଣି ଓ ଶଂଖ ଓ ମଣି ଲୋଟା ଆଦି ରତ୍ନ ନେଇଥିଲେ। ପୃଥିବୀପୁତ୍ର ଦେବତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ନାରୀମାନେ ଓ ମହିଳାମାନେକୁ ଜବରଦସ୍ତି ନେଇଥିଲେ, ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଜବରଦସ୍ତି ନେଇଥିଲେ। ସେ ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କୁ ମାରି, ନିଜ ମାୟାର ଅସେମ୍ବ୍ଲୀରେ ରହି, ଶୁଭ୍ର ଆକାଶନଗରରେ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଅବସ୍ଥାନ କରୁଥିଲେ। ଏପରେ, ଶଚୀପତି ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଭୟଭୀତ ଓ ଚିନ୍ତିତ ହୋଇ, ନିର୍ମଳ କାର୍ଯ୍ୟର କର୍ତ୍ତା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ। କୃଷ୍ଣ ନାରକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଶୁଣି, ଦେବତାଙ୍କୁ ନିରାପଦ କରି, ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ଭାବିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ଗରୁଡ଼ ହରିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ହାତ ଯୋଡି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। କୃଷ୍ଣ ଓ ସତ୍ୟା ଦୁଇଁଜଣେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପକ୍ଷୀ ଗରୁଡ଼ରେ ଚଢ଼ି, ଋଷିମାନେ ପ୍ରଶଂସିତ କେଶବ ଦାନବମାନେଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯାଇଲେ। ସେ ଆକାଶରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଗୋଳକ ସମାନ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ନଗର ଦେଖିଲେ, ଏହି ନଗର ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣରେ ସଜିତ ଅନେକ ଦାନବମାନେ ରହିଥିଲେ। କୃଷ୍ଣ ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅଜୟ ନଗର ଦେଖି, ଏହାର ପ୍ରକଟ ଦୁର୍ଗ ଦେଖି, ନିଜ ଚକ୍ରକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ। ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତି ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ସେ ଅନ୍ଧାରକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ କାଟିଦେଲେ; ଏବଂ ଏହି ସମୟରେ ଶହେ ଶହେ ହଜାରେ ହଜାର ଦାନବ— ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆଗେଇଲେ; ଦିବ୍ୟ ଶୂଳ, ଗଦା, ଭଲ ଶକ୍ତି ଚାପିବା ମୁସଳ ଦ୍ୱାରା— ସେମାନେ କେଶବଙ୍କୁ ତଳକୁ ଦେଲେ, ଯେପରି ତୃଣ ଅଗ୍ନିକୁ ଛୁଁଇ ଦେଇଥାଏ; ଏବଂ ଗରୁଡ଼ ଧ୍ୱଜଧାରୀ ପ୍ରଭୁ ନିଜ ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁଷ ଉଠାଇଲେ।