ରଘୁନାଥଙ୍କ ଭାର୍ୟା ସୀତା ଦେବୀଙ୍କ ଆଖିରେ ଅଶ୍ରୁ ଭରିଥିଲା, ସେଉଁଠି ଥିବା ଜନନୀ ତାଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇ ଗଲା, ଶରୀରରେ ରୋମାଞ୍ଚ ଜନ୍ମିଲା। ଏହିପରେ ଭାରତ, ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭାଇ, ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ବଡ଼ ରାଜ୍ୟ ରାମଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କଲେ। ରାଜ୍ୟର ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳୀ ଆନନ୍ଦରେ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ, କୁଶଳ ଜ୍ୟୋତିଷୀ ଏବଂ ଉପଦେଷ୍ଟାମାନେଙ୍କୁ ଡାକି, ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ବିଷୟରେ ସମ୍ମାନ ସହିତ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ଏକ ଶୁଭ ଦିନରେ, ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ମଙ୍ଗଳମୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ, ସମସ୍ତେ ମହାନ ଉତ୍ସାହରେ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ନେଲେ। ରାଜା ଏକ ସୁନ୍ଦର ବାଘ ଚର୍ମ ଉପରେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ମହୀକୁ ଚିତ୍ରିତ କରି ବସିଲେ, ମହାନ ଶାସକ ଭାବେ ତାଙ୍କ ସିଂହାସନ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ସେହି ଦିନ, ସଦ୍ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଏବଂ ପର ଶୁଭତାରେ ତାପିତ ହେଉଥିବାମାନେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ସତୀ ଏବଂ ପତିନିଷ୍ଠା ନାରୀମାନେ କେବେ ମନରେ ମଧ୍ୟ ପାପ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ମୁନିବର। ଦାନବ, ଦେବତା, ନାଗ, ଯକ୍ଷ, ଅସୁର ଏବଂ ମହାନାଗମାନେ ଧର୍ମର ପଥରେ ଦଢ଼ ହୋଇ ରାମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିପୁଣ ଏବଂ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ସହାୟତା କରି, ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ଦିନ ଓ ରାତି କଟାଉଥିଲେ। ଏଠାରେ ବାୟୁ ଯଦିଓ ବଳବାନ୍, ରାସ୍ତାରେ ଚାଲୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପୋଶାକ ଉଡ଼ାଇ ନେଉନଥିଲା; ସେଠାରେ ଚୋରିର କଥା ମଧ୍ୟ ନଥିଲା। ରାମ, ଦରିଦ୍ରଙ୍କୁ ଧନ ଦେଇଥିବା, କୃପାର ଭଣ୍ଡାର, ସଦା ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହ ଗୁରୁ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ। ଏହିପରେ ଶେଷ ନାଗ କହିଲେ— ଯେତେବେଳେ ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ହେଲା, ଦେବତାମାନେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ, ଦାନବ ରାବଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ଦେବତାମାନେ କହିଲେ— ଦଶରଥ ପୁତ୍ର, ଦେବତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ନାଶକ, ତୁମକୁ ବିଜୟ ହୋକ୍! ତୁମେ ଦାନବବଂଶକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଛ, ଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କୁ ନଶ୍ୱନ୍ନ କରି ଦେବଅଙ୍ଗନାମାନେଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରିଛ। କବିମାନେ ତୁମ ଦାନବରାଜ ନାଶକ ଲୀଳା ଗାଇବାକୁ ଆଗ୍ରହ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସୃଷ୍ଟିର ଶେଷରେ ତୁମେ ପୁଣି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ନିଜ ଦିବ୍ୟ ଲୀଳାରେ ଗ୍ରସଣ କରୁଛ। ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ଦୁଃଖରୁ ଉଦ୍ଧାର କର, ଅବିକାରୀ ହେଉଛ, ମଣିଷ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅଜନ୍ମା, ଧର୍ମକୁ ସ୍ଥିର କର। ଅନେକ ପାପୀମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଦିବ୍ୟ ନାମରେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜନ ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଯେଉଁମାନେ ମଣିଷ ଦେହ ପାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ କେତେ ଅଧିକ ପବିତ୍ର ହେବେ! ଆମେ ହୃଦୟରେ ତୁମ ଚରଣଯୁଗଳ ପାଇଁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଛୁ, ଯାହା ହର ଓ ବିରିଞ୍ଚିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ, ମଙ୍ଗଳ ଚିହ୍ନ ଥିବା, ଦେବତାମାନେଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଓ ମନକୁ ପବିତ୍ର କରେ। ଯଦି ତୁମେ ପୃଥିବୀକୁ ଭୟମୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଦୟା କରିବା ନାହିଁ, ତେବେ ଦେବତାମାନେ କିପରି ପୁନି ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିପାରିବେ? ଯେତେବେଳେ ଦାନବମାନେ ଆମକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥାନ୍ତି, ତେବେ ତୁମେ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମ ନିଅ, ଅଜନ୍ମା, ଅବିନାଶୀ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ପ୍ରଭୁ, ନିଜ ମହିମାରେ ଅବତରଣ କର, ଭକ୍ତମାନେଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ। ତୁମେ ଭଲ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପୃଥିବୀକୁ ଆଛାଦିତ କର, ଅମୃତ ସଦୃଶ ଯାହା ପାପ ନାଶ କରେ, ଅମାନବ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ପୁନି ନିଜ ଲୋକକୁ ଯାଅ। ଆଦି ଓ ଅନାଦି, ଜନ୍ମ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଧାରଣ କରୁଥିବା, ମାଳା ଓ ମୁକୁଟରେ ଶୋଭିତ, ମକରଧ୍ୱଜ ସଦୃଶ, ଶତ୍ରୁନାଶକ ରାମ ତାଙ୍କ ପଦପଦ୍ମରେ ଶିବ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି, ସେ ଆମକୁ ବିଜୟ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏଭଳି କହି, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବତା ରାମଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର କଲେ, ଶତ୍ରୁ ନାଶରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଦେବତାମାନେଙ୍କ ପ୍ରଶଂସାରେ ବହୁତ ଖୁସି ହୋଇ, ରାମ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ— ମୋ ପାଖରୁ ଯେକୌଣସି ଦୁର୍ଲଭ ବର ମାଗ, ଯାହା ଦେବ, ଦାନବ, ଯକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତିରେ ପାଇନଥିଲେ। ଦେବତାମାନେ କହିଲେ— ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ତୁମଠାରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାଇଛୁ, କାରଣ ଆମର ଶତ୍ରୁ ଦଶମୁଖୀ ନିହତ ହୋଇଛି। ଯେତେବେଳେ ଦାନବ ଆମକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେବ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ନଶ୍ୱନ୍ନ କରିବା ତୁମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ। ତେବେ ରାମ କହିଲେ— ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ସ୍ତୋତ୍ର ଯେଉଁଠି ତୁମେ ମୋ ଗୁଣ ଗାଇଛ, ସେଥିରେ ଯିଏ ପ୍ରଭାତ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟା ବା କମ୍ ସେ କହିଥିବା ହେଉ, ସେ ଜନ ଶତ୍ରୁ ଦ୍ୱାରା ଭୟଙ୍କର ପରାଜୟ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ କିମ୍ବା ରୋଗରେ ଭୋଗିବେ ନାହିଁ। ଏହା ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥିବାମାନେ ମୋ ଚରଣ ଉପରେ ଭକ୍ତି ଅଧିକ ହେବ, ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦିତ ହେବ। ଏଭଳି କହି, ରାଜା ନିରବ ହେଲେ; ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ନିଜ ନିଜ ଲୋକକୁ ଫେରିଗଲେ। ରଘୁନାଥ, ଜନମାନ୍ୟ ନେତା, ତାଙ୍କ ଜ୍ଞାନୀ ଭାଇମାନେଙ୍କୁ ପିତା ପରି ମାନ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ପ୍ରଜାମାନେଙ୍କୁ ନିଜ ସନ୍ତାନ ପରି ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଶାସନକାଳରେ କେବେ ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ, ରୋଗ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କ୍ଷତି ଦେଖାଯାଉନଥିଲା। ଶତ୍ରୁ ଭୟ କିମ୍ବା ଆକ୍ରମଣ ଦେଖାଯାଉନଥିଲା; ଗଛମାନେ ସଦାଫଳ ଦିଅଥିଲେ, ଭୂମି ସମୃଦ୍ଧ ଧାନ ଦେଉଥିଲା। ସନ୍ତାନ ଓ ନାତି-ନାତୁନୀମାନେ ଘେରିଥିବା, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଲୋକମାନେ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ସହ ସଂଯୋଗର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ, ବିୟୋଗର ଦୁଃଖ ଥିଲା ନାହିଁ। ସମସ୍ତେ ସଦା ରଘୁନାଥଙ୍କର ପଦପଦ୍ମ ଗାଥା ଶୁଣିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ, ଅନ୍ୟଙ୍କ ନିନ୍ଦା କେବେ କରୁନଥିଲେ। ଦୁଷ୍ଟମାନେ ମଧ୍ୟ ରଘୁନାଥଙ୍କ ଦଣ୍ଡ ଭୟରେ କେବେ ମନରେ ମଧ୍ୟ ମନ୍ଦ କାମ କରୁନଥିଲେ। ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ସୀତାପତିଙ୍କ ମୁହଁରେ ନିଶ୍ଚଳ ରହୁଥିଲା, ସମସ୍ତେ କୃପାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହି ରାଜ୍ୟ ଏକଦମ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧୀ ଶୂନ୍ୟ, ବହୁତ ସେନା ଓ ଯାନ ଥିବା, ମହାନ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଋଷିମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଥିଲେ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।