ହନୁମାନ୍ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ରୁଦ୍ର, ତୁମେ ଧର୍ମର ବିପରୀତ କାମ କରୁଛ, ଏବଂ ରାମଙ୍କ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛ। ଏହିକାରଣରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଶାସନ କରିବାକୁ ଚାହେଁ।" ତେଣୁ ଅନେକ ଋଷିମୁନିଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣିଥିଲେ ଯେ, ପିନାକଧାରୀ ରୁଦ୍ର ସଦା ରଘୁନାଥଙ୍କ ଚରଣକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଏବେ ମୁଁ ଦେଖୁଛି, ସେ ସବୁ କଥା ମିଥ୍ୟା ହେଇଗଲା, କାରଣ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାବେଳେ ମୋର ପ୍ରବଳ ପୁଷ୍କଳ ବଧ ହୋଇଛି ଏବଂ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଅଚେତନ ହୋଇପଡ଼ିଛନ୍ତି। ଏହିପରିସ୍ଥିତିରେ, ରାମଭକ୍ତିରୁ ବିମୁଖ ହୋଇଥିବା ଏହି ତିନି ଲୋକର ବିନାଶ ନିମିତ୍ତ ତୁମେ ଯେପରି ସଜ୍ଜ ହେଉଛ, ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ପତିତ କରିବି। ସ୍ଥିର ହୁଅ, ହେ ଶର୍ବ।" ଏହିପରି ମାନ୍ଦ୍ରିଲ ଅବତାର ହନୁମାନ୍ କହିବା ପରେ, ମହାଦେବ ମହେଶ୍ୱର ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ହେ ବୀରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଧନ୍ୟ। ତୁମେ ଯାହା କହିଲେ, ତାହା ଅସତ୍ୟ ନୁହେଁ। ମୋର ସ୍ୱାମୀ ହେଉଛନ୍ତି ଏହି ରାମଚନ୍ଦ୍ର, ଯିଏ ଦେବ ଦାନବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ। ଏହା ପରେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ଶତ୍ରୁବିଧ୍ୱଂସୀ, ଅଶ୍ୱକୁ ଆଣିଥିଲେ। ମୁଁ ଏହାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାକୁ ଆସିଥିଲି; ଏବଂ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଅଧୀନ ହୋଇଯାଇଛି। ସେ ମୋର ଆତ୍ମା ଭଳି, ଏହିପରି ଭାବେ ଭକ୍ତକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ମୋର ନିଶ୍ଚୟ। ରଘୁନାଥ ଦୟାକରି ମୋତେ ଲଜ୍ଜିତ କରିନଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଭକ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେବାରୁ, ସେ ମଧ୍ୟ ମୋପ୍ରତି କିଛି କ୍ରୋଧ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।" ଏହିପରି ଚଣ୍ଡୀଶ କହିଥିବା ବେଳେ, ହନୁମାନ୍ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଏକ ବଡ଼ ପାଥର ଉଠାଇ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ରଥକୁ ଆଘାତ କଲେ। ପାଥରର ଆଘାତରେ ରଥ, ତାହାର ସାରଥି, ସଂଗୀ ଓ ଧ୍ୱଜ ସମେତ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ବିଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା। ଆକାଶରେ ବସିଥିବା ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ମାନ୍ଦ୍ରିଲ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି କହିଲେ, "ଧନ୍ୟ ହେଉ, ହେ ବାନର ରାଜା, ତୁମେ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ।" ଶିବଙ୍କୁ ରଥହୀନ ଦେଖି, ନନ୍ଦି ତ୍ୱରିତ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି କହିଲେ, "ମହାଦେବ, ଦୟାକରି ମୋର ପୠଷ୍ଠରେ ବସନ୍ତୁ।" ଭୂତେଶ ନନ୍ଦିର ବୃଷଭରେ ବସିଥିବା ବେଳେ, ହନୁମାନ୍ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଆଉ ଏକ ପାଥର ଉପ୍ରୁଟି ତାଙ୍କ ଛାତିରେ ଆଘାତ କଲେ। ଏହି ଆଘାତରେ ଭୂତମାନଙ୍କ ନାଥ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତ୍ରିଶୂଳ ଧରିଲେ, ଯାହା ତିନି ମୁଣ୍ଡ ଓ ଅଗ୍ନିଜ୍ୱାଳା ସଦୃଶ ଜ୍ୱଳମାନ ଥିଲା। ହନୁମାନ୍ ଏହି ତ୍ରିଶୂଳକୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ତାହାକୁ ତୁରନ୍ତ ଧରି ଏକ ମହାନ୍ତ ଶକ୍ତିରେ ଖଣ୍ଡଖଣ୍ଡ କରିଦେଲେ। ତ୍ରିଶୂଳ ଭଙ୍ଗ ହେବା ସହିତ, ଶିବ ତୁରନ୍ତ ଏକ ସମସ୍ତ ଧାତୁର ନିମିତ୍ତ ଅସି ଧରିଲେ। ଶିବଙ୍କ ଛାଡ଼ିଥିବା ସେହି ଅସି ହନୁମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଆଘାତ କରିଲା ଏବଂ ଏହି ଦୁଃଖରେ ବାନର ରାଜା କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହେଇପଡ଼ିଲେ। କିନ୍ତୁ ସେ ଏହି ଦୁଃଖ ଜୟ କରି, ଏକ ବଡ଼ ଗଛ ଉଠାଇ ଶିବଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଆଘାତ କଲେ, ଯାହା ମହାନ ନାଗମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲା। ଏହି ଆଘାତରେ ସମସ୍ତ ନାଗମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଚାରିଦିଗକୁ ପଳାଇ ନେତ୍ରଲୋକକୁ ଚଳିଗଲେ। ଶିବ ଦେଖିଲେ ନାଗ ତାଙ୍କ ଛାତିରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିଛି, ତେଣୁ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଦୁଇ ହାତରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଗଦା ତିଆରି କଲେ। "ତୁମେ ମୃତ, ହେ ବାନରମଧ୍ୟମ! ଏହି ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ତୁମ ଜୀବନ ନଶ୍ଟ କରିଦେବି, ପଳାଇଯାଅ!" ଏହିପରି କହି ଶିବ ଯେତେବେଳେ ଗଦା ଛାଡ଼ିଲେ, ହନୁମାନ୍ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ବେଗରେ ଏହାକୁ ଏଡ଼ାଇଲେ। ଶିବଙ୍କ ଛାଡ଼ିଥିବା ସେହି ଗଦା ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ି, ଭୂମିକୁ ଭେଦି ନେତ୍ରଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଗଲା। ଏହିପରେ ରାମଙ୍କ ସେବକ ହନୁମାନ୍ ଉତ୍କଟ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଏକ ପାହାଡ଼ ଉଠାଇ ଶିବଙ୍କ ଛାତିରେ ଆଘାତ କଲେ। ଉମାପତି ଏହି ପାହାଡ଼କୁ କାଟିବାକୁ ଯେତେବେଳେ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ବାନର ରାଜା ଏକ ବିଶାଳ ଶାଳ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ। ଶିବ ତାଙ୍କୁ କାଟିବାକୁ ଯେପରି ସଜ୍ଜ ହେଉଥିଲେ, ଏକ ପାଥର ଆଘାତ ଲାଗିଲା; ଦୟାମୟ ଶିବ ଏହିପରି ଆଘାତ ସହି, ମନକୁ ଦୃଢ଼ କଲେ। ଏହିପରେ ହନୁମାନ୍ ପାଥର, ପାହାଡ଼ ଓ ଗଛର ବୃଷ୍ଟି କରି, ତାଙ୍କ ପୁଛରେ ଶିବଙ୍କୁ ବାନ୍ଧି ଆଘାତ କଲେ। ଏହି ଆଘାତରେ ନନ୍ଦି ଭୟରେ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହେଲେ, ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରମା ମଧ୍ୟ ଭଙ୍ଗିଗଲେ। ମହେଶାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭ୍ରମିତ ଏବଂ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆଘାତରେ ଅଧିକ ଉତ୍ତେଜିତ ହେଉଥିଲେ। ତାପରେ ଶିବ ହନୁମାନ୍ଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ରଘୁଭକ୍ତ, ତୁମେ ଧନ୍ୟ। ଆଜି ତୁମେ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ, ମୁଁ ତୁମରେ ଖୁସି। ଦାନ, ଯଜ୍ଞ କିମ୍ବା ହଳକା ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ସହଜରେ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ ନାହିଁ; ଏହିକାରଣରେ, ମୋ ଠାରୁ ଏକ ବର ମାଗ।" ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, ହନୁମାନ୍ ହସି, ଭୟ ବିନା, ଖୁସି ହୋଇ ମହେଶାନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ପ୍ରଭୁ, ରାମଙ୍କ କୃପାରେ ମୋର ସବୁ କିଛି ଅଛି, ତଥାପି ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରଭୃତି ଦେଖି ତୁମେ ଖୁସି ହେଲେ, ତେଣୁ ଏକ ବର ମାଗୁଛି। ଏହି ପୁଷ୍କଳ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଡ଼ି ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଛି, ଏବଂ ରାମଙ୍କ ଭାଉଣ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ଅଚେତନ ହୋଇପଡ଼ିଛନ୍ତି। ଅନେକ ଅନ୍ୟ ନାୟକମାନେ ମଧ୍ୟ ବାଣରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ ଅଚେତନ କିମ୍ବା ଭୂମିରେ ଲୁଟିପଡ଼ିଛନ୍ତି—ତାଙ୍କ ଏବଂ ସେନାକୁ ସୁରକ୍ଷା କର। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପିଶାଚ, ବେତାଳ, ଭୂତ, କୁକୁର, ଶ୍ୱାନ, ଶ୍ୟାଳ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କୁ ନେଇଯିବା କିମ୍ବା ଭକ୍ଷଣ କରିବାରେ ଚେଷ୍ଟା କରିବେ ନାହିଁ। ତାଙ୍କ ଦେହକୁ କୌଣସି କ୍ଷତି ହେଉ ନାହିଁ। ମୁଁ ଦ୍ରୋଣ ପାହାଡ଼ରୁ ଔଷଧ ଆଣି, ସେମାନଙ୍କୁ ପୁନଃଜୀବିତ କରିବି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରକ୍ଷା କର। ବରଂ ଏବେ ମୁଁ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାହାଡ଼, ଦ୍ରୋଣ, ଯେଉଁଠାରେ ଜୀବନଦାୟକ ଔଷଧ ଅଛି, ଆଣିବାକୁ ଯାଉଛି।" ହନୁମାନଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶିବ କହିଲେ, "ଏହିପରି ହେଉ। ତୁମେ ତୁରନ୍ତ ସେହି ପାହାଡ଼କୁ ଯାଅ, ମୁଁ ତୁମର ଅଚେତନ ନାୟକମାନେ ଓ ସେନାକୁ ସୁରକ୍ଷା କରିବି।