ହନୁମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ଅତି ଆନନ୍ଦ ଓ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ ନମସ୍କାର କରୁଥିବା ବେଳେ, ଭଗବାନ ତାଙ୍କ ଭକ୍ତଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆସିଥିବା ଦେଖି, ସେ ଅନୁଗ୍ରହପୂର୍ଣ୍ଣ ଶବ୍ଦ କହିଲେ। ସେ କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ଭକ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚିତ। କାରଣ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଜୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ବନ୍ଧନରେ ପଡ଼ିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ। ଏବେ ଆମେ ସତ୍ୟରେ ଧନ୍ୟ ହେଲୁ, ଯେହেতୁ ଆମେ ଆପଣଙ୍କର ଚରଣ ଦର୍ଶନ କରିପାରିବା। ରଘୁବଂଶୀ, ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରେ ଆମେ ଏକକ୍ଷଣରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବିଜୟ କରିପାରିବା।” ଏହିପରେ ଶେଷଦେବ କହିଲେ, “ତାପରେ ଧ୍ୟାନରେ ଯୋଗୀମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି, ସେହି ସ୍ଥାଣୁ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି, ଚରଣ ଶିରେ ଦେଇ, ଭୟ ଦୂର କରୁଥିବା ଶବ୍ଦ କହିଲେ। ସେ କହିଲେ, ‘ଆପଣ ଏକମାତ୍ର ପରମପୁରୁଷ, ପ୍ରକୃତିରୁ ପରେ ଥିବା ବୋଲି ଘୋଷିତ। ନିଜ ଅଂଶ ଓ ଶକ୍ତିରେ ଆପଣ ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଓ ପ୍ରଳୟ କରନ୍ତି। ଆପଣ ନିରାକାର, ସମସ୍ତ ଉତ୍ପତ୍ତିର ପରମ କାରଣ, କିନ୍ତୁ ମାୟାରେ ଏକାକି ତିନି ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ସୃଷ୍ଟିକାଳରେ ମୁଁ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ରୂପେ ରହେ, ପାଳନ କାଳରେ ନିଜେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ଓ ପ୍ରଳୟ ସମୟରେ ଶର୍ବ ନାମ ଧାରଣ କରେ। ହେ ପରମେଶ୍ୱର, ବ୍ରାହ୍ମଣ ବଧର ପାପ ନିବାରଣ ପାଇଁ ଆପଣ କରିଥିବା ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଅପୂର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟ। ଆପଣଙ୍କର ଚରଣର ପବିତ୍ର ଜଳ ଗଙ୍ଗାକୁ ମୁଁ ମୋ ମୁଣ୍ଡରେ ଧାରଣ କରେ, ଯାହା ପାପ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ; ତେବେ ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ କେଉଁସି ପାପ ରହିପାରିବ କି? ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନେକ ଅପରାଧ କରିଛି, ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଦୟାକରି ଖ୍ମା କରନ୍ତୁ, ଏହିମାନେ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ବାଧା ହେଉଛନ୍ତି। ମୁଁ କଣ କରିପାରିବି? ଏହା ମୁଁ ସତ୍ୟ ପାଳନ ପାଇଁ କରିଛି; ଆପଣଙ୍କ ଶକ୍ତି ଜାଣି, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଭକ୍ତଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆସିଛି। ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ଉଜ୍ଜୟିନୀର ମହାକାଳ ମନ୍ଦିରରେ ଏକ ରାଜା ଶିପ୍ରା ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ତାହାପରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲି, ‘ଓ ମହାରାଜ, ମନ ଚାହିଁ ଵର ମାଗ।’ ସେ ବିଶିଷ୍ଟ ରାଜ୍ୟଶ୍ରୀର ଵର ମାଗିଲେ। ମୁଁ ଦେଵପୁରରେ ଘୋଷଣା କଲି, ‘ତୁମର ରାଜ୍ୟ ରାମହୟା ନଗରକୁ ଯଜ୍ଞିକ ପୂରୋହିତ ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥିବ।’ ସେଠାରୁ ଆଜିଯାଏଁ ମୁଁ ତୁମ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହିଛି; ଏଵଂ ଏହି ବର ଦେଇ, ରାମ, ମୋ ସତ୍ୟ କଥାକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଆଉ କଣ କରିପାରିବି? ଏବେ ରାଜା, ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନ, ଗାଈ ଓ ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନେ ନମ୍ର ହୋଇଛନ୍ତି; ଅଶ୍ୱ ଉତ୍ସର୍ଗ କରାଯିବ ଏବଂ ରାଜା ଆପଣଙ୍କ ଚରଣେ ସେବା କରିବେ।” ଶେଷଦେବ କହିଲେ, “ମହେଶଙ୍କ ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ରଘୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୟାମୟ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଶାନ୍ତ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, ‘ଦେବତାଙ୍କ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ଭକ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା; ଏଥିରେ ତୁମେ ଠିକ୍ କାମ କରିଛ। ଶର୍ବ, ତୁମେ ମୋ ହୃଦୟରେ ଅଛ; ମୁଁ ତୁମ ହୃଦୟରେ ଅଛି; ଆମ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ—ମୂଢ଼ ଓ ଅବିବେକୀ ଲୋକମାନେ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କେହି ଏହା ଭାବନ୍ତି ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଆମେ ଏକ ରୂପ ହେଉଛୁ ବୋଲି ମାନେ ନାହିଁ ଓ ଭିନ୍ନତା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ହଜାର ଯୁଗ ଧରି କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକରେ ପଚିବେ। ଯେଉଁମାନେ ତୁମେ ଭକ୍ତ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋର; ଏବଂ ମୋର ଭକ୍ତମାନେ ତାଙ୍କର ଭକ୍ତିରେ ତୁମକୁ ଅଧିକ ଭକ୍ତି ସହ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି।’” ଶେଷଦେବ ପୁନି କହିଲେ, “ଏପରି ଶର୍ବଙ୍କ ଉଚ୍ଚାରିତ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଶର୍ବ ରାଜା ବୀରମଣିଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ହାତ ଛୁଇଁ ଅଚେତନ ଅବସ୍ଥାରୁ ଉଠାଇଲେ। ସେ ଦୟାମୟ ଭଗବାନ ଅନ୍ୟ ଅଚେତନ ସନ୍ତାନମାନେ ମଧ୍ୟ ବାଣର ଘାଏଁ ଅସ୍ତିର ହୋଇଥିବା ଅବସ୍ଥାରୁ ଉନ୍ମୁଚିତ କଲେ। ଭୂତେଶ୍ୱର ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ ଓ ପୌତ୍ରମାନେ ସହିତ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଚରଣେ ନମସ୍କାର କରାଇଲେ। ଧନ୍ୟ ହେଲେ ରାଜା ବୀରମଣି, ଯିଏ ରଘୁବଂଶୀଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲେ—ଏହି ଯୋଗୀମାନଙ୍କଠାରେ ଯୋଗ ଧ୍ୟାନ କରି ହଜାର ଯୁଗ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ। ରଘୁନାଥଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କ କାମ ସଫଳ କରି ନିଜ ନିଜ ସ୍ୱରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅତି ପୂଜ୍ୟ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ହନୁମାନ, ପୁଷ୍କଳ ଓ ଅନ୍ୟ ମହାପୁରୁଷମାନେ ଯିଏ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ରାଜା ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱ ଦାନ କଲେ। ସେବେଳେ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ରାଜା ବୀରମଣି ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ, ପୁତ୍ର, ଗାଈ ଓ ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନେ ସହିତ ସମସ୍ତ କିଛି ଦାନ କଲେ। ଏହିପରେ ଶ୍ରୀରାମ, ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ନିଜ ସେବକମାନେ, ଏବଂ ବିଶେଷ କରି ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଅତି ଉତ୍ସୁକ ଥିଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହେଲେ। ରତ୍ନ ରଥ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ଶ୍ରୀରାମ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ଏହି ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା ଦେଖି ସମସ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ। ସେଇ ଶ୍ରୀରାମ, ସାରା ଜଗତ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, କେବଳ ମାନବ ଭାବିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ସେ ସମସ୍ତ ଜାଗାରେ, ଜଳ, ଭୂମି ଓ ସମସ୍ତ ଦେଶରେ ସଦା ବିଦ୍ୟମାନ। ତାପରେ ସମସ୍ତ ବୀରମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ପରସ୍ପରଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ; ମଙ୍ଗଳଧ୍ୱନି, ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ଓ ସଙ୍ଗୀତର ଧ୍ୱନିରେ ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ହେଲା। ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ବୀରମାନେ ଅଶ୍ୱକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କଲେ, ସମସ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଏହାକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ। ପଛରେ ଶିବ, ତାଙ୍କ ସତ୍ୟବ୍ରତ ପାଳନ କରି, ତାଙ୍କ ଗଣକୁ ଅନୁମତି ଦେଇ କହିଲେ, “ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଶରଣ ନିଅ; ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ।” ଏହାପରେ ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଳୟର କାରଣ ଶିବ ନିଜେ ସେଠାରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ଗଣମାନେ ସହିତ କୈଳାସକୁ ଗଲେ। ପରେ ରାଜା ବୀରମଣି, ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଚରଣାମୃତ ଜଳରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଓ ତାଙ୍କ ସେନା ସହିତ ଚାଲିଗଲେ। ଏହି ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଶୁଣୁଥିବା ମହାପୁରୁଷମାନେ ସଂସାର ଜନିତ ଦୁଃଖ କେବେ ଅନୁଭବ କରିବେ ନାହିଁ।