ଏହିପରି ଘଟଣା ଘଟିଲା—ମହାର୍ଷି ଭୃଗୁଙ୍କ ଉପଦେଶ ପାଇଁ ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି ତୁରନ୍ତ ଭୂପତିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ଦେହ ଅଗ୍ନିରେ ଭସ୍ମ ହେଇଗଲା। ମା ତାଙ୍କ ପିଲାକୁ ନେଇ, ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ ମନରେ ସେଠାରୁ ଚାଲିଗଲେ। ଭୃଗୁ ଜଣାଗଲେ ଯେ ସବୁକିଛି ଅଗ୍ନିରେ ଭସ୍ମ ହୋଇଛି, ତେଣୁ କ୍ରୋଧରେ ଏକ ଶାପ ଦେଲେ—'ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ଖାଇବା, ଦୁଷ୍ଟତା ଓ ଶତ୍ରୁତାର ଚିହ୍ନ ହେବା।' ଏହି ଶାପରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ସେ ଭୃଗୁଙ୍କ ପାଦ ଧରି, କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି କହିଲେ—'ପ୍ରଭୁ, ଦୟାର ସାଗର, ବଡ ମନ ଥିବା, ମୋତେ କୃପା କରନ୍ତୁ!' ସେ କହିଲେ, 'ଭୟରେ ମୁଁ ଅସତ୍ୟ କଥା କହିଥିଲି, ଶିକ୍ଷକ ପ୍ରତି ଦ୍ୱେଷ ନୁହେଁ; ନ୍ୟାୟର ମଣି, ଦୟା କରନ୍ତୁ।' ଭୃଗୁ ଦୟା କରି, ଅନୁଗ୍ରହ ଦେଲେ—'ସମସ୍ତ ଖାଇବା ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ପବିତ୍ର ରହିବା।' ଏହିପରି ଅଗ୍ନିଦେବତାଙ୍କୁ ଦୟାର ହୃଦୟରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥିଲେ। ଗର୍ଭରୁ ପତିତ ହୋଇଥିବା ପିଲା ପାଇଁ, ପବିତ୍ର ପୁରୋହିତ ଦର୍ଭା ଘାସ ଧରି ଶୁଭ କ୍ରମରେ ସମସ୍ତ ଜନ୍ମ ସଂସ୍କାର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଦେଲେ। ଗର୍ଭରୁ ପତିତ ହେଇଥିବାରୁ ସମସ୍ତ ତପସ୍ୱୀ ତାଙ୍କୁ 'ଚ୍ୟବନ' ନାମ ଦେଲେ; ସେ ଧୀରେ ଧୀରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ, ଦ୍ୱାଦଶୀ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଦିନକୁ ଦିନ ଚାଉଁ। ସେ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ରେବା ନଦୀକୁ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଗଲେ; ଏହି ନଦୀ ଦୁନିଆକୁ ପବିତ୍ର କରେ। ସେଠାରେ ଏହି ମହାପୁରୁଷ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କଲେ; ତାଙ୍କ କନ୍ଧରେ ଦୁଇଟି କିମ୍ଶୁକ ଗଛ ଅନ୍ତ ମାଟି ମାଉଣ୍ଡରେ ତେଜରେ ଉଦ୍ଭାସିତ ହେଲା। ଏହି ତପସ୍ୟାରେ ନିମଗ୍ନ ଚ୍ୟବନଙ୍କ ଶରୀରକୁ ହରିଣମାନେ ଆସି ଖୁଜିଲେ, କିନ୍ତୁ ତିନି କିଛି ଅନୁଭବ କଲେ ନାହିଁ। ଏକଥିରେ, ମନୁ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରି ତାଙ୍କ ପରିବାର ଓ ବଡ ସେନା ସହିତ ରେବା ନଦୀକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ବଡ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ତୃପ୍ତି କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଦାନ ଦେଲେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ। ମନୁଙ୍କ ରୂପବତୀ କନ୍ୟା, ସୁନ୍ଦର ସୁନା ଗହଣା ପିନ୍ଧି, ତାଙ୍କ ସହଯାତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁଡ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେଠାରେ, ଏକ ବଡ ଗଛ ତଳେ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ଚିଟି ଦେଖିଲେ; ଏହାର ହ୍ଳା ଆଲୋକ ନିଶ୍ଚଳ ଓ ଅନ୍ତର୍ଗମ। ସେ ନିକଟେ ଯାଇ କାଠି ଦେଇ ଆଘାତ କଲେ, ତେଣୁ ରକ୍ତ ବହିବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ରାଜାର କନ୍ୟା ଅତି ଦୁଃଖିତ ଓ ଦୁଃଖାକୁ ଲାଗିଲେ। ପାପରେ ବିପ୍ରମତ ହୋଇ, ସେ ମା କିମ୍ବା ବାପାକୁ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ; ଭୟରେ ଏକା ମନରେ ଦୁଃଖ କରିଲେ। ତା'ପରେ, ରାଜା, ଭୂମି କମ୍ପିଗଲା, ଆକାଶରୁ ଉଲ୍କା ପଡ଼ିଲା; ସମସ୍ତ ଦିଗ ଧୂଆଁରେ ଢକାଯିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ହାଲୋରେ ଆବୃତ ହେଲା। ସେଇ ସମୟରେ, ରାଜାର ଘୋଡ଼ା ହରାଇଗଲା, ଅନେକ ହାତୀ ମରିଗଲେ, ମଣିମାଣିକ୍ୟର ଧନ ହରାଇଗଲା, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଏହି ସବୁ ଦେଖି, ରାଜା ଭୟଭିତ ଓ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ ମନରେ ଲାଗିଲେ; ଲୋକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—'କେଉଁ ଋଷିଙ୍କୁ ଅପମାନ କରାଯାଇଛି?' ପରମ୍ପରା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ କନ୍ୟାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ଜଣାଗଲା, ତେଣୁ ରାଜା ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ସେଠାକୁ ସେନା ସହିତ ଗଲେ। ସେଠାରେ ତପସ୍ୟାର ଭଣ୍ଡାର ଦେଖି, ବଡ ତପସ୍ଵୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ—'ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୟା କରନ୍ତୁ।' ତପସ୍ଵୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ—'ରାଜା, ଏହି ସମସ୍ତ ବିପଦ ତୁମ କନ୍ୟାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।' 'ବଡ ରାଜା, ତୁମ କନ୍ୟା ଆଖିରେ ଆଘାତ କରିଥିଲେ, ଯାହାରୁ ବହୁ ରକ୍ତ ବହିଥିଲା; ସେ ତୁମକୁ ଜଣିଥିଲେ, ତଥାପି କିଛି କହିନାହିଁ।' 'ତେଣୁ, ବଡ ରାଜା, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୀତିରେ ତାଙ୍କୁ ମୋତେ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ; ତା'ପରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବିପଦ ଶାନ୍ତ ହେବ।' ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, ଦୁଃଖିତ ରାଜା ତାଙ୍କ କନ୍ୟା, ବଂଶ, ରୂପ, ଚରିତ୍ର, ଶୁଭ ଚିହ୍ନରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଋଷିଙ୍କୁ ଦେଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କ ଲୋଟସ ଆଖି ଥିବା କନ୍ୟାକୁ ଦେଇ, ସମସ୍ତ ବିପଦ ଶାନ୍ତ ହେଲା, ଋଷି ତାଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଛାଡ଼ି ଶାନ୍ତ ହେଲେ। ରାଜା ତପସ୍ଵୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ କନ୍ୟା ଦେଇ, ଦୟାରେ ଭରିଥିବା ଏବଂ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ପୁନଃ ନଗରକୁ ଫିରିଗଲେ। ଏହିପରି, ମହାର୍ଷି ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ମନବୀ ସହିତ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ, ତାଙ୍କ ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସରେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇ, ଆନନ୍ଦ ଉପଲବ୍ଧ କଲେ। ମନବୀ, ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଶକ୍ତି ହରାଇଥିବା ବୃଦ୍ଧ ପତିଙ୍କୁ ପରିବାର ଦେବୀ ପରି ସେବା କରିଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କ ଇଛା ବୁଝି, ସଦା ଦୃଷ୍ଟି ରଖି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ସେବା କରି, ଶ୍ରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଶାଚୀ ଯେପରି ସେବା କରେ, ଏହିପରି ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ। ସେ ଶୁଭ ଚିହ୍ନରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସୁନ୍ଦର ଦେହ ଥିବା, ଫଳ, ମୂଳ, ଜଳରେ ଜୀବନ ଧାରଣ କରି, ପତିଙ୍କ ପାଦକୁ ସେବା କରିଥିଲେ। ସେ ସଦା ପତିଙ୍କ କଥା ପାଳନ କରି, ଉପାସନାରେ ଲିନ, ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କ ଭଲରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଥିଲେ। ସେ ଇଛା, ମିଥ୍ୟା, ଦ୍ୱେଷ, ଲୋଭ, ପାପ, ଅଭିମାନ ଛାଡ଼ି, ସଦା ସଚେତନ ଓ ଶ୍ରମିକ, ଚ୍ୟବନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଥିଲେ। ଏପରି, ବାଣୀ, ଦେହ, କାର୍ଯ୍ୟରେ ପତିଙ୍କୁ ସେବା କରି, ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ମନର ଇଛା ପୂରଣ କଲେ। ଏକଥିରେ, ଦୁଇ ଦିବ୍ୟ ଚିକିତ୍ସକ ଋଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଲେ; ସୁକନ୍ୟା ସମ୍ମାନ ଓ ଆତିଥ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କଲେ। ସେ ପାଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଚାର ଦେଇ, ଉପାସନାରେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଲେ; ଦୁଇ ସୁନ୍ଦର ଦେବତା ତାଙ୍କ ସୁଭ୍ର ଚରିତ୍ର ଦେଖି, ଦୟାରେ କହିଲେ—'ମନୋହରି, ଏକ ବର ଚୟନ କର।