ଏହି ଧର୍ମର ବିରୋଧରେ ଚଳିଥିବା, ପାପରେ ଲିପ୍ତ ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ମନୋଭାବ ଥିବା ଲୋକମାନେ, ମୋର ରାଜ୍ୟରେ ବାସ କରିବାକୁ ମୁଁ ଅନୁମତି ଦେଉନାହିଁ । ଏଠାରେ, ଅତି ପାପୀ ଲୋକମାନେ ମନରେ ମଧ୍ୟ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରୁନାହାନ୍ତି; ହରିଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି । ଏପରି ଧର୍ମମୟ ଭୂମିରେ ଏବଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କ ଶାସନରେ, ସେଠାରେ ବସୁଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମୋକ୍ଷକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଥିଲେ । ସୁରଥଙ୍କ ନଗରରେ ଯମର ଦୂତମାନେ କେବେ ତଦନ୍ତ କରୁନଥିଲେ । ଏହିଥିରେ, ଯମ ଋଷିର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ପୃଥିବୀର ନାଥ ସୁରଥଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ । ତାଳପତ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଜଟାଧାରୀ ଆକୃତିରେ, ସେ ସୁରଥଙ୍କୁ ସଭାମଧ୍ୟରେ ଦେଖିଲେ—ଯିଏ ହରିଙ୍କ ସେବକ, ମୁଣ୍ଡରେ ତୁଳସୀ ଅଳଙ୍କାର ଏବଂ ଠୋଠରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ହରିନାମ ରହିଥିଲା, ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଉଥିଲେ । ଏପରି ତପସ୍ଵୀ ମୂର୍ତ୍ତିର ଦର୍ଶନ କରି, ରାଜା ସେଠିକୁ ଶିର ନମାଇ ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳନ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ ସମ୍ଭ୍ରମ କରିଲେ । ଋଷି ସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ କରି ବିଶ୍ରାମ ନେଲାପରେ, ସମସ୍ତ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ ସୁରଥ କହିଲେ, "ଆଜି ମୋର ଜୀବନ ଧନ୍ୟ, ଆଜି ମୋର ଗୃହ ଧନ୍ୟ ।" "ମୋ ପ୍ରାର୍ଥନା, ଆପଣ ରାମଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥାମାନେ କହନ୍ତୁ, ଯାହା ଶୁଣିଲେ ପ୍ରତି ପଦକ୍ଷେପରେ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ ।" ଏହି ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି, ସେ ଋଷି ହସିଲେ, ଦାନ୍ତ ଦେଖାଇ ହସିବା ସହିତ ହାତ ତାଳି ଦେଲେ । ରାଜା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ପଚାରିଲେ, "ମହାମୁନି, ଆପଣ କେଉଁଥିରେ ହସିଲେ? ଦୟାକରି କହନ୍ତୁ, ଯାହା ମୋର ମନ ଶାନ୍ତି ଲାଭ କରିବ ।" ତେବେ ଋଷି କହିଲେ, "ହେ ମହାମତୀ ରାଜନ୍, ମୁଁ ଯାହା କହିବି, ତାହା ମନ ଦେଇ ଶୁଣ । ତୁମେ କହିଲେ, 'ମୋ ସାମ୍ନାରେ ହରିଙ୍କ ମହିମା କହନ୍ତୁ' । କିଏ ହରି? କାହାର ମହିମା? ସମସ୍ତ ଲୋକ କର୍ମର ଅଧୀନ । କର୍ମ ଦ୍ୱାରା କେହି ସ୍ୱର୍ଗକୁ, କେହି ନରକକୁ ଯାନ୍ତି; କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କିଛି ମିଳେ—ପୁଅ, ନାତି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ।" "ଇନ୍ଦ୍ର ଶତ କୁଣ୍ଡ କରି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ; ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସତ୍ୟ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ । ଅନେକେ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସିଦ୍ଧି ପାଇଛନ୍ତି—ମାରୁତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି, ଅପ୍ସରାମାନେ ସେମାନଙ୍କ ସେବା କରୁଛନ୍ତି ।" "ଏହିପରି, ତୁମେ ଯଜ୍ଞ ଓ ଦେବପୂଜା କର; ଏହା ଦ୍ୱାରା ତୁମର କୀର୍ତ୍ତି ପୃଥିବୀରେ ନିର୍ମଳ ହେବ ।" ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ରାମଭକ୍ତିରେ ଏକାଗ୍ର ରହିଥିବା ରାଜାଙ୍କ ମନ କ୍ରୋଧରେ ବିକଳ ହେଲା, ଏବଂ ସେ ତାଳପତ୍ର ଧାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୋତେ ଏହି କର୍ମ ଉପଦେଶ ଦିଅନାହାଁ, ଯାହା ଅସ୍ଥାୟୀ ଫଳ ଦେଉଛି । ତୁମେ ଏଠାରୁ ବାହାରିଯାଅ, ହେ ନିନ୍ଦିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ।" "ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ଏକ ଦିନ ପଡ଼ିଯିବେ; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଲୋକେ ରାମଙ୍କ ପୂଜାରେ ଏକାଗ୍ର, ସେମାନେ କେବେ ଅପତିତ ହୁଅନ୍ତିନାହିଁ । ଧ୍ରୁବ, ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ଅଦ୍ଭୁତ ବିଭୀଷଣ ଓ ଅନ୍ୟ ରାମଭକ୍ତମାନେ କେବେ ଅପତିତ ହୁଅନ୍ତିନାହିଁ । ଯେଉଁ ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକେ ରାମଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି, ମୋର ଯମଦୂତମାନେ ତାଙ୍କୁ ଲୋହା ଗଦା ଦେଇ ମାଡ଼ିବେ, ଶୃଙ୍ଖଳରେ ବାନ୍ଧିବେ ।" "ତୁମେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ ମୁଁ ଦଣ୍ଡ ଦେଉନାହିଁ; ଏଠାରୁ ଚାଲିଯାଅ, ନହେଲେ ମୁଁ ତୁମକୁ ମାଡ଼ିବି ।" ସୁରଥ ଏପରି କହିବା ସହିତ, ତାଙ୍କର ସେବକମାନେ ଋଷିଙ୍କୁ ଧରି ବାହାରି କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ । ତେବେ ଯମ, ତାଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ ଧାରଣ କରି, ତିନି ଲୋକରେ ପୂଜିତ, ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମେ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ; ଏକ ଵର ମାଗ ।" "ମୁଁ ବହୁ ଉପାୟ ଦେଇ ତୁମକୁ ପରୀକ୍ଷା କରିଲି, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ରାମସେବାରୁ ଏକ ପଦକ୍ଷେପ ମଧ୍ୟ ଚ୍ୟୁତ ହେଲେ ନାହିଁ ।" ତେବେ ସୁରଥ କହିଲେ, "ଯଦି ଆପଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ତେବେ ଏହି ଉତ୍ତମ ବର ଦିଅ—ମୁଁ ରାମଙ୍କ ସାକ୍ଷାତ୍କାର ହେଉଅଯ୍ଯନ୍ତ ମୋର ମୃତ୍ୟୁ ହେଉ ନାହିଁ, ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଠାରୁ କେବେ ଭୟ ନ ହେଉ ।" ଯମ କହିଲେ, "ତେଣୁ ଏହା ହେବ; ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ, ରଘୁନାଥ ସେ ଦେଇବେ ।" ଏପରି କହି ଧର୍ମ ତାଙ୍କ ସ୍ଵନଗରକୁ ଯାଇ, ହରିଭକ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ଉତ୍ତମ ଆଚରଣର ସ୍ତୁତି କରିଲେ । ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ରାମସେବକ ରାଜା ବିଶେଷ ଆନନ୍ଦରେ ଅଶ୍ୱକୁ ଧରିଲେ, ଏବଂ ସେବକମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ହରିଙ୍କ ସେବାରେ ନିୟୁକ୍ତ, ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ରଘୁନାଥଙ୍କ ଅଶ୍ୱକୁ ଧରିଛି; ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଅ ।" ରାଜାଙ୍କ ଏହି ଆଦେଶ ଶୁଣି, ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ବୀର ସେନାନୀ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ ଏବଂ ସଭାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ରାଜାଙ୍କ ଦଶ ପୁଅ—ଚମ୍ପକ, ମୋହକ, ରିପୁଞ୍ଜୟ, ଅତିଦୁର୍ବର, ପ୍ରତାପୀ, ବଳମୋଦକ, ହର୍ୟକ୍ଷ, ସହଦେବ, ଭୂରିଦେବ ଓ ସୁତାପନ—ଏହି ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ । ସେମାନେ ବିଶେଷ ଉତ୍ସାହରେ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ; ରାଜା ମଧ୍ୟ ସୁନ୍ଦର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କୃତ ରଥ ଆଣିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ । ଉତ୍ତମ ଅଳଙ୍କୃତ ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଇ ରଥକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ସେ ସମସ୍ତ ସେନା ସହ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ନିଷ୍କ୍ରମଣ କଲେ । ସଭାରେ ରାଜା ସମସ୍ତ ସେବକଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ଶେଷ ଉପଦେଶ ଦେଉଛନ୍ତି—ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ଆସି, ତାଙ୍କ ସେବକମାନେ ପଚାରିଲେ, "ସେ ଅଶ୍ୱ କେଉଁଠାରେ ଅଛି, ଯାହା ଦେଖିବାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର?" ତେବେ ସେମାନେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ଆମେ ଜାଣିନାହୁଁ, କେତେକ ସେନା ଏହାକୁ ନେଇ ସହରକୁ ଚାଲିଗଲେ ।