ବିଜୟ ପାଇଁ ମୋର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ର ନିଅ, ଏହି ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶତୃଘ୍ନ, ତୁମେ ଏକାକୀ ସେଇ ପ୍ରବଳ ଶତ୍ରୁ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ପଡିବ। ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କରିବ, ତାହାର ଶକ୍ତିରେ ରାମଙ୍କର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ପୁନର୍ବାର ପ୍ରକାଶିତ ହେବ। ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିବ, ତେବେ ଘୋଡ଼ା ଦେଇ ସେ ତୁମ ପାଦପଦ୍ମରେ ପଡିଯିବେ। ଏହିପରି ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଚିରିଦେଇଥିବା ମୋର ଅସ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କର। ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ରଘୁନାଥଙ୍କର ଭାଇ ଶତୃଘ୍ନ, ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ଦେହରେ, ଯୋଗିନୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଅଦ୍ଭୁତ ଅସ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ପାଇଁ, ଶତୃଘ୍ନ ଅପରାଜେୟ ହେଲେ, ତାଙ୍କୁ ନିବାରଣ କରିବା ଦୁର୍ଲଭ ହେଲା, ଏବଂ ସେ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶତ୍ରୁନାଶକ ରୂପେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ଶତୃଘ୍ନ ଯୋଗିନୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ରଘୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଜଳରୁ ଅତି ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱଟିକୁ ନେଇ ନଦୀତଟର ଏକ ଶୁଭ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଆଣିଲେ। ଏହା ଦେଖି ସମସ୍ତ ସେନା ଉଲ୍ଲାସରେ ଭରିଉଠିଲେ, ତାଙ୍କର ଦେହ କମ୍ପିଉଠିଲା, ସେମାନେ 'ଶାବାଶ୍, ଶାବାଶ୍!' ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କଲେ ଏବଂ ଅଶ୍ୱ ଆସିବା ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ତାଙ୍କୁ ହନୁମାନ୍ ଅଶ୍ୱର ମହାଆଗମନ ଓ ଦିଆଯାଇଥିବା ବରଦାନ ବିଷୟରେ କଥା ହେଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦଗ୍ଧ ଢୋଳ ଓ ବୀଣା ର ମଧୁର ଧ୍ୱନି ମଧ୍ୟରେ ଅଶ୍ୱଟିକୁ ଛାଡ଼ାଯାଇ, ଦେବତାମାନେ ତିଆରି କରିଥିବା ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା। ସେଠାରେ ମଣିଷମାନେ ରହୁଥିବା ଘରଗୁଡ଼ିକ କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି, ଶୁଭ୍ର ଓ ଚମକୁଥିଲା, ପୂର୍ବଦିଗରେ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ, ନାଗମାନେ ସେଉଠାରେ ସେବା କରୁଥିଲେ। ଘରଗୁଡ଼ିକ ଚାନ୍ଦିର ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ବିଭିନ୍ନ ମଣିମାଳିକା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଏବଂ ମଣିମଞ୍ଜୁଷା ରେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ରତ୍ନ ତୋରଣ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଥିଲା। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରରେ ଆକର୍ଷଣୀୟ ପଦ୍ମପୁଷ୍ପ ପୋଖରୀ ଥିଲା, ଯାହାରେ ପଦ୍ମମୁଖୀ ମହିଳାମାନେ ପ୍ରତିବିମ୍ବିତ ହେଉଥିଲେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରର ଭୂମିରେ ପଦ୍ମରାଗ ମଣି ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ସେମାନଙ୍କ ଅଠା ତୁଳନା କରାଯାଉଥିଲା। ଘରଗୁଡ଼ିକର ମଧ୍ୟରେ ନୀଳମଣି ଦ୍ୱାରା ତିଆରି 'ଖେଳ ପାହାଡ଼' ଥିଲା, ଏହି ପାହାଡ଼ କଦାଚିତ୍ ମେଘ ନା କି ମୟୂରର ଚୂଡ଼ା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଘରଗୁଡ଼ିକରେ କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଦ୍ୱାରା ହଂସ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା, ସେମାନେ କଦାପି ମେଘକୁ ଭୟ କରୁନଥିଲେ, ମାନସ ସରୋବରକୁ ମନେ ପକାନଥିଲେ। ଏଠାରେ ଶିବଙ୍କ ନିବାସରେ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣ ଦ୍ୱାରା ସଦା ଦୂର କରାଯାଉଥିଲା, ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ କଦାପି ଶୁକ୍ଳ କ୍ଷୟ ପକ୍ଷ ଭେଦ ଜାଣୁନଥିଲେ। ଏଠାରେ ଧର୍ମଶୀଳ, ମହାନ୍ତ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭୋଗସମୃଦ୍ଧିର ଅଧିକାରୀ ରାଜା ବୀରମଣୀ ରାଜ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର, ଶୂର ଓ ପ୍ରବଳ ରୁକ୍ମାଙ୍ଗଦ, ରମଣୀମାନେ ସହ ମନୋହର ଅକୂଳ ଅରଣ୍ୟକୁ ମନୋରଞ୍ଜନ ପାଇଁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ଚୂଡ଼ି ଓ ଗହଣା ଧ୍ୱନି ହୃଦୟକୁ କାମନାରେ ଭରିଦେଉଥିଲା। ସେ ଅରଣ୍ୟ ବିଶାଳ ଓ ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଶୋଭାପ୍ରଦ ଥିଲା, ଯାହା ସଦାଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି। ଚମ୍ପକ ଗଛ ଫୁଲରେ ଭରିଥିଲା, ଯାହା ଦୃଷ୍ଟିମାନେ କାମନା ଜଗାଉଥିଲା। ଆମ୍ବ ଗଛ ଫଳ ଓ ଫୁଲରେ ଭାରିଥିଲା, ନାଗ, ପୁନ୍ନାଗ, ଶାଳ, ତାଳ, ତମାଳ ଗଛ ମଧ୍ୟ ଥିଲା। କୋଇଲୀର ଡାକ ଶୁଣାଯାଉଥିଲା, ଚମେଲି ଫୁଲ ମଧୁମକ୍ଷିକା ଗୁଞ୍ଜନରେ ସଦା ଜାଗ୍ରତ ଥିଲା। ଦାଡିମ୍ବ ଗଛ ତଳେ କର୍ଣ୍ଣିକାର, କେତକୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅରଣ୍ୟ ଗଛ ରେ ରାଜସିକ ଶୋଭା ଥିଲା। ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ରମଣୀମାନେ ସହ ସେ ମନୋରଞ୍ଜନ କରୁଥିଲେ, ମଧୁର କଣ୍ଠରେ ଗୀତ ଗାଇ ରମଣୀମାନେଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରୁଥିଲେ। ଉଦ୍ଭୁଦ ଅଂଶୁକ ରମଣୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ। କିଛି ନୃତ୍ୟ କଳାରେ, କିଛି ଗୀତ କଳାରେ, କିଛି ଚତୁର ବାଣୀରେ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରୁଥିଲେ। କିଛି ରମଣୀ କାମମଦରେ ଭାସି ଭୂବଙ୍ଗୀ ଦ୍ୱାରା ମନ ହରିଥିଲେ, କୌଶଳରେ ଅଙ୍ଗଲାଗି ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲେ। ଫୁଲ ତୁଳି ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶୃଙ୍ଗାର କରାଇ, ମୃଦୁ କଥାରେ ତାଙ୍କର ଚାହିଦା ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଗାଇଥିଲେ। ଏପରି ସମୟରେ, ରାଜା ରୁକ୍ମାଙ୍ଗଦ ରମଣୀମାନେ ସହ ମନୋରଞ୍ଜନରେ ଲିନ, ସେଠାକୁ ସେଇ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଅଶ୍ୱ ପ୍ରବେଶ କଲା। ଏହି ଅଶ୍ୱର ଲଳାଟରେ ଏକ ସୁନା ପଟି ଲଗାଯାଇଥିଲା, ଦେହ ଗଙ୍ଗା ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, କୁଙ୍କୁମ ରେ ରଞ୍ଜିତ, ଚାଳରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ବାୟୁ ସମ ତୀବ୍ର ଏବଂ ଦୃଶ୍ୟ ଅପୂର୍ବ। ରମଣୀମାନେ ତାଙ୍କର ମାଳିକଙ୍କୁ ଦେଖାଇ, କମଳ ରେଣୁ ଭଳି ମୁହଁ, ତାମ୍ର ଭଳି ଠୋଠ, ପ୍ରବାଳ ଦନ୍ତ, କାମଦେବଙ୍କ ଶର ଭଳି ନୟନ ଦେଇ କହିଲେ: "ପ୍ରିୟ, ଏହି ମହାଅଶ୍ୱ କିଏ? ଏହି ସୁନା ପଟି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଅଶ୍ୱ କାହାର? ତୁମେ ଶକ୍ତିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହାକୁ ଧର।" ସେଠାରେ ରୁକ୍ମାଙ୍ଗଦ, ଚଞ୍ଚଳ ନୟନ ଧାରଣ କରି, ଏହି ଅଶ୍ୱକୁ ଏକ କମଳସଦୃଶ ହାତରେ ସହଜରେ ଧରିଲେ। ସୁନା ପଟିର ଉପରେ ଲିଖା ସ୍ପଷ୍ଟ ଅକ୍ଷର ପଢ଼ି, ରମଣୀମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହସି କହିଲେ: "ପୃଥିବୀରେ ମୋର ପିତା ସାମର୍ଥ୍ୟ ଓ ତେଜରେ ସମ ନାହାନ୍ତି; ତେବେ କିପରି ରାମଭୂମିର ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଅବମାନ କରିଛନ୍ତି? ଯିଏକି ରୁଦ୍ର ପିଣାକଧାରୀ ତାଙ୍କୁ ସଦା ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଦେବ, ଦାନବ, ଯକ୍ଷମାନେ ରତ୍ନମୁକୁଟ ନିୟେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି। ମୋର ପିତା ଜନକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତୁ; ଏହି ଅଶ୍ୱଟିକୁ ମୋର ସେନା ନିବାଡ଼ି ରଖନ୍ତୁ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରମଣୀମାନେ ଆନନ୍ଦ ରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ରାଜା ବୀରମଣୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ରୁକ୍ମାଙ୍ଗଦ, ଅଶ୍ୱକୁ ନେଇ, ରମଣୀମାନେଙ୍କ ସହ ଉତ୍ସାହରେ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଢୋଳ ଧ୍ୱନି ଓ ଭାଟମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବା ମଧ୍ୟରେ, ସେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ମହାମହଳକୁ ଯାଇଲେ।