ହେ ରାମ, ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ପୁଣ୍ୟ ଦେୟ ପନ୍ଦରଟି ଶୁଭ ଶ୍ଲୋକ ପାଠ କରାଯିବା ଉଚିତ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ ତାହାର ଦୁଇଗୁଣି ଶ୍ଲୋକ ପାଠ କରିବା ଉଚିତ। ତୃତୀୟ ଦିନରେ ତ ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ଶ୍ଲୋକ ପାଠ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ। ଏହି ପାଠ ଏବଂ ଶ୍ରବଣ କ୍ରମ ଏକ ଦିନ ବି ଛାଡ଼ି ଭଙ୍ଗ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯେତେବେଳେ ଏହି ପାଠର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ପୁରାଣ ପାଠକଙ୍କୁ ପାନ ଓ ଏହା ସହିତ ଅନ୍ୟ ଉପହାର ସମର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ; ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ ପୁନି ଶ୍ରବଣ କରିବା ଉଚିତ। ଶାସ୍ତ୍ର କହେ, ପୁରାଣ ଦିନକୁ ଦିନ ଶ୍ରବଣ କରିବା ଦରକାର। ଯିଏ ପୁରାଣ ଶ୍ରବଣକୁ ବ୍ରତ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତାହାର ଫଳ ଲାଭ କରେ। ଯଦି କେହି ପୁରାଣ ଶ୍ରବଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ ଗୋଟିଏ ଶ୍ଲୋକ ମାତ୍ର ଶୁଣିଥାଏ, ସେହି ଦିନ ସେ କୃତ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ—ଏହି କଥାରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହିପରି ଯେଉଁମାନେ ପୁରାଣ ଶୁଣନ୍ତି, ଯଦିଓ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନନ, ମଦ୍ୟପାନ, ସୁନା ଚୋରି, ଗୁରୁପତ୍ନୀ ଗମନ ଓ ଏହା ସଦୃଶ ଅପରାଧ କରିଥିବେ, ତଥାପି ସେମାନେ ମୁକ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ମନୁଷ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ କିମ୍ବା ବର୍ତ୍ତମାନ କୃତ ସମସ୍ତ ପାପ ଏହିପରି ପୁରାଣ ଶ୍ରବଣରେ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ଏବଂ ଏହି ଜନ୍ମରେ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ସଂଚିତ ପାପ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୋତା ଓ ପାଠକ ଦୁହେଁର ପାଇଁ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। କଳିଯୁଗରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନ ଧାରଣ କରିନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଦାନର ଦ୍ୱାରା ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ପୁରାଣର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ତତ୍ତ୍ୱ କେବଳ ବ୍ୟାସ ଜାଣନ୍ତି, ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହେଁ; ମୁଁ ଏହା ବ୍ୟାସ ଓ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଠାରୁ ଅଧିକ ଭାବରେ ଜାଣିଛି। ନିଜେ ପାଠ କରିବା, ତପ, ମନ୍ତ୍ର, ବା ଯଜ୍ଞ ମାନେ ଏତେ ନିଶ୍ଚିତ ଫଳ ଦେଉ ନାହିଁ, ଯେତେ ନିଶ୍ଚିତ ଫଳ ପୁରାଣ ଶ୍ରବଣ ଦେଉଛି। ମହାଦେବ, କେବଳ ଗୋଟିଏ ଶ୍ଲୋକ ମାତ୍ର ଶୁଣିଲେ ବଡ଼ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ଯେପରି ଶ୍ରୀଶୈଳରେ ବସିଲେ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଏହିପରି, ପୁରାଣ ଜ୍ଞାନୀ ଗୁରୁ ଶ୍ରୋତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜ୍ୟ, ସେ ପାପ ନାଶକ; ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୁରୁ ଅନ୍ୟ କେହି ନାହାନ୍ତି, ସେ ମୁକ୍ତି ଦାତା। ମନ୍ତ୍ର ବା ବେଦ ଶିକ୍ଷକମାନେ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଦେଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ତେଣୁ ସେମାନେ ଏକେ ଅନ୍ଦକାର ନିବାରକ ନୁହେଁ। ରାମ, ପିଶାଚ ବା ବ୍ରହ୍ମ ରାକ୍ଷସମାନେ ବେଦ ମନ୍ତ୍ର ଜାଣିଥିବା ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ପୁରାଣ ଜ୍ଞାନୀ ନୁହେଁ। ଯେଉଁଠାରେ ପୁରାଣ ପ୍ରତି ଅନୁରାଗ ନାହିଁ, ସେ ସମସ୍ତ କିଛି ଦେଖିପାରେ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ପୁରାଣ ଜ୍ଞାନୀ ହେଉଛନ୍ତି ଦେବତା ସମାନ ଏବଂ ପାପ ନାଶକ। ତାଙ୍କର ପୂଜା ସମସ୍ତଙ୍କ ପୂଜା, ତାଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିବା ସମାନ। ଯେପରି ଜ୍ଞାନ ଦାନ ସମସ୍ତ ଦାନ ଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେପରି ପୁରାଣ ପାଠକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ମହାଫଳଦାୟକ। ତେବେ ରାମ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: ପୁରାଣ ପାଠକଙ୍କୁ କ'ଣ ଦେବା ଉଚିତ, କେଉଁ ପ୍ରକାର ଏବଂ କେତେ? ଶମ୍ଭୁ କହିଲେ: ସମସ୍ତ ଷଡ୍ରସ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନ, ତେଲ ଓ ଘୃତରେ ପକାଇଥିବା ଯାହା କିଛି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ସହିତ ଘର ଦେବା ଉଚିତ; ଯେତେ ଅଧିକ ଦେବେ, ତେତେ ଅଧିକ ଫଳ ମିଳିବ। ଅଧିକ ଧନ, ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର, କୋମଳ ଓ ଶୋଭାୟମାନ ଅଳଂକାର ଯଥାସମ୍ଭବ ଦେବା ଉଚିତ। ପ୍ରତିଦିନ ଗନ୍ଧ ଓ ଫୁଲ, କିମ୍ବା କେବଳ ଗନ୍ଧ, କିମ୍ବା କେବଳ ଫୁଲ, ଋତୁ ଅନୁଯାୟୀ ଫଳ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହା ସହିତ ପାନ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ନମସ୍କାର ଦେବା ଉଚିତ; ପୁରାଣ ଶେଷରେ ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପହାର ଦେବା ଉଚିତ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଅଧିକ ଦାନ, ମାନେ ଜମି, ସୁନା ଇତ୍ୟାଦି ଦେବା ଉଚିତ, ଏବଂ କେହି ନିରବ ରୁହି ପୁରାଣ ଶୁଣିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ସଭା କିମ୍ବା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବରେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଏକାଠି ମନ୍ଦିରରେ ଯଥାସମ୍ଭବ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ। ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ କିମ୍ବା ଦେବସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟ, ଏହିପରି ପୁରାଣ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଯଥାସମ୍ଭବ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଶ୍ରୋତାଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟତା ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ କହିଛି, ଏବେ ପୁରାଣ ପାଠକଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟତା କହିବି। ଯିଏ ବଂଶହୀନ, ଭୟଙ୍କର ରୋଗରେ ପୀଡିତ, ମହାପାପୀ, ନିନ୍ଦିତ, ଶୂଚିତା ଓ ଚରିତ୍ରହୀନ, ବେଦ ଓ ସ୍ମୃତି ଅଜ୍ଞାନୀ, ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିଥିବା, ଅଶୁଭ ଭାଷା କଥା କହୁଥିବା, ଅଙ୍ଗବିକଳ, ଅତିରିକ୍ତ ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ, ପରସ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରଥମ ଭାର୍ୟା ଥିବା, ଚୋର, ପ୍ରାଣୀ ହନନକାରୀ, କୁରୂପ—ଏମିତି ଲୋକ ପୁରାଣ ପାଠକ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏବେ କେଉଁ ପୁରାଣ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ, ଏହି ବିଷୟ ମୁଁ କହିବି, ପୂର୍ବଜମାନେ ଏବଂ ମହାର୍ଷିମାନେ ଯାହା କହିଛନ୍ତି। ବ୍ୟାସ ଓ ଅନ୍ୟ ମହାର୍ଷିମାନେ ଲିଖିଥିବା ପୁରାଣ ମାନେ ପାଠ କରିବା ଉଚିତ; ପୁରାଣର ମୂଳ ଗ୍ରନ୍ଥ ପଢ଼ି, ଚିନ୍ତନ ସହିତ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବା ଦରକାର। ରାମ, ଯେଉଁ ଭାଷା କିମ୍ବା ଦେଶୀ ଭାଷାରେ ଏହି ପୁରାଣ କହାଯାଏ, ମୂଳ ଦେଶୀ ଭାଷାରେ ରଚିତ ଗ୍ରନ୍ଥ ପଢିଲେ ଫଳ ମିଳେ ନାହିଁ। ପୁରାଣର ଯେକୌଣସି ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଉପକାରକ, ତେଣୁ ତୁମେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କର, ମୁଁ ପୁରାଣ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି। ଶମ୍ଭୁ କହିଲେ: ପୁରାଣ ପାଠକଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ଗୌତମ ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ତିନିଟି ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କଲେ। ଆମେ ଶୁଣିଛୁ, ସେ ପ୍ରଥମେ କୂର୍ମ ପୁରାଣ ଶ୍ରବଣ କଲେ, ଏବଂ ସୁନା ଓ ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର ଅଧିକ ଦାନ କଲେ। ତାପରେ ସେ ଲିଙ୍ଗ, ବୈଷ୍ଣବ, ବାମନ, ପଦ୍ମ, ଗରୁଡ଼, ସୌର ଓ ବ୍ରହ୍ମ ପୁରାଣ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରବଣ କଲେ।