ପୁଷ୍କଳ ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ରାଜାଙ୍କୁ ପୁନଃ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଯେପରି ରୂଷ୍ଟ ଦୁଷ୍ଟ ସର୍ପମାନେ ଦେହ ଭିତରେ ରହିଥାନ୍ତି। ସେ ଶତାଧିକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ରାଜାଙ୍କୁ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କଲେ, ଏହି ବାଣମାନେ ତାଙ୍କର କବଚ ଭାଙ୍ଗିଦେଲା ଓ ମୁକୁଟ ସହ କେଶର ଅଂଶକୁ ଧ୍ୱଂସ କଲା। ପୁଷ୍କଳଙ୍କ ବଡ଼ ଧନୁଷ ଓ ରଥ କ୍ରୋଧରେ କଟିଗଲା, ତାଙ୍କ ଦେହ ବାଣରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ ରକ୍ତରେ ଭିଜିଗଲା। ତାପରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ରଥ ଚଢ଼ି, ସେ ଭାରତପୁତ୍ରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସି କହିଲେ, "ହେ ବୀର, ତୁମେ ରାମଙ୍କ ପଦପଦ୍ମରେ ମଧୁପ ଭଳି ଭକ୍ତିଶୀଳ, ଏହା ତୁମର ଭାଗ୍ୟ।" ପୁଷ୍କଳ କହିଲେ, "ତୁମେ ଆଜି ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ, ମୋ ରଥ ନାଷ୍ଟ ହୋଇଛି। ଏବେ ମୋ ସହ ବିଯୁଦ୍ଧ କରିବାବେଳେ ତୁମେ ତୁମ ଜୀବନକୁ ରକ୍ଷା କର। ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁର ଆକାର ଧରି ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ଏଠି ତୁମ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରିବା ସହଜ ନୁହେଁ।" ଏପରି କହି ଶସ୍ତ୍ରର ଅଧିପତି ପୁଷ୍କଳ ଅସଂଖ୍ୟ ବାଣ ମାରିଲେ। ସେଇ ବାଣମାନେ ଭୂମିରେ ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଅନ୍ୟ କିଛି ଦୃଶ୍ୟ ନଥିଲା। ବହୁତ ହାତୀ ଫାଟିଗଲା, ଘୋଡ଼ାମାନେ ଚାରିପାଖରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ରଥ ଓ ତାହାର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ କଟିଗଲେ, ରକ୍ତ ଝରଣା ଭଳି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ବହିଲା। ମତ୍ତ ହାତୀମାନେ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ତାଙ୍କର ମାନ୍ଦାର ଚିହ୍ନ ମାନବମାନେର ମୁଣ୍ଡରେ ପୁନଃପୁନଃ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏଠି, ଅନେକ ବୀରଙ୍କର କଟା ହାତ, ଅଙ୍ଗୁଠି ଓ ଚନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଟିକାରେ ରଙ୍ଗିନ ହୋଇ, ସର୍ପ ଭଳି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିଲା। ବଡ଼ ଯୋଦ୍ଧାମାନେର ମୁଣ୍ଡ କଚ୍ଛପ ଛାଡ଼ ଭଳି ଉଠାଯାଉଥିଲା; ତାଙ୍କର ମାଂସ କାଦଳ ଭଳି ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଏପରି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିବାବେଳେ, ଶତଶଃ ଯୋଗିନୀମାନେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ପଡ଼ିଥିବା ବୀରମାନେର ରକ୍ତ ପାତ୍ରରେ ପିଇଥିଲେ। ସେମାନେ ଆନନ୍ଦ ଓ କୌତୁହଳରେ ମାଂସ ଭୋଜନ କରୁଥିଲେ, ରକ୍ତପାନ କରି ମଦମଗ୍ନ ହୋଇଯାଉଥିଲେ। ସେମାନେ ନୃତ୍ୟ କରି, ବଡ଼ସ୍ୱରେ ହସି, ଯୁଦ୍ଧମଝିରେ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ; ତାଁଠାରେ ପିଶାଚମାନେ ଜୀବନ୍ତମାନେର ମୁଣ୍ଡ ଧରିଥିଲେ। ମତ୍ତ ହୋଇ, ସେମାନେ ହାତରେ ଧରି, ତାହାକୁ ଝାଞ୍ଜ ଭଳି ମାଡ଼ିଥିଲେ; ଶିବାମାନେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ପଡ଼ିଥିବା ମହାମାଂସ ଭୋଜନ କରୁଥିଲେ। ମଦମଗ୍ନ ହୋଇ, ସେମାନେ ଭୟଭୀତମାନେକୁ ଭୟଭୀତ କରି ହୁଁକାର ଦେଲେ; ଭୟରେ ଅନେକ ଲୋକ ହାତୀମାନେର ଗୁହାରେ ପଳାଇଗଲେ। ଯେଉଁ ପାପୀମାନେ ଯୋଗିନୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ଷିତ ହେଲେ, ସେମାନେ କେଉଁଠିଓ ଶରଣ ପାଇଲେ ନାହିଁ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ସ୍ୱନିଜ ସେନାର ରଥପତି ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ପୁଷ୍କଳ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ମହାବଧ କଲେ; ହାତୀମାନେର ମୁଣ୍ଡ ଫାଟିଗଲା, ମୁକ୍ତା ବାହାରିଲା। ଏହି ରକ୍ତ ଝରା, ବାଣରେ ଭରିଥିବା, ତାମ୍ରପର୍ଣ୍ଣୀ ନଦୀ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା; ବହୁତ ବାଣ ଶରୀରରେ ଲାଗି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାଶରେ ସାହସୀମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରୁଥିଲେ। ସମସ୍ତଙ୍କ ଦେହ ରକ୍ତରେ ଭିଜିଥିଲା, ସ୍ୱ ଅଙ୍ଗ ଛିନ୍ନ ହୋଇଥିଲା; ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ବୀରମାନେ କିମ୍ଶୁକ ଗଛ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ପୁଷ୍କଳ କ୍ରୋଧରେ ରାଜାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧେଶ୍ୟ କରି ଅନେକ ବାଣ ମାରିଲେ। ରାଜା, ବାଣରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ଓ କବଚ ଭାଙ୍ଗିଯିବାରୁ, ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବି, ବହୁତ ବାଣ ମାରି ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଲେ। ସେ ବାଣରେ ତାଙ୍କର କବଚ ଭେଦିଗଲା, ଅଧିକ ରକ୍ତ ବହିଲା; ତାଙ୍କ ଦେହ ବାଣର ଖଞ୍ଜର ଭିତରେ ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲା। ଏହି ବାଣଝାଲରେ ଥିବା ଭାରତଙ୍କ ମନ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, ବାଣ ତାଣିବା କିମ୍ବା ଧନୁଷରେ ଲଗାଇବାକୁ ଅସମର୍ଥ ହେଲେ। ତେବେ ସେ ରାମଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ତାଙ୍କର ବଡ଼ ଦୃଢ଼ ଧନୁଷ ନେଇ, ହସ୍ତରେ ଧରି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଛାଡ଼ି ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ପଛେଇଲେ। ଏହି ବାଣମାନେ ସେଇ ବାଣଝାଲକୁ ଭଙ୍ଗ କଲେ; ତେବେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶଙ୍ଖ ଧ୍ୱନି କରି, ଭୟହୀନ ଭାବେ ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ। ପୁଷ୍କଳ କହିଲେ, "ହେ ବୀର, ତୁମେ ମୋତେ ବାଣଝାଲ ମଧ୍ୟରେ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ବିଶେଷ ପ୍ରତାପ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛ। ତୁମ ଜ୍ୟେଷ୍ଠତା ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ଏବେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ମୋର ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରତାପ ଓ ପ୍ରାକ୍ରମ ଦେଖ।" "ମୁଁ ତିନିଟି ବାଣରେ ଅଚେତନ ହେଉନାହିଁ; ଏହିଠାରେ ମୋର ଏମିତି ଉପନିଶ୍ଚୟ ଶୁଣ, ଯାହା ସମସ୍ତ ବୀରଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କରେ। ଯଦି ଏକ ମହାପାପୀ ମୋହବଶତଃ ଗଙ୍ଗାତୀରକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କୁ ଅବମାନନା କରେ, ଯାହା ପାପ ହରିବାରି ଶକ୍ତି ରଖନ୍ତି, ସେ ଡୁବିଯାଏ ନାହିଁ। ଯଦି ମୁଁ ତୁମକୁ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଚେତନ କରିପାରିବି ନାହିଁ, ତେବେ ସେଇ ପାପ ମୋର ଉପରେ ଯାଉ। ଏହିପରି ତୁମେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଅ।" ପୁଷ୍କଳଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଧନୁଷରେ ଲଗାଇଲେ। ସେ ବାଣମାନେ ଭାରତଙ୍କ ମହାହୃଦୟ ଭେଦି, ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା, ଯେପରି ରାମଭକ୍ତି ଛାଡ଼ିଥିବା ଲୋକ ଭୂମିକୁ ଅବନତ ହୋଇଯାନ୍ତି। ପରେ, ସେ ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଅଗ୍ନି ସମାନ ଦୀପ୍ତିମାନ ବାଣ ତାଙ୍କ ଚଉଡ଼ା ଛାତିକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଛାଡ଼ିଲେ, ଯାହା ଏକ ବଡ଼ ଦ୍ୱାର ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ରାଜା ଅନ୍ୟ ବାଣରେ ଏହି ବାଣକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଲେ, ତାହା ରଥ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇ ଟୁକୁଡ଼ି ହୋଇ ପଡ଼ିଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଣ୍ଡଳ ଭଳି ଚମକୁଥିଲା। ପରେ, ସେ ମାତୃଭକ୍ତିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏକ ବାଣ ନେଇ, ତାହାର ପୁଣ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରି, ପୁନଃ ବଡ଼ ବୀରଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ। ଏହି ଦୁଃଖରେ ମନେ ଚିନ୍ତା କରି, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅସ୍ତ୍ରର ଅଧିପତି ନିଜ ହୃଦୟରେ ଦୁଃଖ ହରିବାକୁ ରାମଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ। ଏହି ବାଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଦୀପ୍ତିରେ ତାଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ବିଦିର୍ଣ୍ଣ କଲା, ବିଷାକ୍ତ ସର୍ପ ଭଳି ତୀବ୍ର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଲା, କିନ୍ତୁ ଅଚେତନ କଲା ନାହିଁ। ତେବେ ରାଜା ଅଚେତନ ହେଲେ, ସମସ୍ତେ ବିଳାପ କରି ପଳାଇଗଲେ, ପୁଷ୍କଳ ଜୟ ଲାଭ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଶେଷଦେବ କହିଲେ: ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଯାଇ, ବୀର ହନୁମାନ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାୟକଙ୍କୁ ଚେଲେଞ୍ଜ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ଏହିପରି କଥା କହିଲେ।