ଜାବାଲି କହିଲେ, ଧର୍ମରାଜାଙ୍କର ଏହି ଜ୍ଞାନମୟ କଥା ଶୁଣି ରାଜା ଜନକ, ମହାରାଜ, ଜନ୍ମଠୁ ଆର୍ଜିତ ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଦାନ କରିଦେଲେ। ରଘୁନାଥଙ୍କର ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ଆର୍ଜିତ ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ଏହି ନରକରେ ପଡ଼ିଥିବା ଜୀବମାନେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତୁ, ଏହି କଥା କହିଲେ ଜାନକ। ଏହିପରି କଥା ହେବା ସହିତ, ନରକରେ ଅଟକିଥିବା ଆତ୍ମାମାନେ ତୁରନ୍ତ ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରିଲେ। ସେମାନେ ରାଜା ଜନକଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମହାରାଜ, ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ ଆମେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନରକ ଯନ୍ତ୍ରଣାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଛୁ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଦ ପାଇବାକୁ ଯାଉଛୁ।" ଏହି ଦିବ୍ୟ ରୂପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟପରି ଚମକୁଥିବା ଲୋକମାନେ ନରକରୁ ବାହାରିବାକୁ ଦେଖି ଜନକଙ୍କ ହୃଦୟ ଅତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲା, କାରଣ ସେ ସଦା ଜୀବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କରୁଣାଶୀଳ ଥିଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦେବମାନେ ଅଳଙ୍କୃତ ସ୍ବର୍ଗଲୋକକୁ ଯାଇ, ଜନକଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଲେ, କରୁଣାର ଭଣ୍ଡାର ଏହି ମହାରାଜକୁ ସ୍ତୁତି କରିଲେ। ତାପରେ, ନରକରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ଲୋକମାନେ ଯିବା ପରେ, ରାଜା ଜନକ ଧର୍ମରାଜ କୀନଶଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଧର୍ମର ଜ୍ଞାତା। ରାଜା କହିଲେ, "ଧର୍ମରାଜ, ଆପଣ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯେଉଁମାନେ ପାପ କରନ୍ତି ଏବଂ ଧର୍ମକଥାରେ ଅନୁରୁକ୍ତ ନୁହଁନ୍ତି, ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସନ୍ତି। ମୁଁ କେଉଁ ପାପରେ ଏଠାକୁ ଆସିଛି? ଆରମ୍ଭରୁ ସବୁ କଥା କହିବେ, ମୋ ପାପର କାରଣ କହିବେ।" ଧର୍ମରାଜ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାଜାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟର ଦୂରକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ଏଠାକୁ ଆସିବାର କାହାଣୀ କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଧର୍ମରାଜ କହିଲେ, "ମହାରାଜ, ଏପରି ପୁଣ୍ୟ ଭୂମିରେ ଆପଣ ପରି ଏକ ମହାପୁଣ୍ୟବାନ ଦୁଃସ୍ପର୍ଶ। ଆପଣ ରଘୁନାଥଙ୍କର ଦ୍ୱିପଦ ପଦ୍ମରେ ମଧୁମକ୍ଷିକା ପରି ଲଗିଛନ୍ତି। ଆପଣଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ଦିବ୍ୟ ଗଙ୍ଗାପରି ପାପୀମାନଙ୍କୁ ଶୁଧ୍ଧ କରେ, ଦୁଷ୍ଟମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଇଥିବାର ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ।" "ତଥାପି, ମହାରାଜ, ଏକ ସାନା ପାପ ଅଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆପଣ ଏତେ ପୁଣ୍ୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନିୟମର ନିକଟକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ଏକଥା, ଏକ ସମୟରେ ଆପଣ ଏକ ଗାଁଠି କୁ ତାଙ୍କ ଚାଲିବାରେ ବାଧା ଦେଇଥିଲେ; ଏହି ପାପର ଫଳରେ ଆପଣ ନରକ ଦ୍ୱାରର ଦର୍ଶନ ପାଇଛନ୍ତି।" "ଏବେ ଆପଣ ପାପମୁକ୍ତ ହୋଇ ମହାପୁଣ୍ୟବାନ ହେବାରୁ, ଆପଣ ନିଜ ପୁଣ୍ୟର ଫଳରେ ଅନେକ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତୁ। ରଘୁନାଥ, କରୁଣାର ସାଗର, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର କରି, ଏହି ତପସ୍ବୀକୁ ବିଶାଳ ବୈଷ୍ଣବ ପଥରେ ଦିଗନିର୍ଦ୍ଦେଶ କଲେ।" "ଧର୍ମଶୀଳ ଏହି ପଥରେ ଆପଣ ନ ଆସିଥାନ୍ତି, ତେବେ ଏହି ଆତ୍ମାମାନେ କିପରି ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଥାନ୍ତି? ଆପଣ ପରି ମହାମନାବ, କରୁଣାର ଆଶ୍ରୟ, ଅନ୍ୟର ଦୁଃଖରେ ଦୁଃଖିତ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ସଦା ଜୀବମାନଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି।" ଜାବାଲି କହିଲେ, ଏହିପରି କଥା କହିବା ପରେ ରାଜା ଅତି ଭକ୍ତିସହ କୃତଜ୍ଞତା ସହ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଦେବୀ ଚାରିଓପାଖରେ ଅପ୍ସରାମାନେ ଅଳଙ୍କୃତ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ସ୍ବର୍ଗକୁ ଯାଇଲେ। ତେଣୁ, ଗାଁଠିକୁ ସଦା ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ; ମନରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହଁ। ଯିଏ ଏହା କରେ, ସେ ଚ୦ଦ ଇନ୍ଦ୍ର ଯତିଏ ବର୍ଷ ରାଜ କରନ୍ତି, ତତିଏ ବର୍ଷ ନରକରେ ଯାଇଥାଏ। ତେଣୁ, ମହାରାଜ, ଗାଁଠିର ପୂଜା କରନ୍ତୁ; ଗାଁଠି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ତିନି ଶୀଘ୍ର ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଦେଇଥାଏ। ସୁମତି କହିଲେ, ଏହି କଥା ଶୁଣି ରାଜା ଗାଁଠି ପୂଜା କିପରି କରିବା ଉଚିତ ଏବଂ କିଏ ପୂଜାର ଯୋଗ୍ୟ ଏହା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ଜାବାଲି ଗାଁଠି ପୂଜାର ନିୟମ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ: ପ୍ରତିଦିନ ବ୍ରତୀ ଜଣେ ଗାଁଠିକୁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଚରାଇବାକୁ ନେବା ଉଚିତ। ଗାଁଠିକୁ ଯବ ଖାଇବାକୁ ଦେବା ଏବଂ ତାଙ୍କ ପଦ୍ମାସନରୁ ଗୋମୟ ଉଠାଇବା ଉଚିତ; ଯବ ଦେବା ଏକ ପୁତ୍ର ଚାହିଁଥିଲେ ଉଚିତ। ଗାଁଠି ପାଣି ପିବାବେଳେ ପବିତ୍ର ପାଣି ଦେବା ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ଦଉଁଥିଲେ ନିଜେ ସେଠି ବସିବା ଉଚିତ। ସଦା ମାକିମାନେ ଦୂର କରିବା ଏବଂ ନିଜେ ଯବ ଆଣିବା ଉଚିତ, ଏହା କରିଲେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଦେବା। ସୁମତି କହିଲେ, ଏହି କଥା ଶୁଣି ଋତଂଭର, ପୁତ୍ର ଚାହିଁ, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଗାଁଠି ପୂଜା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ପ୍ରତିଦିନ ଗାଁଠିକୁ ଯବ ଦେଇ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଦେଇ, ମାକି ଦୂର କରି, ସମ୍ମାନ ସହ ଯବ ଖାଇବାକୁ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ। ଏହିପରି ଗାଁଠି ପୂଜା କରିବାରେ ଅନେକ ଦିନ ହେଲା, ଗାଁଠି ନିର୍ଭୟ ହୋଇ ଜଙ୍ଗଲରେ ଘାସ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପାଦାନ ଚରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏକ ଦିନ ରାଜା ଏହି ଜଙ୍ଗଲର ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଘୁଞ୍ଚିବା ସମୟରେ, ଚାରିପାଖରେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ, ଚମତ୍କାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଥିଲେ। ତେବେ, ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ପଞ୍ଚମୁଖୀ ଜୀବ ଆସି ଗାଁଠିକୁ ଆଘାତ କଲା, ଗାଁଠି ଅନେକ ଭାବରେ ବିଳାପ କରିଲେ, ସିଂହର ଭାରରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଥିଲେ। ତହିଁପରେ ରାଜା ଆସି, ନିଜ ମା—ଗାଁଠି—କୁ ସିଂହ ଦ୍ୱାରା ହତ ହେବା ଦେଖି, ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, କେଦେଇଲେ। ସେ, ଶୋକାକୁଳ ହୋଇ, ପ୍ରଶିଦ୍ଧ ଋଷି ଜାବାଲିଙ୍କୁ ଏହି ଅନାବଧାନରେ ଗାଁଠି ହତ୍ୟାର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ଋତଂଭର କହିଲେ, "ମହାଶୟ, ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ମୁଁ ଜଙ୍ଗଲରେ ଥିବା ସମୟରେ ଗାଁଠିକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲି; ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଭାବରେ ଏକ ସିଂହ ଆସି ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦୂରେ ତାଙ୍କୁ ହତ କଲା।" "ଏହି ପାପର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କିପରି କରିବି? ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ କିପରି କରିବି? ମୋ ନିୟମ ଏବଂ ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତିର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କିପରି ସାକାର ହେବ?" ଏହିପରି କଥା କହିବା ପରେ, ରାଜାଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି କହିଲେ, "ମହାରାଜ, ଏହି ପାପର ଦୂରୀକରଣ ପାଇଁ ଉପାୟ ଅଛି।" "ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ, କୃତଘ୍ନ, ମଦପାନୀ—ଏମାନେ ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରିଥାଏ।" "ତପ, ଉପବାସ, ଦାନ, ନିୟମ ଏବଂ ସଂଯମ ଦ୍ୱାରା ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପାପ ଦୂର ହୋଇଥାଏ।" "କିନ୍ତୁ ଦୁଇ ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ: ଏକ, ଯିଏ ଗାଁଠି ହତ୍ୟାରେ ପାପ ସଂଚୟ କରେ; ଦ୍ୱିତୀୟ, ଯିଏ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରେ।