ଏହି ଦିନେ, ରାମ ଏବଂ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହରାଇ ଯାଇଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ ଫେରାଇବା ପାଇଁ ଯଦି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା, ତେବେ ବଡ଼ ଦୁଃଖର କଥା, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ବଡ଼ ଅନ୍ତର ରହିଛି। ଏହି କାମକୁ ବଳି ନିଜ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଶକ୍ତି, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସାକ୍ଷୀ କରି ସ୍ଵୟଂ ଚେତନା ନେଇ, ରାବଣଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ମନେ ରଖି, ନିଜ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ପ୍ରବଳ ପ୍ରମାଣ ସହ ପଞ୍ଚାଶ ହଜାର କୋଟି ବାନର ଏବଂ ଭାଲୁଙ୍କ ସେନା ନେଇ ସୀତାଙ୍କୁ ଫେରାଇ ପାରିଥାନ୍ତି। ସୁଗ୍ରୀବ, ଯାହାଁ କି ଅତି କମ୍ ଶକ୍ତି ଏବଂ କେବଳ ସାତ କୋଟି ବାନର ସେନାର ନେତୃତ୍ୱ କରେ, ତାଙ୍କୁ ନେଇ କି କିଛି ସଫଳତା ଆସିପାରିବ? ଏପରି ଉପଦେଶ ଅନୁସରି ଏହି କାମ କି ସଫଳ ହେବ? ତାରା ଏହି କଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣି ବୁଝିଗଲା। ତାପରେ ରାମ କହିଲେ, "ମୁଁ ରାଜା ଭାବରେ ଦୁଷ୍ଟଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଏବଂ ସଜ୍ଜନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ମୋର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ। ବଳି ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଜୀବନୀ ରୁମା ଏବଂ ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ନେଇଥିଲେ, ଏହିପରି ଜଣେ ଦୁଷ୍ଟଙ୍କୁ ମାରିବାରେ କୌଣସି ଅପରାଧ ନାହିଁ।" ତାରା ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ତେବେ ସୁଗ୍ରୀବକୁ ମଧ୍ୟ ମାରିଦେବା ଉଚିତ, କାରଣ ବଳି ଡୁନ୍ଡୁଭି ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରି ଗୁହାରେ ଏକ ବର୍ଷ ରହିଥିଲେ, ସୁଗ୍ରୀବ ମୋତେ ଏବଂ ରାଜ୍ୟକୁ ନେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ପୂର୍ବରୁ କିମ୍ବା ଏବେ ମାରିଦେବା ଉଚିତ।" ରାମ ପଚାରିଲେ, "ଏହା କେତେ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଘଟିଥିଲା?" ତାରା କହିଲେ, "ଷଷ୍ଟି ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ, ଏଠିରେ ଏଠିଏ ବର୍ଷରେ, ଏକ ଦେମନ୍ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାଜ୍ୟ ନେଇଥିଲା।" କିଛି ବର୍ଷ ପରେ ବଳି ଫେରି ଆସି ସୁଗ୍ରୀବକୁ ଖଦ୍ୟା କରିଦେଲେ। ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଜୀବନୀ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ନେଇଥିଲେ। ସେହି ଦିନ ଦଶରଥଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରାଯାଇଥିଲା। ରାମ କହିଲେ, "ମୋ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ଦୁଷ୍ଟଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେଲି, ଯେଉଁ ରାଜ୍ୟ ନେଇଥିଲେ, ଗୁରୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଏହି ଅନ୍ୟାୟ କାଳରେ ଯେଉଁ ରାଜା ଭାବରେ କାମ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ଦଣ୍ଡିତ ହେଲେ।" "କିମ୍ବା, ବଳି ଏକ ପ୍ରାଣୀ ମଧ୍ୟରେ ମୁକ୍ତ ଥିଲେ, ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏକାପରେ ଏକା ଚିରି ଦଣ୍ଡିତ ହୁଅନ୍ତି।" "ଏହିପରି, ମୋର ଶିକାର କିମ୍ବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ନିଜେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ—ଯେଉଁମାନେ ସ୍ଥିର, ଅସ୍ଥିର, ବାନ୍ଧା, ଭ୍ରମିତ, କିମ୍ବା ପଳାଇ ଯାଉଛନ୍ତି—ଶିକାର ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରେ।" "ଶିକାର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ମୁଁ ଏହି ଶିକାର କରିଛି; ଦୃଶ୍ୟ କିମ୍ବା ଅଦୃଶ୍ୟ, ଦୌଡ଼ିବା କିମ୍ବା ଦୌଡ଼ିନଥିବା, ଏହିପରି ଭାବେ।" "ଅବତାର ପରେ, ସଜ୍ଜନଙ୍କ ସ୍ଥାନ ବିଭାଜିତ; ଏବଂ ରାଜାଙ୍କ ଶିକାର ଅଧର୍ମ, କିନ୍ତୁ ମାଂସ ଖାଇବା ପାଇଁ ଛଡ଼ି।" ରାମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତେ ଭୟରେ ମୁଣ୍ଡ ଓଡ଼ାଇଲେ। ବଳି ହାତ ଯୋଡି ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ରଖି କହିଲେ, "ରାମ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ମୋର କଥା ଶୁଣ।" "ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଧାରଣ କରି, ପିତାମ୍ବର ପିନ୍ଧି, ଦୁନିଆର ଶିକ୍ଷକ—ନାରାୟଣ ନିଜେ, ତୁମେ ପ୍ରକଟ ହୋଇଛ। ଏହା ମୁଁ ଶୁଣିଛି।" "ଯୋଗୀମାନେ ତୁମେ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ଯଜ୍ଞକାରୀମାନେ ତୁମକୁ ପୂଜନ୍ତି; ଦେବତା ଏବଂ ପିତୃମାନଙ୍କ ଅଂଶ ଭୋଗ କରୁଥିବା—ତୁମେ କି, ଦେବତା ଏବଂ ପିତୃମାନଙ୍କ ଆକାର ଧାରଣ କରିଛ।" "ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଯେଉଁ ତୁମେ ଉପରେ ଚିନ୍ତା କରେ, ତାଙ୍କୁ ମୋକ୍ଷ ଲାଗି ଆସିଥାଏ; ରାମ, ତୁମେ ଦେଖିବାରେ, ମୋର ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।" "ତୁମେ ତୀର କୁ ଉଠା, କକୁତ୍ସ୍ଥ; ମୁଁ ବହୁତ ଦୁଃଖିତ।" ତାପରେ ରାମ କହିଲେ, "ଯହା ହେଉ, ମୁଁ ତୀର ଉଠାଇଛି, ବଳି, ତୁମେ କଣ ଚାହୁଁଛ? କହ, ଦେବି।" ବାନର କହିଲେ, "ଯଦି ପ୍ରଭୁ ପ୍ରସନ୍ନ, ମୋତେ ଉତ୍ତମ ମାର୍ଗ ଦିଅ।" "ଏହି ସୁଗ୍ରୀବକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅ; ମୁଁ ରୋଗ ହୀନ। ଏବଂ ତାରା—ମୁଁ ପାପୀ, ତାଙ୍କୁ ଅପରାଧ କରିଛି, ତାହାର ଫଳ ଭୋଗ କରିଛି।" ଏଭଳି ରାମକୁ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ବଳି ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଗଲେ। ତାପରେ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ରାଜା କରି, ରାମ ନିଜେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ। ପରେ, ସୁଗ୍ରୀବ ସହ ସମୁଦ୍ର ପାଖକୁ ଯାଇ, ରାମ ପଚାରିଲେ, "ଲଙ୍କା କେଉଁଠି? ସୀତା କେଉଁଠି? ଶତ୍ରୁ କେଉଁଠି?" ହନୁମାନ କହିଲେ, "ମୁଁ ଲଙ୍କାକୁ ଯାଇ, ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜି, ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟ ଜାଣି, ଯୁଦ୍ଧ କି ଶାନ୍ତି କରିବା ଉଚିତ। ସମୁଦ୍ର ଉକ୍ରାନ୍ତି ପାଇଁ, ପ୍ରଭୁ କିଛି ଉପାୟ କହନ୍ତୁ।" ରାମ ସୁଗ୍ରୀବକୁ ପଚାରିଲେ, "ଏହି କାମ କିପରି ସମ୍ଭବ?" ବାନର କହିଲେ, "ମୋର ବାନରମାନେ, ଭାଲୁମାନେ ନେତୃତ୍ୱ କରି, ଦଶ ମିଲିଅନ୍ରୁ ଅଧିକ ଅଛନ୍ତି।" "ଏକ ନିଯୁକ୍ତ କର, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କର, ଯାହା ଉଚିତ ତାହା କର।" ଏବେ ଜାମ୍ବବାନ କହିଲେ, "ହନୁମାନ ଏକା ଯାଉ, ଲଙ୍କା ବିଷୟରେ ଜାଣିଆ।" ହନୁମାନ ଲଙ୍କା ସହରକୁ ଗଲେ, ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଅଶୋକବନରେ ବସିଥିବା ଦେଖିଲେ, ସୀତାଙ୍କ ସହ କଥା କହି, ଶାନ୍ତି ଦେଲେ, ଅଶୋକବନ ଭଙ୍ଗ କଲେ, ରକ୍ଷକମାନେ ଉପରେ ଆଘାତ କଲେ। ଦେମନ୍ ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧି ହୋଇ, ଲଙ୍କାକୁ ଜଳାଇ, ଉତ୍ତର ତୀରକୁ ଫେରି, ରାମକୁ ଦେଖି, ଘଟଣା କହି, ଚୁପ୍ ହୋଇ ରହିଲେ। ତାପରେ ରାମ ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ବିଚାର କଲେ; ଜାମ୍ବବାନ କହିଲେ, "ରାମ ଦ୍ୱାରା, ବାନରମାନେ ଲଙ୍କାକୁ ନଷ୍ଟ କରିବେ—ଏହି କଥା ମୁଁ ନାରଦଙ୍କୁ ଶୁଣିଛି।" ସମୁଦ୍ର ଉକ୍ରାନ୍ତି ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ। ରାମ ଶଂକରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ସମସ୍ତ ଦେଇ, କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମେ କହିଥିବା ଭଳି କରିବି," ଶିବଙ୍କୁ ଉପାସନା କରି, ନମସ୍କାର କରି, ଅଞ୍ଜଳି ଦେଇ ଅନୁରୋଧ କଲେ।