ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ଦିଅଯାଉଛି ଯେ, ଶ୍ରୀରାମ ନିଜ ରୂପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ଜନ୍ମ ଗର୍ଭ ବିନା ହୋଇଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ। ବିବାହ ଉତ୍ସବ ପରେ, ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ଧରି ରାମ ଓ ସୀତା ସହ ଏକାଠି ଶୁଭ ଜୀବନ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ। ଏହା ପରେ, କୈକେୟୀ ରାଜାଙ୍କୁ ଦୁଇଟି ବର ଚାହିଲେ। ତାଙ୍କର ଚାହିଦା ଥିଲା—ରାମ ଜଟା ଧାରଣ କରି, ଚଉଦ ଦିନିଆ ବନବାସରେ ରହିବେ। ରାଜା ରାମ, ସୀତା (ଜାନକୀ) ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ବନବାସକୁ ପଠାଇଲେ। ପଞ୍ଚମ ଦିନରେ, ଚିତ୍ରକୁଟ ରେ ରାମ ନିଜ ନିବାସ ସ୍ଥାପିତ କଲେ। ଏଠାରେ ରାମ ରାତିରେ ଘୁଞ୍ଚୁଥିବା ଦୈତ୍ୟୀ ଶୂର୍ପଣଖାଙ୍କୁ ବିକୃତ କଲେ। ଏହା ପରେ ଏକ ରାକ୍ଷସ ତାଙ୍କୁ ଧରିବାକୁ ଆସିଲା, ତାଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ କର୍ମର ଫଳରେ। ରାବଣ, ଦଶମୁଖୀ ରାକ୍ଷସ, ରାଘବମାନେ ଅନୁପସ୍ଥିତ ଥିବାବେଳେ ସୀତାଙ୍କୁ ଅପହରଣ କଲେ। ସୀତା ଦେହ ରାମକୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ—“ରାମ, ରାମ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ମୁଁ ଏକ ଦୈତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଧରାଯାଇଛି!” ଏଭଳି ରାବଣ ତାଙ୍କର ଅତି ଆଶା ଦ୍ୱାରା ଜନକାନନ୍ଦିନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ନେଇ ଚାଲିଗଲେ। ରାମ ରାକ୍ଷସମୁକ୍ତ ରାଜା ସହ ବିଯୁଦ୍ଧ କରି, ରାବଣଙ୍କୁ ହତ କଲେ। ଦଶମ ମାସରେ ସମ୍ପାତି, ବନରୁ ମକଡ଼ମାନେ ସୀତା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଲେ। ହନୁମାନ ରାତିରେ ଲଙ୍କାରେ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିଲେ। ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନରେ ହନୁମାନ ଶିଂଶପା ଗଛରେ ବସି ରହିଲେ। ତ୍ରୟୋଦଶ ଦିନରେ ଅକ୍ଷ ଓ ଅନ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନେ ସହ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା। ହନୁମାନଙ୍କ ପୁଛରେ ଆଗ ଲାଗି ଲଙ୍କା ପ୍ରଦାହ ହେଲା। ପାଞ୍ଚ ଦିନରେ ଦିନ ଗଣନା ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ଅମାବାସ୍ୟାରୁ ଲଙ୍କା ପଥ ଅତିକ୍ରମ କରାଗଲା। ସପ୍ତମ ଦିନରେ ଚିହ୍ନ ଦିଆଯାଇଲା ଓ ସବୁ ଦାନ କରାଗଲା। ଦିନ ମଧ୍ୟାନ ହେଲାବେଳେ, ହଜାର କିରଣ ଅତିକ୍ରମ କରି ରାଘବ ଯାତ୍ରା କଲେ। “ସମୁଦ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରି, ରାକ୍ଷସମୁକ୍ତ ରାଜାକୁ ହତ କରିବି,” ଏଭଳି ଉଦ୍ଦିପ୍ତ ହୃଦୟରେ ରାମ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ। ସପ୍ତ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ଶିବିର ସ୍ଥାପିତ ହେଲା। ରାଘବ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସେନା ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ପଞ୍ଚମ ଦିନରେ ସମୁଦ୍ର ଅତିକ୍ରମ ପାଇଁ ଉପାୟ ଉପଦେଶ ହେଲା। ସମୁଦ୍ର ଦେବତାର ଆଶୀର୍ବାଦ ଏବଂ ଉପାୟ ଦେଖାଯାଇଲା। ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଦିନରେ ରାମ ସୁଵେଳ ପାହାଡ଼ରେ ସେନା ରଖିଲେ। ରାମ ଏବଂ ବନର ନାୟକମାନେ ଏକାଠି ସମୁଦ୍ର ଅତିକ୍ରମ କଲେ। ତୃତୀୟ ଥିରୁ ଦଶମ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠାରେ ଏଠାରେ ଶିବିର ରହିଲା। ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନ ପୌଷାସିତା ଦିନରେ ସେନା ଗଣନା ହେଲା। ତ୍ରୟୋଦଶ ଦିନ ଓ ଅମାବାସ୍ୟାରେ, ତିନି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଲଙ୍କାରେ ଘଟଣା ହେଲା। ମାଘ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ଆରମ୍ଭ ଦିନରେ ଅଙ୍ଗଦ ଦୂତ ଭାବେ ଯାତ୍ରା କଲେ। ମାଘର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରୁ ସପ୍ତମ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଘଟଣା ଚାଲିଲା। ମାଘ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ନବମ ଦିନ ରାତିରେ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ ହେଲେ। ବନର ନାୟକମାନେ ଦୁଃଖିତ ଓ ଦୁଃସ୍ଥ ହେଇଗଲେ। ତାଙ୍କ କାନରେ ରାମଙ୍କ ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା, ଏବଂ ଗରୁଡ ଆଗମନ କଲେ। ତ୍ରୟୋଦଶ ଦିନରେ କମ୍ପନା ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ପ୍ରକାର ହତ ହେଲେ। ତିନି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରହସ୍ତର ମୃତ୍ୟୁ ନୀଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହେଲା। ଭୟାନକ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାମ ରାବଣଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ଭୂମିରୁ ଖେଦି ଦେଲେ। ଏହା ପରେ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଚାରି ଦିନ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ତିନି ଅନେକ ବନର ନାୟକମାନେ ଖାଇଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ତେ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ ହେଲେ। ଏଭଳି ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଏହି ଦିବ୍ୟ କଥା ଅନୁଷ୍ଠାନ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣାର ଶୃଙ୍ଖଳା ଆମେ ଦେଖୁଛୁ, ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମ, ଶକ୍ତି, ଏବଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ଶାସ୍ୱତ ବିଜୟ ପ୍ରକାଶିତ ହେଇଛି।