ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଉପରେ ଦୟାରୁ, ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଇ ତାଙ୍କର ଇଛିତ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ। ସେ ପରେ, ସମସ୍ତ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ ଅମର ରାଜା ବନାଇଲେ। ଭକ୍ତ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତ କରି, ପ୍ରଧାନ ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କଲେ। ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ ଇଛିତ ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ଅଚଳ ଭକ୍ତି ଦେଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ରୁପସିଂହଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଲେ। ରୁପସିଂହଙ୍କୁ ଫୁଲର ବୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ଭାବରେ ତିନି ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ଏହା ପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ତାଙ୍କର ନିଜ ନିଜ ଉପସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଗଲେ। ପୁନଃ, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଆନନ୍ଦ ଭରା ହୃଦୟରେ ନିଜ ନିଜ ଯଜ୍ଞର ଅଂଶ ଉପଭୋଗ କରିଲେ। ଦେବମାନେ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଭୟ ମୁକ୍ତ ହେଲେ। ଏହି ମହାଦାନବ ବିନାଶ ହେବା ପରେ ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଭରିଗଲେ। ପ୍ରହ୍ଲାଦ ରାଜା ହୋଇ, ବୈଷ୍ଣବ ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରି ଶାସନ କରିଲେ। ହରିଙ୍କ ଦୟାରେ, ପ୍ରହ୍ଲାଦ ରାଜ୍ୟ ପାଇଲେ। ସେ ରୁପସିଂହଙ୍କୁ ବହୁ ଯଜ୍ଞ, ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାରରେ ପୂଜା କଲେ। ସମୟ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସେ ଯୋଗୀମାନେ ପାଇପାରିବା ହରିଙ୍କ ନିତ୍ୟ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ଏହି କଥା ପ୍ରତିଦିନ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ପାପ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଦେବୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନରସିଂହ ହରିଙ୍କର ମହିମା କଥା ଶୁଣାଇଲି; ଏବେ ଦେବୀ, ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହିମାର ଅବସ୍ଥାଗୁଡିକୁ ଶୁଣ। ଏହିପରି, ଉମା ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତରକାଣ୍ଡର 'ନରସିଂହ ଅବିର୍ଭାବ' ନାମକ ଅଧ୍ୟାୟର ସମାପ୍ତି ହେଲା, ଯାହା ପଦ୍ମମହାପୁରାଣର ଅଂଶ ଅଟ୍ଚାଳିଶି ହଜାର ପଞ୍ଚ ଶ୍ଲୋକରେ ବିସ୍ତୃତ। ତାପରେ, ହଜାର ବର୍ଷ ଶେଷରେ, ଅଦିତି ଭାଗବତ ବାମନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ସେ ଅଚଳ ବିଷ୍ଣୁ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମହାପ୍ରଭୁ। ତାଙ୍କ ଛାତିରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଓ କୌସ୍ତୁଭ ଚିହ୍ନ ଥିଲା, ତାଙ୍କ ଚମକ ଚାନ୍ଦର ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପରେ ଥିଲା। ଲୋଟସ୍ ନୟନ, ଶୁଭ୍ର ଶରୀର, ହରି ଏକ ଛୋଟ ଦେହ ଧାରଣ କରି ଜନ୍ମ ନେଲେ। ବାମନ ଦେବ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ପରିବେଶ, ବେଦର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ଉପଲବ୍ଧ, ମେଖଳା, ମୃଗଚର୍ମ, ଦଣ୍ଡାଦି ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ର ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦେବ ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ ସ୍ତୁତି କରି ଶିର ନମାଇଲେ। ପ୍ରଭୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଇ ପ୍ରଧାନ ଦେବମାନେ ପାଖରେ କହିଲେ—ବାମନ କହିଲେ, "ଆଜି ମୁଁ କଣ କରିବି? ମୋତେ କୁହ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।" ତାପରେ, ଆନନ୍ଦିତ ଦେବମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କହିଲେ—"ଏ ସମୟରେ, ମାଧୁସୂଦନ, ବଳିଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଚାଲିଛି। ଏହା ଏମିତି ସମୟ, ଦାନବ ରାଜା ଅସ୍ୱୀକାର କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ଆପଣ ଚାହିଁଲେ ଆମେ ଶ୍ୱର୍ଗ ଲୋକ ପାଇପାରିବା।" ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ହରି ବଳିଙ୍କ ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳକୁ ଅଷ୍ଟ ଋଷି ସହ ଗଲେ। ବାମନଙ୍କ ଆଗମନ ଦେଖି, ଦାନବ ରାଜା ବଳି ତୁରନ୍ତ ଉଠିଲେ। ବିଷ୍ଣୁ ନିଜେ ପୁରାତନ କଥା ସହ ଆସିଥିଲେ। ବଳି ନିୟମାନୁସାରେ ପୂଜା କରି, ଫୁଲ ଛଟା ଆସନରେ ବସେଇ, ନମସ୍କାର କରି, ଭାବଭରା କଣ୍ଠରେ କହିଲେ—"ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ମୋ ଜୀବନ ସାର୍ଥକ, ଆପଣଙ୍କ ପୂଜା କରି, ଆପଣଙ୍କୁ କଣ ଦିଏଇ ପ୍ରସନ୍ନ କରିପାରିବି?" "ଆପଣ କିଛି କାରଣରେ ଆସିଛନ୍ତି, ମୋତେ କୁହ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ମୁଁ ତୁରନ୍ତ ଦେଇଦେବି—କୁହ, ବେଦ ଜ୍ଞାନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ।" ତାପରେ, ବାମନ ଆନନ୍ଦ ହୃଦୟରେ କହିଲେ—"ରାଜା, ମୋ ଆସିବାର କାରଣ ଶୁଣ। ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋତେ ତ୍ରିପଦ ଭୂମି ଦିଅ, ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରୁ ମାପିବା ପରି। ମୁଁ ଅନ୍ୟ କିଛି ଚାହେଁ ନାହିଁ, ସମ୍ମାନ ଦେବାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ।" "ସମସ୍ତ ଦାନ ମଧ୍ୟରେ ଭୂମି ଦାନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଏକ ଭୂମିହୀନ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଭୂମି ଦେଇ ରାଜା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ପାଉଥିବା। ଅଙ୍ଗୁଠି ମାତ୍ର ଭୂମି ଦିଅ, ସେ ଭୂମିର ଆଧିପତ୍ୟ ହେଉଥିବା। ଏହି ଭୂମି ଦାନ ପରି ଶୁଧ୍ଧ କିଛି ନାହିଁ।" "ଭୂମି ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ଓ ଦେଇବା, ଉଭୟ ଉତ୍ତମ କର୍ମ କରନ୍ତି, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାନ୍ତି। ଏହିପରି, ମହାରାଜ, ତ୍ରିପଦ ଭୂମି ଦିଅ; ଏହି ଅଳ୍ପ ଭୂମି ଦେବାରେ ଦ୍ୱିଧା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଏହା ତିନି ଲୋକର ଦାନ ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେବ।" ତାପରେ, ଦାନବ ରାଜା ଆନନ୍ଦମୁଖେ କହିଲେ, "ଏହିପରି ହେଉ," ନିୟମାନୁସାରେ ଭୂମି ଦେବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦାନବ ରାଜାଙ୍କ ପୂଜାରୀ ଉଶନାସ କହିଲେ—"ରାଜା, ଭୂମି ଦିଅ ନାହିଁ।" ଶୁକ୍ରା କହିଲେ—"ଏହି ବିଷ୍ଣୁ, ପରମ ପ୍ରଭୁ, ଦେବମାନେ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି; ସେ ଚତୁର୍ୟୁଜ୍ଜ ଭୂମି ନେବାକୁ ଏଠାରେ ଆସିଛନ୍ତି।" "ଏହିପରି, ରାଜା, ଏହି ମହାତ୍ମାକୁ ଭୂମି ଦିଅ ନାହିଁ; ମୋ ପରାମର୍ଶ ଅନୁସାରେ ଅନ୍ୟ କିଛି ଦିଅ, ଭୂମି ଦିଅ ନାହିଁ।" ତାପରେ, ବଳି ହସି ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ କହିଲେ—"ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ମୁଁ ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ କର୍ମ କରିଛି।" "ଆଜି ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ବିଷ୍ଣୁ ନିଜେ ଆସିଛନ୍ତି; ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ମୋ ଜୀବନ ଓ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଦେବି।" "ଏହିପରି, ମୁଁ ତିନି ଲୋକ ବି ତୁରନ୍ତ ଦେଇଦେବି।" ଏହା କହି, ବଳି ଭକ୍ତିଭାବରେ ବାମନଙ୍କ ପାଦ ଧୋଇଲେ। ନିୟମାନୁସାରେ ପ୍ରଥମେ ଜଳ ଦେଇ ଭୂମି ଦାନ କଲେ। ପରିକ୍ରମା କରି, ନମସ୍କାର କରି, ଦକ୍ଷିଣା ଓ ଧନ ଦେଲେ। ବଳି ଆନନ୍ଦ ଭରା ହୃଦୟରେ ପୁନଃ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ—"ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ଆପଣଙ୍କୁ ଭୂମି ଦେଇ ମୋ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାର୍ଥକ କଲି।" "ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଭୂମି ନିଅ," ବଳି କହିଲେ। ଶଙ୍କର କହିଲେ—ବିଷ୍ଣୁ ତାପରେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ— "ଆଜି, ତୁମ ସାକ୍ଷାତରେ, ମୁଁ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଭୂମି ମାପିବି।" ଏହା କହି, ପରମ ପ୍ରଭୁ ନିଜ ବାମନ ରୂପକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଲେ। ତ୍ରିବିକ୍ରମ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସମସ୍ତ ଭୂମି, ପଞ୍ଚ କୋଟି ବ୍ୟାପି ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ଓ ପାହାଡ଼ ସହ ଉପଯୋଗ କରିଲେ।