ଏକ ସମୟର କଥା, ରାଜା ଜନକ ଗଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୋର କନ୍ୟା ଭାଇଦେହୀଙ୍କୁ ଆଗାମୀ ସ୍ୱୟଂବରରେ ରାମଙ୍କୁ ବିବାହ କରାଯିବାକୁ ଚାହେଁ। ସେ ଉତ୍ତମ ବଂଶର, ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟ, ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହର ଧାରିଣୀ। ଏହି ସଭାରେ ଅନେକ ରାଜା, ଦାନବ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଯୋଗ ଦେବେ। ଯଦି ରାମଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କେହି ସୀତାଙ୍କୁ ଦଳଣ କରିନେଇଯିବେ, ତେବେ ମୋର ଦିଆଯାଇଥିବା ଶବ୍ଦ ମିଥ୍ୟା ହୋଇଯିବ ଓ ମୁଁ ପାପୀ ହେବି।" ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରି ରାଜା କହିଲେ, "ଏହା ସହ, ଯଦି ଦଶରଥ ସମସ୍ତ ସେନା ନେଇ ଆସନ୍ତି ଓ ରାମ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଭାବରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବଧ କରନ୍ତି, ତେବେ ମୋର କନ୍ୟାର ଭବିଷ୍ୟତ କ'ଣ ହେବ? ସେ କ'ଣ ପଠାଇବେ, କ'ଣ କରିବେ, କିମ୍ବା କ'ଣ କରାଇବେ? ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ତାଙ୍କ ସେନା ସହିତ ତିନି ଲୋକକୁ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରିବେ, ତେବେ ଆମେ ଦୁର୍ବଳ ତାଙ୍କ ପାଖରେ କିଛି ନୁହେଁ। ଏହି ଦୁଃଖରେ ଆପଣ ଛଡ଼ି ମୋର ଆଉ କେହି ନାହାନ୍ତି, ଦୟାକରି ଏହି ବିବାହ ମଙ୍ଗଳମୟ ହେବା ଓ ରାମ ମୋର ଜାମାତା ହେବାର ଉପାୟ କହନ୍ତୁ।" ଶିବଠାରୁ ଉତ୍ତର ମିଳିଲା, "ଏହି କାମ ମୁଁ କରିଦେବି। ଏହି ଦିନେ ମୁଁ ରାମଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କରି, ମୋର ଧନୁଷ ତୁମକୁ ଦେଇଯିବି। ରାମ ଏକା ସୀତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ହେବେ।" ତା'ପରେ ରାଜା କହିଲେ, "ମୋର ଏହି ସ୍ୱୟଂବରରେ ଆପଣଙ୍କ ଧନୁଷ ଦ୍ୱାରା ସୀତାଙ୍କୁ ରାମଙ୍କ ସହ ବିବାହ କରାନ୍ତୁ।" ଶିବ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ମୋର ଏହି ଧନୁଷ ଅଅଂକୁରିତ। ଯିଏ ଏହାକୁ ତାଣିପାରିବ, ସେଠାରେ ସୀତାକୁ ମୁଁ ଦେଇଦେବି। ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପାଳନ କର।" ଏପରି କହି ଭଗବାନ ହର ତାଙ୍କ ସଂଗୀଦେବତାଙ୍କ ସହ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ରାଜା ଅନେକ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଧନୁଷକୁ ଉଠାଇପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହାପରେ ରାଜା ଏକ ଲକ୍ଷ ହାତୀ ସମାନ ଶକ୍ତି ସଂଗ୍ରହ କରି କହିଲେ, "ଏହାକୁ ଉଠାଅ!" ଏଥିରେ ତାଙ୍କ ମାମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ହସି, ଦୁଇହାତେ ଧନୁଷକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ କେବଳ ଗୁଡ଼ିକ ଉଠାଇପାରିଲେ। ତାଙ୍କ ମାମା ମାରୀଚ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବେଶ ଧାରଣ କରି, ବିଦେହରେ ବୈଶ୍ୱଦେବ କ୍ରିୟା ସମାପ୍ତିରେ ଆସି, ରାଜାଙ୍କୁ ଅତିଥି ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ରାଜା କହିଲେ, "ସ୍ୱାଗତ, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ! ଏଉଁ ଆସନ ରଖିଛି, ଦୟାକରି ବସନ୍ତୁ।" ଅତିଥି 'ଏଉଁ ହେଉ' ବୋଲି ବସିଲେ। ତାପରେ ରାଜା ପାଣି ନେଇ ତାଙ୍କ ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କଲେ, ଚନ୍ଦନ, ପୁଷ୍ପ, ଅକ୍ଷତ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କଲେ, ଅତିଥି ସତ୍କାର କଲେ ଏବଂ ଭୋଜନକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ। ଅତିଥି ସୁନ୍ଦର ଷଡ୍ରସ ଭୋଜନ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଥାଳିରେ ଦେଖି ମନୋযোগରେ ତାହାକୁ ଦେଖିଲେ। ସେହି ସମୟରେ, ଲାଲ ଅମ୍ବୁଜ ତନ୍ତୁର ଭାସ୍କର୍ୟ ଭଳି ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, କାଳା ଘୁଞ୍ଚା ଚୁଲି ହଳକା ହଲେଇ, ଯୁବକମାନଙ୍କ ମନ ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିବା, ନାରୀମାନଙ୍କ ଶାନ୍ତି ଭଙ୍ଗ କରୁଥିବା ଦୃଷ୍ଟି, ଚନ୍ଦ୍ରବଦନୀ, ମନ୍ଦିର ଭୂକୁଣ୍ଡଳ ଭଳି ଭୂକୁଣ୍ଡଳ, ନଳିନ ଦଳ ଭଳି ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ, ତିଲ ଫୁଲ ଭଳି ନାସା, କୋମଳ ଗାଲ, ଚମକୁଥିବା ମୁଖମଧ୍ୟ, ବିମ୍ବ ଫଳ ଭଳି ଠୋଠ, ଦାନା ଅନାର ଭଳି ଦାନ୍ତ, ଶଂଖ ଭଳି ଠୁଣ୍ଠି, ଗୋଲାଇ ଗଳା, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶୋଭାୟମାନ ବକ୍ଷସ୍ଥଳୀ, ଅନେକ ମାଳା ଭୂଷିତ, ପ୍ରସ୍ଥୁଳ ମୁଷ୍ଟି, ପଦ୍ମ କୁଡ଼ି ଭଳି ଲାଲ ତାରି, ଅନେକ ମଣି ମୁଦ୍ରିକା ପିନ୍ଧିତ, ପତ୍ଳା କଟି, ଗଭୀର ନାଭି, ପ୍ରସ୍ଥୁଳ ନିତମ୍ଭ, ହସ୍ତୀ ଶୁଣ୍ଡା ଭଳି ଉରୁ, ଶୋଭାୟମାନ ପାଦ, ପାଦ ଅଳଙ୍କାର ଓ ଗଜ୍ରା, ନିଳ କମଳ ଗନ୍ଧ ଭରା, ତାଳ ଉପରେ କଳା ମରିଚ ଖାଇ ଆସୁଥିବା ସୀତା ଏଉଁ ପ୍ରକାର ଭାବରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ମାରୀଚ ଚିନ୍ତା କଲେ, "କିପରି ଏହାକୁ ଚୁରି କରିବି? କିପରି ଆଲିଙ୍ଗନ କରିବି? କିପରି ଅନ୍ୟ କିଛି କରିବି?" କିନ୍ତୁ ସୁଯୋଗ ନ ମିଳି, ଶାନ୍ତ ଭାବେ ବିଦାୟ ନେଲେ। ଏହିଠାରେ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା କରି ଧନୁଷ କୁ ତାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ମହେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଥମେ ଧନୁଷ ଉଠାଇଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ଶୀର୍ଷ ମଧ୍ୟ ମୋଡ଼ିପାରିଲେ ନାହିଁ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଧନୁଷ ଉଠାଇ ମୋଡ଼ିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ତଳକୁ ପଡ଼ିଗଲେ। ବାୟୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଧନୁଷକୁ ତାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ତଳକୁ ଢଳିଗଲେ ଓ ଧନୁଷ ତାଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିଗଲା। ଏହା ଦେଖି ସମସ୍ତେ ହସିଲେ। ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ାରେ ଚଢ଼ି, ହଜାର ହସ୍ତ ଥିବା ବାଣ ଦାନବ, ଅନେକ ଦାନବ ଓ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ସହ ଅସଂଖ୍ୟ ମଣିଷ ନେଇ ବିଦେହ ନଗରକୁ ଆସିଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ଅଳଙ୍କାର ଓ ତେଜସ୍ୱୀ ଦ୍ୱାରା ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଚମକାଇଦେଲେ, ଦେବମାନେ ଗାନ କରୁଥିବା ଶୁଣି, ସେ କେବଳ ଦୁଇ ଆଙ୍ଗୁଠି ଚେଷ୍ଟାରେ ଠିଆ ରହିଲେ। ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଓ ବଳି ପରେ ପରେ ଧନୁଷ ତାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ବିଶାଳ ରାକ୍ଷସମାନେ ଶାନ୍ତ ହେଲେ। ଏବେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜାମାନେ ଏକଠା ହେଲେ, କିନ୍ତୁ କେହି ଧନୁଷ ତାଣିପାରିଲେ ନାହିଁ, ସେମାନେ ପଛକୁ ହଟିଗଲେ। ଏହିପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏକଠା ହେଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଧନୁଷ ଉଠାଇ ଏକ ଆଙ୍ଗୁଠି ଯାଏଁ ତାଣିଲେ ଓ ଥମ୍କିଗଲେ। ଅନ୍ୟମାନେ ଅପସାର କଲେ। ଏହିପରି ଏକ ଦିନ ଧନୁଷ ଅସ୍ପର୍ଶିତ ରହିଲା। ତା'ପରେ ରଘୁବଂଶୀ ରାମ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହ ଆସିଲେ, ଧନୁଷକୁ ଦେଖିଲେ ଓ ଛୁଇଁଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଶତାଧିକ ରାଜପୁତ୍ର ଅନେକ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି, ଧନୁଷ ଦେଖି, ଛୁଇଁଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ଏକ ଚାଲି ମଧ୍ୟ ଦେଇପାରିଲେ ନାହିଁ। ତା'ପରେ ଦଶରଥପୁତ୍ର ଅନୁଗତ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ଏକଠା ହେଲେ। ତାପରେ ଦଣ୍ଡ ଓ ଚାମର ଧାରୀମାନେ ଏସି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପଛକୁ ହଟାଇଲେ। ଏବେ ରାମ, ସମସ୍ତ ଅଲଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ହାତ ଧରି ଧନୁଷ ପାଖକୁ ଗଲେ, ଏହାକୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, ପରିକ୍ରମା କଲେ, ଧନୁଷ ଉଠାଇଲେ। ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସମସ୍ତେ ହସି, କହିଲେ, "ଏଠାରେ ତ ବଡ଼ ବଡ଼ ରଥୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଭଙ୍ଗ ହୋଇଛନ୍ତି।" ଏବେ ରାମ ଧନୁଷକୁ ତାଣିବାକୁ ତଳକୁ ବେସି, ଏକ ହାତରେ ଧରି, ଧନୁଷ ତାଣି, ତାର ଛଡ଼ିଲେ। ସମସ୍ତେ ଧନୁଷ ତାଣା ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ୟ ଚିହ୍ନ ମୁହଁରେ ରଖିଲେ। ରାମ ଧନୁଷ ତାରକୁ ଝଙ୍କାର କଲେ, ଏହି ଶବ୍ଦରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମନ ବିଚଳିତ ହେଲା। ଏହି ଦିଗଭରେ ସମସ୍ତେ କହିବାକୁ ଲାଗିଲେ, "ଧନୁଷ ତାଣିଛନ୍ତି ରାମ।