ଏକ ଦିନ, ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ ଫୋରେହେଡ୍ରେ କିଛି ଅସ୍ତ୍ର ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ବେଶି ଗାଁଡ଼ି ଥିଲା, ଏହି ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଦଶଟି ଗଛର ଶାଖା ପରି ଚମକୁଥିଲା । ଏହି ଅସ୍ତ୍ରର ଆଘାତରେ ମହାମନା ବୀର ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ଯେପରିକି ଏକ ସାତ ବର୍ଷର ହାତୀ କଠିନ କୁଠାର ଆଘାତରେ ବିଷଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ । ତାହା ପରେ, ସେ ତାଙ୍କ ବଣ୍ଡୁକରେ ଅସ୍ତ୍ର ଚଢ଼ାଇ ତିନି ଶତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଣ ମାନେ ଛାଡ଼ିଲେ, ଯେଉଁ ବାଣଗୁଡ଼ିକ ସୁନା ମାଳା ଦ୍ୱାରା ସଜିଥିଲା ଓ ବିନାଶାଗ୍ନି ପରି ତୀବ୍ର ଜ୍ୱାଳା ଦେଖାଉଥିଲା । ସେ ବାଣଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଶସ୍ତ ବୀରର ଛାତିକୁ ଭେଦି ରକ୍ତରେ ରଙ୍ଗିତ ହୋଇ ପାର ହୋଇଗଲା, ଯେପରିକି ଭକ୍ତମାନେ ରାମଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାନ୍ତି । ସେ ବୀର, ରୂଷ୍ଟ ହୋଇ ହଜାର ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ ଓ ତୁରନ୍ତ ସୁବାହୁଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ରଥ ହରାଇ ଦେଲେ । ଚାରି ବାଣରେ ଚାରି ଘୋଡ଼ାକୁ ଆଘାତ କଲେ, ଦୁଇ ବାଣରେ ଧ୍ୱଜକୁ ଭଙ୍ଗ କଲେ, ଏକ ବାଣରେ ସାରଥିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କୁ ଦେହରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରି ଭୂମିରେ ପକାଇ ଦେଲେ । ପୁନଃ ଚାରି ବାଣରେ ରାଜାଙ୍କ ପୁଅକୁ ଆଘାତ କଲେ; ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଏକ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ବଣ୍ଡୁକର ତାରକୁ କାଟି ଦେଲେ । ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ା ସଜିତ ଅନ୍ୟ ଏକ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ଉତ୍ତମ ବୁଦ୍ଧିଶାଳୀ ରାଜପୁତ୍ର ଏକ ବଣ୍ଡୁକ ନେଇ ତାର ଚଢ଼ାଇଲେ । ସେ ବୀରକୁ କହିଲେ, "ତୁମର ଶୌର୍ୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ; ଏବେ ମୋ ବଣ୍ଡୁକର ପ୍ରଭାବ ଦେଖ ।" ଏପରି କହି, ଦମନ ଦଶଟି ବାଣ ନେଲେ; ଚାରି ବାଣରେ ଚାରି ଘୋଡ଼ାକୁ ଯମଙ୍କ ନିବାସକୁ ପଠାଇଲେ । ଚାରି ବାଣରେ ରଥ ସହ ଚକାକୁ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ କରି ଦେଲେ; ଏକ ବାଣରେ ହୃଦୟକୁ ଭେଦିଲେ, ଏକ ବାଣରେ ସାରଥିକୁ ଆଘାତ କଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ଶଂଖ ଦ୍ୱାରା ଆକାଶକୁ ଗଞ୍ଜାଇଲେ; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସେ ବୀର ପ୍ରଶଂସିତ ହେଲେ — "ଶାବାଶ, ବଳଶାଳୀ ବୀର!" ଏହି ଶୌର୍ୟ ଦେଖି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରତିଭାଶାଳୀ ବୀର ରୂଷ୍ଟ ହୋଇ ଅନ୍ୟ ଏକ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ରାଜାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆଗକୁ ଆସିଲେ । ସେ କହିଲେ, "ହେ ବୀର, ଏବେ ମୋ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଶୌର୍ୟ ଦେଖ!" ଏପରି କହି, ତୁରନ୍ତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣର ଝଡ଼ ଛାଡ଼ିଲେ । ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସମସ୍ତେ ସ୍ଥାନରେ — ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ମଧ୍ୟରେ — ଦେଖାଯାଉଥିଲା; ସେଗୁଡ଼ିକ ପରମ ବ୍ରହ୍ମା ପରି ସମସ୍ତ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ । ସେ ବୀର ଦ୍ୱାରା ରାଜପୁତ୍ରକୁ ଅସଂଖ୍ୟ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଢ଼ାକି ଦିଆଗଲା, ସେ ଗଞ୍ଜାଇଲେ, ତାଙ୍କ ସେନାକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଲେ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ହୃଦୟ ଶୂନ୍ୟ କରିଦେଲେ, ଯେପରିକି ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଚାଲିଯାଇଛି । ରାଜପୁତ୍ର ଦେଖିଲେ ତାଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରର ଝଡ଼ ଢ଼ାକିଛି; ସେ ରୂଷ୍ଟ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇଲେ — ଅପରିମିତ ଶୌର୍ୟରେ — ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବଣ୍ଡୁକ ଦୁଇ ଭୁଜ ମଧ୍ୟରେ ଘୁମାଇଲେ । ଏହି ବଳଶାଳୀ ବୀର ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ରକୁ କାଟି ଦେଲେ, ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ରୂଷ୍ଟ ରଙ୍ଗରେ ଜ୍ୱାଳାମୟ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁକୁ ଭେଦିଲେ । ସେ ଅସ୍ତ୍ରର ଝଡ଼କୁ ଅପମାନ କରି, ବୀରକୁ କହିଲେ: "ତୁମେ ଯଦି ସତ୍ୟ ବୀର, ଏକ ଆଘାତ ଦିଅ ।" "ଯଦି ଏହି ଆଘାତରେ ତୁମକୁ ରଥରୁ ପକାଇ ଦେଇପାରିବି ନାହିଁ, ତେବେ ମୋ ଗର୍ବରୁ ଏକ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଶୁଣ ।" "ଯେମାନେ ବିବାଦରେ ମଦିରାପାନ କରି, ବେଦକୁ ଅପମାନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାପ ମୋ ପାଖରେ ଆସୁ, ମୁଁ ନରକର ସମୁଦ୍ରରେ ବିଲିନ ହେଉ ।" ଏପରି କହି, ସେ ତାଙ୍କ ବଣ୍ଡୁକରେ ଏକ ବାଣ ଚଢ଼ାଇଲେ — ମୃତ୍ୟୁ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଜ୍ୱାଳାମୟ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ତାଙ୍କ କୁଇଭରର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଣ । ଏହି ବାଣ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହୃଦୟକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଛାଡ଼ି ଦିଆଯାଇ, ବିନାଶାଗ୍ନି ପରି ଚମକୁଥିବା ଗତିରେ ଯାଉଥିଲା । ଏହି ବାଣକୁ ଦେଖି, ଶତ୍ରୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ତାଙ୍କ ବଣ୍ଡୁକରେ ଚଢ଼ାଇ ବାଣକୁ କାଟିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ । ଏହି ବାଣ, ପଥରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ବାଣକୁ ଭେଦି, ସିଧା ଶୌର୍ୟଶାଳୀ ବୀରର ହୃଦୟକୁ ଲଗିଲା । ବାଣ ହୃଦୟରେ ଲଗି ଭିତରକୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ଲଗିଗଲା; ରାଜାଙ୍କ ଆଘାତରେ ସେ ଭୂମିରେ ପକିପଡ଼ିଲେ । ଅବାହୁଶ, ଅବେହୋଶ ହୋଇ, ରଥରୁ ପକି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ; ତାଙ୍କ ସାରଥି ସେଠାରୁ ଉଠାଇ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ଦୂରେ ନେଇଗଲେ । ବଡ଼ ମାନ୍ଦାର ଚିତ୍କାର ମାନେ ଉଠିଲା; ସେନା ଭାଙ୍ଗିଗଲା ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଅନେକ ବୀର ଘିରିଥିବା ଥାନାରୁ ପଳାଇଗଲା । ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ ବିଜୟ ଲାଭ କରି, ଶୌର୍ୟଶାଳୀ ବୀରକୁ ହରାଇ, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଓ ରାଜାଙ୍କୁ ଅପେକ୍ଷା କରି ରହିଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ଶେଷ କହିଲେ: ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ରୂଷ୍ଟ ହୋଇ, ଦାନ୍ତ ଦଂଶନ କରି, ମୁଠି ଭାଙ୍ଗି, ତାଙ୍କ ତଳ ଓଠକୁ ଜିଭାରେ ଚୁଇଲେ । ସେ ପୁନଃପୁନଃ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ମୋ ଘୋଡ଼ା କିଏ ନେଉଛି? କିଏ ଏହି ଶୌର୍ୟଶାଳୀ ବୀରକୁ ହରାଇଛି, ଯିଏ ସମସ୍ତ ବୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ?" ତାଙ୍କ ସେବକମାନେ କହିଲେ, "ହେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ଦମନ ନାମକ, ସୁବାହୁଙ୍କ ପୁଅ, ଏହି ବଳଶାଳୀ ବୀରକୁ ହରାଇଛି ଓ ଘୋଡ଼ାକୁ ନେଇଛି ।" ଏହି ଶୁଣି, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ତୁରନ୍ତ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଗଲେ । ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ରୁଦ୍ର ହାତୀମାନେ ରକ୍ତରେ ଡୁବି ମାଲିଗଲା ପାର୍ବତ ପରି ଦେଖାଯାଇଲେ । ଘୋଡ଼ାମାନେ ଓ ତାଙ୍କ ଅସ୍ବାରମାନେ ଆଘାତ ପାଇ ମୃତ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖାଯାଇଲେ । ମନୁଷ୍ୟ, ରଥ, ହାତୀ ଭଙ୍ଗି ଯାଇଥିବା ଦେଖି, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ବହୁତ ରୂଷ୍ଟ ହେଲେ, ଯେପରିକି କଳି ଶେଷରେ ସମୁଦ୍ର ବିକ୍ଷୁଭିତ ହୁଏ । ସେ ଦମନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ — ଘୋଡ଼ାର ନେତୃତ୍ୱ ଓ ବଳଶାଳୀ ବୀରକୁ ହରାଇଥିବା ବୀର, ଯିଏ ତାଙ୍କ ସେନାକୁ ଅପମାନ କରିଥିଲେ । ରାଜା, ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ରୂଷ୍ଟ ରଙ୍ଗରେ ଜ୍ୱାଳାମୟ, ସେନାମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: "କିଏ ଏହି ଦମନ, ଏଠାରେ ବିଜୟୀ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ରର ନିପୁଣ?" "ଯିଏ ଭୟହୀନ ଓ ସଜାଗ, ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ, ଯୁଦ୍ଧ କୌଶଳରେ ନିପୁଣ ବୀରକୁ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହରାଇପାରିବ, ସେ ଏଠି ସେହି ହେଉ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ପୁଷ୍କଳ, ଶତ୍ରୁ ବୀରମାନଙ୍କ ନାଶକ, ଦମନକୁ ହରାଇବା ଇଛାରେ, ଏପରି କଥା କହିଲେ...