ଶିବଜୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଓ ରାମ, ଶିକ୍ଷା ଓ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଯେଉଁଠି ଏକତା ଆସେ, ସେଠାରେ ଏହି ଏକତା ଦ୍ୱାରା ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପରାଧୀ ଅନେକ ପାପ ସଂଚୟ କରେ। କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଲୋକ ପୁରାଣ ଜାଣିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱର ସାର ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ବଡ଼ ପାପର ଆଗୁଆ ମାଳା ମଧ୍ୟ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, କୃତ ପାପ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ। ଯେପରି ଏକ ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନି ନିବୃତ୍ତ ହେବା ପରେ କେବଳ ଧୂଆଁ ଥାଏ, ଏମିତି ଏକ ପ୍ରଭଳ ପ୍ରଦୀପ ପାଖକୁ ଆକୃଷ୍ଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପତଙ୍ଗ ତାହାକୁ ନିବାଇପାରେ ନାହିଁ। ଏହିପରି, ପୁରାଣ ଜ୍ଞାନୀ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୃତ ପାପକୁ ଧ୍ବଂସ କରିଦିଅନ୍ତି; ଭୂତ-ପିଶାଚ ଓ ଅନ୍ୟ ଦୂଷ୍ଟ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ମାନବମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ସେମାନଙ୍କର ଭୟ ଦୂର କରନ୍ତି। ଯେପରି ମନ୍ତ୍ରବିଦ୍ ଅନ୍ୟଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିଦିଅନ୍ତି କିନ୍ତୁ ନିଜେ ଦୁଃଖିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ସେପରି ପୁରାଣ ଜ୍ଞାନୀ କୌଣସି ପାପର ଭାଗୀ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। ସ୍ୱୟଂ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନେ କୃତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଜନ ପାପ ମଧ୍ୟ ସେ ପୁରାଣ ଜ୍ଞାନୀ ଧ୍ବଂସ କରିପାରନ୍ତି। ସେମାନେ ଭବାନୀ, ଈଶ୍ୱର, ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ସମଭାବେ ଦେଖନ୍ତି, ଜଗତ ଓ ବେଦ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପାରଙ୍ଗତ, ରୁଦ୍ର ପାଠରେ ଅସକ୍ତ, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ଶାନ୍ତ, କ୍ରିୟାନିପୁଣ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯୋଗୀ, ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିବା। ତୁମର ପୁରାଣ ଅଧ୍ୟାପକ ବସିଷ୍ଠ ମୁନି ଏମିତି ଏକ ମହାନ ପୁରୁଷ ଥିଲେ। ତୁମର ଆଜ୍ଞାରେ, ରାଜନ୍, ବସିଷ୍ଠ ଆୟୋଧ୍ୟାରେ ରହି ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ଏବଂ ବିପଦ ଆସିଲେ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ପରେ, ଶୁକ୍ରଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ଏକ ଦାନବ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସି କହିଲା: ‘ମୁଁ ତୁମକୁ ନିଦ୍ରାରେ ହତ୍ୟା କରିବି; ଏହିଠାରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସୁଯୋଗ ନାହିଁ।’ ତାପରେ, ବସିଷ୍ଠ ମୁନି, ତୁମ ମଙ୍ଗଳ ଚାହିଁ, ଏହି କଥା ବୁଝିଲେ: ‘ଯଦି ଦାନବ ନିଦ୍ରାଶୀଳ ଓ ଅସାବଧାନ କକୁତ୍ସ୍ଥ (ରାମ) କୁ ଦେଖିବେ, ନିଶ୍ଚୟ ତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଦେବେ। ଏହି ଦାନବ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଖରୁ ଏକ ବର ପାଇଛି, ମୋତେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ବାଧା ଦେବାକୁ ହେବ।’ ଏଭାବେ ଚିନ୍ତା କରି, ସେ ସେନା ସହିତ ଯାତ୍ରା କଲେ। ମୁନି ଦାନବକୁ ମାରିପାରିଲେ ନାହିଁ, କାରଣ ସେ ମୃତ୍ୟୁହୀନ; ତେଣୁ ସେ ନିଜେ ଦାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରି କହିଲେ: ‘ତୁମେ କାହିଁକି ଏହି ଋଷିମାନେ ବାସ କରୁଥିବା ଅରଣ୍ୟରେ ଆସିଛ?’ ଦାନବ କହିଲା: ‘ମୁଁ ରାଜା, ଦାନବ ହନ୍ତା; ତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଆସିଛି।’ ଏହିପରି ମୁନି କହିଲେ: ‘ତୁମ ପାଇଁ ଜୀବନ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁର କଣ ଉପଯୋଗ? ମୋ ମାଂସ ଖାଓ, ଯୁଦ୍ଧ କର, ଓ ବିଜୟ ଲାଭ କର।’ ଦାନବ ପଛୁଆଇ କହିଲା: ‘ତୁମେ ଦାନବ ହେଲେ କିପରି ମୋ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ହେବ? ବସିଷ୍ଠ ମୁନି ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଆକାଶରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ।’ ତାପରେ ଦାନବ ମୁନିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଥୁଇ ଘୁସି ମାଡ଼ିଲା; ଏହି ଘାତ ଦ୍ୱାରା ଦାନବ ମୁନିଙ୍କୁ ଦୂରେ ହଟାଇଦେଲା। ଉଭୟ ଏକାଉଁକୁ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ପଳାଇ ଶେଷରେ ସମୁଦ୍ରପାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାରେ ଦାନବ ସେଠାର ଏକ ଅବସ୍ଥିତି ଦ୍ୱାରା ଧରାପଡ଼ିଲେ। ପରେ ବସିଷ୍ଠ ଆଗରୁ ଯେପରି ଆୟୋଧ୍ୟାରେ ରହିଥିଲେ, ତେଣୁ ପୁଣି ସେଠାକୁ ଫେରିଗଲେ। ଶିବଜୀ କହିଲେ: ଏହିପରି, ଯେଉଁଠି ପୁରାଣ ଜ୍ଞାନୀ ଅସୂୟା ହୀନ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରନ୍ତି। ଏବେ ମୁଁ ଶୁଭ ଶ୍ରବଣ ପଦ୍ଧତି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି, ଶୁଣ: ଶୁଭ ତିଥି, ଶୁଭ ଦିନ, ଶୁଭ ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଶୁଭ ଦିନ ଯୋଗରେ ପବିତ୍ର ଦିନରେ ପୁରାଣ ଶ୍ରବଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଯେତେବେଳେ ତିଥି ଓ ଲଗ୍ନ ଶୁଭ ଥାଏ, ଗ୍ରହ ଓ ନକ୍ଷତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଗ୍ରହ ଗ୍ରସ୍ତ ନୁହଁନ୍ତି, ବାଳ୍ୟ ଓ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ନୁହଁନ୍ତି, ବୃହସ୍ପତି ଦୁଃଖିତ ନୁହଁନ୍ତି, ଏବଂ ଅମାବାସ୍ୟା, ଗ୍ରହଣ, ନାସ୍ତିକଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ନୁହଁନ୍ତି—ଏହି ସବୁ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଥିଲେ ପୁରାଣ ଶ୍ରବଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ପବିତ୍ର ଗୃହ, ଶୁଭ ବେଦୀ, ମଠ, ନଦୀତଟ, ମନ୍ଦିର କିମ୍ବା ସଭାଗୃହ, ରମ୍ୟ ରାସ୍ତା କିମ୍ବା ପୁଣ୍ୟଶାଳାରେ, ନିଜେ ଯିଏ ପୁରାଣ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆସନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ ‘ଧର୍ମ ଆସନ’ କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ପୁରାଣ ଶ୍ରବଣ ଆରମ୍ଭ ଦିନରେ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଘୋଷଣା କରି, ବ୍ୟାଖ୍ୟାନକାରୀ ପୁରାଣିକଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପହାର ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଶୁଭ, ନୂତନ ବସ୍ତ୍ର, କମଣ୍ଡଳୁ, ମାଳା, ପାତ୍ର ଦେଇ ପୂଜା କରିବା, ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ, ଅକ୍ଷତ ଓ ପାନ ଦେଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଚିନ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ୍—ଧଳା ଓଡ଼ଣା, ଚନ୍ଦ୍ରବଦନ, ଚତୁର୍ଭୁଜ ରୂପରେ। ସେହି ଭଗବାନଙ୍କ ଦୟାମୟ ମୁହଁ ଚିନ୍ତନ କରି ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନ ଦୂର କରିବା, ସଭାକୁ ସମ୍ମାନ କରି ପଛରେ ଗଣେଶଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ୍। ‘ଓଁ ନମଃ’ ମନ୍ତ୍ରରେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ପୂଜା କରିବା, ପ୍ରଭାତରେ ପୁରାଣ ପାଠ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ୍। ପ୍ରଥମ ଦିନ ପନ୍ଦରଟି ଶୁଭ ଶ୍ଲୋକ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ ତାହାର ଦୁଇଗୁଣା, ତୃତୀୟ ଦିନ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ; ଦିନ ଛାଡ଼ି ନ ଥିବା ଶର୍ତ୍ତରେ ପାଠ ଓ ଶ୍ରବଣ ଚାଲିବା ଉଚିତ୍। ବ୍ୟବସ୍ଥା ହୋଇଯିବା ପରେ ପୁରାଣିକଙ୍କୁ ପାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେଇ, ପରେ ପୁଣି ଶ୍ରବଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ପ୍ରତିଦିନ ପୁରାଣ ଶ୍ରବଣ କରିବା ଆଗ୍ରହ କରାଯାଇଛି; ଯିଏ ଏହାକୁ ବ୍ରତ ଭାବେ ଶୁଣିଥାଏ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଫଳ ପାଏ। ଯଦି କେବଳ ଗୋଟିଏ ଶ୍ଲୋକ ମଧ୍ୟ ପୁରାଣ ଶ୍ରବଣ ଇଚ୍ଛାରେ ଶୁଣାଯାଏ, ସେହି ଦିନ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହିପରି, ଯିଏ ପୁରାଣ ଶୁଣେ, ଯେଉଁଠି ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟା, ମଦପାନ, ସୁଉଣା ଚୋରି, ଗୁରୁପତ୍ନୀ ଗମନ ଓ ଅନ୍ୟ ପାପ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ମାନବମାନେ ଅତୀତରେ କିମ୍ବା ବର୍ତ୍ତମାନରେ କରିଥିବା ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ; ଶ୍ରୋତା ଓ ପାଠକ—ଉଭୟଙ୍କର ଶତବର୍ଷ ଧରି ସଞ୍ଚିତ ପାପ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। କଳିଯୁଗରେ କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନ ଧାରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ତଥାପି ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଦାନ ପରି ଫଳଦାୟକ।