ଏହି କଥାରେ, ରାଜାଙ୍କୁ ଏହି ଜଣାଗଲା ଯେ, ଯଦି କେହି ଅଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଏକଥର ହରିଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରେ, ସେ ସେମାନଙ୍କର ପୁଅ ଓ ନାତିମାନେ ସହିତ ନରକକୁ ଯିବେ। ଏହି କାରଣରୁ, ରାଜା, ଯେଉଁଠି ହରିଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରାଯାଏ କିମ୍ବା ଗାୟଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ଦିଆଯାଏ, ସେଠି କେବେ ମୋକ୍ଷ ମିଳେନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଅଜ୍ଞାନବଶତଃ ଯଦି କେହି ଗାୟ ହତ୍ୟା କରେ, ତାହା ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଛି। ଏହା ପାଇଁ ଆପଣ ରାମଭକ୍ତ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଋତୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଆନ୍ତୁ। ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖନ୍ତି, ଶତ୍ରୁ ଓ ମିତ୍ର ଭିନ୍ନ ନୁହଁନ୍ତି; ସେ ଗାୟ ହତ୍ୟା ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଦ୍ରୁତ କହିଦେବେ। ଏହିପରି ରାଜ୍ୟକୁ ଛାଡି ଯେଉଁ ଭୂମିକୁ ଛାଡିଥିଲେ, ସେଠାକୁ ରିଷ୍ଟି ଛାଡି ଯାଆନ୍ତୁ ଓ ଋତୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତୁ। ସେ ଯାହା ଶୀଘ୍ର କହିବେ, ମନୋଯୋଗ ଦେଇ କରନ୍ତୁ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କର ପାପର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ହେବ। ସେଠିକୁ ଗଲେ, ରାଜା ଋତୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଓ ଗାୟ ହତ୍ୟା ବିଷୟରେ କହିଲେ। ଋତୁପର୍ଣ୍ଣ ଏହି ପାପର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କଲେ। କିଛି ଖଣ୍ଡ ଧ୍ୟାନ କରି, ଧର୍ମଜ୍ଞ ରାଜା ଋତୁପର୍ଣ୍ଣ ହସିକି ଋତମ୍ଭରାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ କିଏ, ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ଋଷିମାନଙ୍କ ଠାରେ? ତାଙ୍କୁ ଛାଡି, ଆପଣ କାହିଁକି ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଛନ୍ତି? ଯଦି ଆପଣଙ୍କର ମୋପରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଅଛି, ତେବେ ମୁଁ କିଛି କହିବି, ମନୋଯୋଗ ଦେଇ ଶୁଣନ୍ତୁ।" "କାର୍ଯ୍ୟ, ମନ ଓ ବାଚନା ଦ୍ୱାରା ରଘୁନାଥଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତୁ, ସତ୍ୟ ଭାବରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରନ୍ତୁ। ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ଆପଣଙ୍କର ହୃଦୟର ସମସ୍ତ ଆଶା ପୂରଣ କରିବେ, ଅଜ୍ଞାନରେ ହୋଇଥିବା ଗାୟ ହତ୍ୟାର ପାପ ଦୂର କରିଦେବେ। ରାମଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତୁ, ଧର୍ମରେ ଗାୟଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସୁନା ଦାନ କରି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଲାଭ କରନ୍ତୁ।" ସୁମତି କହିଲେ, "ଏହି ଅମୃତସମ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ରାଜା ରାମଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ମନ ପବିତ୍ର କଲେ ଏବଂ ଏକ ଉପବାସ ନେଲେ। ପୂର୍ବବାତ ଗାୟଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରି, ସେ ମହାବନକୁ ଗଲେ, ସଦା ରାମନାମ ସ୍ମରଣ କରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳରେ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ।" ତାପରେ, ସୁରଭି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ, "ରାଜା, ମୋ ପାଖରୁ ତୁମ ହୃଦୟର ଆଶା ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ଵର ମାଗ।" ରାଜା କହିଲେ, "ମୋତେ ଏକ ଆନନ୍ଦମୟ, ରାମଭକ୍ତ, ପିତାଭକ୍ତ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପୁଅ ଦିଅ।" କାମଧେନୁ ଦୟାମୟୀ ହୋଇ, ଏହି ଵର ଦେଇ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ଏହା ପରେ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ, ରାଜାଙ୍କୁ ଏକ ପୁଅ ହେଲା, ଯିଏ ରାମଙ୍କର ଦାସ ଓ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ପିତା ତାଙ୍କୁ 'ସତ୍ୟବତ୍ସ' ନାମ ଦେଲେ। ଏହିପରି ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପୁଅ ପାଇଁ, ରାଜା ଅତି ଆନନ୍ଦ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ପ୍ରଭାବ ଅନୁଭବ କଲେ। ଧର୍ମପୁତ୍ର ପାଇଁ, ରାଜା ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ରାଜ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କରି, ଅରଣ୍ୟକୁ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଗଲେ। ସେଠି, ଭକ୍ତିଭାବରେ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ପୂଜି, ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ଶୁଭ୍ର ଦେହରେ, ହରିଙ୍କ ପାଦକମଳ ଲାଭ କଲେ। ସୁମତି କହିଲେ, "ସେହି ରାଜା, ଯାହାଙ୍କୁ 'ସତ୍ୟବାନ୍' ବୋଲି ପରିଚିତ, ତାଙ୍କ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଚରିତ୍ରରେ ରଘୁନାଥଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ। ତାଙ୍କୁ ବଡ଼ ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ କୋଟି କୋଟି ପୁଣ୍ୟ କରିଲେ ବି ଯେଉଁ ଅଚଳ ଭକ୍ତି ମିଳେନାହିଁ, ରାମ ତାହା ଦେଲେ, କାରଣ ସେ ତାଙ୍କର ପାଦ ପୂଜା କରୁଥିଲେ। ସେ ସଦା ରଘୁନାଥଙ୍କ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ, ଦୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଶୁଧ୍ଧି କରୁଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ଯିଏ ଲକ୍ଷ୍ମୀପତି ରଘୁନାଥଙ୍କୁ ପୂଜା କରେନାହିଁ, ସେ ଯମଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଦଣ୍ଡରେ ପୀଡ଼ିତ ହୁଏ। ଏଠାରେ, ସତ୍ୟବାନ୍ ଆଠ ବର୍ଷ ପରେ, ଅସୀ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚିଲେ, ଏହି ସମୟରେ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ ପାଳନ କରାଇଲେ। ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ହେଉଛନ୍ତି ତୁଳସୀ, ଯେଉଁଠି ସେ ତାଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରନ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମୀପତିଙ୍କ ପାଦକମଳର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାଳା କେବେ ଛାଡ଼ି ଯାଏ ନାହିଁ। ସେ ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଦନୀୟ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କିଏ ନୁହେଁ! ରଘୁନାଥ ସ୍ମରଣରେ ପ୍ରେମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ତାଙ୍କର ପାପ ଓ ଅପମଙ୍ଗଳ ସବୁ ଦୂର ହୁଏ। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଅଶ୍ୱ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଅଟୁଟ ସମ୍ପତ୍ତି ବୋଲି ଜାଣି, ସେ ଆସି ଏହି ରାଜ୍ୟ ଅବିଘ୍ନ ଭାବେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଇଯିବେ। ରାଜା, ଆପଣ ଯାହା ପଚାରିଲେ, ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କହିଦେଲି; ଏବେ ଆଉ କାହିଁକି ପଚାରୁଛନ୍ତି? ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ, ମୁଁ କରିଦେବି। ଶେଷଦେବ କହିଲେ, "ଏହି ବହୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭର୍ତ୍ତି ଘୋଡ଼ା ସେହି ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା; ଦେଖି ସମସ୍ତ ଲୋକ ରାଜାଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦେଲେ।" ଲୋକମାନେ କହିଲେ, "ଏକ ଧଳା ଅଶ୍ୱ, ଗଙ୍ଗା ଜଳର ସମାନ ଧଳା ଏବଂ ମାଥାରେ ସୁନାର ପଟି ଜଳମଳାଉଛି, ସେ ଆସିଛନ୍ତି।" ଏହି ମନୋହର ଓ ହୃଦୟସ୍ପର୍ଶୀ କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ହସିକି ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ଏହି ଅଶ୍ୱ କାହାର ତାହା ଖୋଜିବା।" ସେମାନେ କହିଲେ, "ଶତୃଘ୍ନଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ, ପୃଥିବୀପତି ରାମଙ୍କ ଅଶ୍ୱ ଏହି ସହରକୁ ଆସୁଛନ୍ତି।" ରାମ ଏହି ଦୁଇ ଅକ୍ଷରର ମଧୁର ନାମ ଶୁଣି, ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, କଣ୍ଠ ଅବରୋଧ ହେଲା। "ରାମ, ଅୟୋଧ୍ୟାନାଥ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ସଦା ହୃଦୟରେ ଧ୍ୟାନ କରେ, ତାଙ୍କ ଅଶ୍ୱ ଶତୃଘ୍ନ ସହ ମୋ ସହରକୁ ଆସିଛନ୍ତି।" ଏଠି ହନୁମାନ୍ ରାମଙ୍କ ପାଦସେବା କରିବେ, କାରଣ ସେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ରାମଙ୍କୁ ଭୁଲନ୍ତି ନାହିଁ। "ମୁଁ ଏଠାକୁ ଯିବି, ଯେଉଁଠି ଶତୃଘ୍ନ, ବାୟୁପୁତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ମାନବମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ରାମଙ୍କ ପାଦସେବା କରୁଛନ୍ତି।