ଯୁଦ୍ଧରେ ଯିବା ପୂର୍ବରୁ, ଶତୃଘ୍ନଙ୍କ ଉତ୍ସାହିତ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ବୀର ସେନାନୀମାନେ ନିଜ-ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ସଜ୍ଜିତ ହେଇ, ମହାନ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଲେ। ସେମାନେ ନିଜ ଶୌର୍ୟରେ ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପାଇଁ ସଜ୍ଜ ହେଲେ। ପ୍ରଥମେ, ରାଜାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଶୌର୍ୟ ଓ ଉତ୍ସାହରେ ଭରିତ ପୁଷ୍କଳ ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପ୍ରକାଶ କଲେ: “ହେ ରାଜା, ମୋର ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଶୁଣନ୍ତୁ, ଏହା ଶୌର୍ୟରୁ ଜନ୍ମିତ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଭାସିତ। ଯଦି ମୁଁ ମୋର ଧନୁରୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଅସୁରକୁ ଅସ୍ବସ୍ଥ ଅବସ୍ଥାରେ, ଚେହେରା ଅସ୍ଥିର ଓ କେଶ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ହେବା ଦେଖି, ଘାତ କରିପାରିବି ନାହିଁ, ତେବେ ଯେଉଁ ପାପ ବିଧବା ନାରୀ ତାଙ୍କର ପତିକୁ ଧୋକା ଦେଇ କରେ, କିମ୍ବା ଦେବତାଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରେ, ସେହି ପାପ ମୋପରେ ପଡ଼ିବ। ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞା ମୁଁ ଅସତ୍ୟ କହିଲେ, ଏହି ପାପ ମୋପରେ ପଡ଼ିବ। ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଆଉ ଏକ: ଯଦି ମୋର ତୀର ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେନାନୀମାନେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିବେ ନାହିଁ, ତେବେ ଯେଉଁ ପାପ ବିଷ୍ଣୁ-ଶିବ କିମ୍ବା ଶିବ-ଶକ୍ତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଭାଜନ କରିଥାଏ, ସେହି ପାପ ମୋପରେ ପଡ଼ିବ। ମୁଁ ଯାହା ପ୍ରକାଶ କରିଛି, ରାଘୁନାଥଙ୍କ ପଦପଦ୍ମରେ ସମର୍ପିତ; ମୋର ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞାକୁ ସତ୍ୟ କରିବ।” ପୁଷ୍କଳଙ୍କ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଶୁଣି, ରାଜା ଲକ୍ଷ୍ମୀନିଧି ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ: “ଯେଉଁ ଲୋକ ବେଦର ନିନ୍ଦା ଶୁଣି ଚୁପ୍ଚାପ ରହିଥାଏ, କିମ୍ବା ଧର୍ମବିରୋଧୀ କାମରେ ମନ ଲଗାଏ, କିମ୍ବା ଦୁଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଲାକ୍ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ନିଷିଦ୍ଧ ବସ୍ତୁ ବିକ୍ରି କରେ, କିମ୍ବା ଧନ ଲୋଭରେ ଗାଈ ବିକ୍ରି କରେ, କିମ୍ବା ଚଣ୍ଡାଳ ଉପରୁ ଜଳ ପିଇ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରେ ନାହିଁ—ଏହି ସମସ୍ତ ପାପ ମୋପରେ ପଡ଼ିବ, ଯଦି ମୁଁ କେବେ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରୁ ପଛେଇଯିବି।” ଲକ୍ଷ୍ମୀନିଧିଙ୍କ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଶୁଣି, ଯୁଦ୍ଧକୁଶଳ ହନୁମାନ୍, ରାମଙ୍କ ପଦ ସ୍ମରଣ କରି, ଶୁଭ ବାକ୍ୟ କହିଲେ: “ମୋର ପ୍ରଭୁ, ଯେଉଁଠାରେ ଯୋଗୀମାନେ ହୃଦୟରେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ଦେବ-ଅସୁରମାନେ ମୁକୁଟରତ୍ନ ଲାଗି ନମସ୍କାର କରନ୍ତି, ଆୟୋଧ୍ୟାର ଶ୍ରୀରାମ, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ପୂଜିତ—ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି କହୁଛି, ମୋର କଥା ସତ୍ୟ ହେବ। ଏହି ଦୁର୍ବଳ ରାକ୍ଷସ କିଏ? ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି କେତେ? ଅତି ଶୀଘ୍ର ମୁଁ ଏକା ତାଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେବି। ମୋର ପୁଛର ତୀରେ ମେରୁ ପର୍ବତ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଉଠାଇପାରିବି, ସମୁଦ୍ରକୁ ଶୁଷ୍କ କରିପାରିବି, ବିଶ୍ୱପ୍ରଳୟ ଜଳକୁ ପିଇପାରିବି। ରାଘୁନାଥ ଓ ଜାନକୀଙ୍କ ଦୟାରେ ଏ ପୃଥିବୀରେ କିଛି ଅସମ୍ଭବ ନାହିଁ। ଯଦି ମୋର କଥା ଅସତ୍ୟ ହେବ, ତେବେ ମୁଁ ରାଘୁନାଥଙ୍କ ଭକ୍ତିରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଇଯିବି। ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଆଉ ଏକ: ଯଦି ଏକ ଶୂଦ୍ର ଦୁଧ ଲାଗି ହଳଦିଆ ଗାଈକୁ ପାଳନ କରେ, ଏହି ପାପ ମୋପରେ ପଡ଼ିବ, ଯଦି ମୁଁ କେବେ ଅସତ୍ୟ କହିଯିବି। ଯଦି ଏକ ଶୂଦ୍ର ଅଭିଲାଷାରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣୀଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ, ଏହି ପାପ ମୋପରେ ପଡ଼ିବ, ଯଦି ମୁଁ କେବେ ଅସତ୍ୟ କହିଯିବି। ଯେଉଁ ଲୋକ ଲୋଭରେ ମଦ୍ୟପାନ କରେ, ଯାହା ଗନ୍ଧରେ ନରକ ଓ ସ୍ପର୍ଶରେ ରୌରବ ଦେଖାଏ, ଏହି ପାପ ମୋପରେ ପଡ଼ିବ, ଯଦି ମୁଁ ରାମଙ୍କ ଦୟାରେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିପାରିବି ନାହିଁ।” ଏହିପରେ, ମହାବୀରମାନେ ଉତ୍ସାହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ନିଜ ଶୌର୍ୟ ଦେଖାଇ, ମହା ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ। ଏଠାରେ ଶତୃଘ୍ନ ମଧ୍ୟ ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ, ଅନେକ ଯୋଧା ତାଙ୍କୁ 'ଶାବାଶ! ଶାବାଶ!' କୁହି ମହିମା କଲେ। ଶତୃଘ୍ନ କହିଲେ: “ମୁଁ ମୋର ପ୍ରତିଜ୍ଞା ସମସ୍ତଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଘୋଷଣା କରୁଛି; ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରତି ଉତ୍ସାହିତ ମହାନ ଲୋକମାନେ ଏହିପାଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଯଦି ମୁଁ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡକୁ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଚାଲି ତାଙ୍କର ରଥ ଓ ଦେହରୁ ଭୂମିରେ ପକାଇପାରିବି ନାହିଁ, ତେବେ ମୋପରେ ଅସତ୍ୟ ବାକ୍ୟ, ସୁନା ଚୋରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିନ୍ଦାର ପାପ ନିଶ୍ଚୟ ପଡ଼ିବ।" ଶତୃଘ୍ନଙ୍କ ଏହି ସତ୍ୟ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଅନ୍ୟ ଯୋଧାମାନେ କହିଲେ: “ଧନ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ରାଘବଙ୍କ ଭାଇ; ଆପଣଙ୍କୁ ଟକ୍କର ଦେବାକୁ କିଏ ଅଛି? ଆପଣ ମଧୁପୁତ୍ର ଲବଣାସୁରକୁ ବଧ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁ ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ଦୁଃଖ ଦେଇଥିଲା। ଏ ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ କିଏ? ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି କେତେ? ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଆପଣ ତାଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେବେ।” ଏପରି କହି, ସମସ୍ତ ବୀର ଯୋଧାମାନେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ, ଉତ୍ସାହରେ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ସମ୍ମୁଖିନ ହେବାକୁ ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଚାଲିଲେ। ଶେଷଙ୍କ କଥା ଅନୁସାରେ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ରଥ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଓ ରତ୍ନରେ ଭରିତ, ସେମାନେ ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଦିଗରେ ଆଗେଇଗଲେ। ସେମାନେ ଦେଖି, ରାକ୍ଷସ ନିଜ ଇଚ୍ଛାର ରଥରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ମେଘର ଭଳି ଗମ୍ଭୀର ଶବ୍ଦରେ ମନ୍ତ୍ରଣା କରି, ବାରମ୍ବାର ଭୟ ଦେଲେ: “ବୀରମାନେ ନିଜ ଘରକୁ ଯାଆନ୍ତୁ, ମୁଁ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧ କରିବି; ତାଙ୍କମାନେ ଜୀବନ ଛାଡ଼ିବେ ନାହିଁ, ମୁଁ ମୋ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଘୋଡ଼ାକୁ ମୁକ୍ତ କରିବି ନାହିଁ। ମୁଁ ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀ, ରାବଣଙ୍କ ନିକଟତମ ମିତ୍ର, ମୋ ବନ୍ଧୁ ଯେଉଁ ଭୂତ ହୋଇଯାଇଛି, ତାଙ୍କର ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆସିଛି। କେଉଁଠି ରାମ, ଯିଏ ମୋ ବନ୍ଧୁକୁ ଘାତ କରି ରାବଣକୁ ଦୂରେ ପଠାଇଦେଲେ? ତାଙ୍କର ଭାଇ କେଉଁଠି, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଯୋଧାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ? ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ବଧ କରି, ତାଙ୍କ ଦୟାର ଉପରେ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବି, ତାଙ୍କ ଗଳାରୁ ଫୁସିଉଠୁଥିବା ରକ୍ତ ପିଇବି।” ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶୌର୍ୟ ଓ ନୀତିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଷ୍କଳ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ...