ଏକ ସମୟର କଥା, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—କିଏ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ, କିଏ ନରକକୁ ପଡେ? ତାହାର ଉତ୍ତରରେ ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, “ଯେଉଁମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରିନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନରକକୁ ଯାନ୍ତି। ଏହିପରି, ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟର ଖେତ, ଘର ବିନାସ କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟଙ୍କର ମମତାର ବନ୍ଧନ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନରକରେ ପଡନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଆଶା କାଟି ଦେଇଥାନ୍ତି, ଯେଉଁ ମୂର୍ଖ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ, ଯେଉଁମାନେ ଖାଇବା ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଜାଞ୍ଚ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନରକରେ ପଡନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଅସହାୟ, ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ, ଗରିବ, ରୁଗ୍ଣ, ବୃଦ୍ଧ ଲୋକଙ୍କୁ ଦୟା ଦେଖାନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନରକକୁ ଯାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଦୟା ଦେଖାନ୍ତି ନାହିଁ, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ନେଇ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିନାହାନ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନରକକୁ ଯାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଏପରି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କ୍ରମାଗତ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନରକରେ ପଡନ୍ତି। ଏବେ, ମୁଁ କୁହିବି କିପରି ଦୟାଳୁ ଲୋକ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାନ୍ତି। ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ ବିବରଣା କରିବି—ଯେଉଁମାନେ ହରି, ଅଜୟ, ନିତ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ନାରାୟଣ, ଅଜନ୍ମା, କୃଷ୍ଣ, ବିଶ୍ୱକ୍ଷେନ, ଚତୁର୍ଭୁଜ ଓ ଦିବ୍ୟ, ଅବିନାଶୀ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଧାମକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି। ଏହି ଶାସ୍ତ୍ର ପ୍ରାଚୀନ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଉପଦେଶ; ଏହି ଏକାମେ ସୁଭ, ଏହି ଏକାମେ ଧନ ଲାଭ। ଦାମୋଦରଙ୍କ ଶ୍ରୀବନ୍ଦନା ହେଉଛି ଜୀବନର ଫଳ; ବିଷ୍ଣୁ, ଦେବତାଙ୍କ ଦେବତା, ଅପାର ଚମକର ଶ୍ରୀବନ୍ଦନା ଦ୍ୱାରା ପାପ ଦୂର ହୋଇଯାଏ, ଯେପରି ଅନ୍ଧାର ଦିନ ଆସିଲେ ଦୂର ହୋଇଯାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଦୃଢ଼ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପ୍ରତିଦିନ ବୈଷ୍ଣବ ଷ୍ଟୋତ୍ର ଗାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟରେ ନିରତ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଶ୍ରୀବନ୍ଦନା କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦୂର ହୋଇଯାଏ, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗର ଯୋଗ୍ୟ। ଯେଉଁମାନେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ ଓ ଦୃଢ଼ମନ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାନ୍ତି; ଏହିପରି, ଯେଉଁ ପାପୀ ମଧ୍ୟ ବସୁଦେବ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣରେ ଲିନ ହୋଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଯାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ହରି ଶ୍ରୀବନ୍ଦନା ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଜୀବରେ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ, ତାଙ୍କୁ ଯମଦୂତ ନିକଟକୁ ଆସିପାରିବେ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଚାହିଲେ ଦୟାପୂର୍ବକ ଆପଣଙ୍କର ପ୍ରିୟ ବସ୍ତୁ ଦେଇଥାନ୍ତି ଓ ମୂଲୟାନ୍ତି ଉତ୍ସାହରେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପ ଧ୍ୱଂସ କରନ୍ତି ଓ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତର ଯୋଗ୍ୟ। ଯେଉଁମାନେ ଦାନର ଫଳକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ଦିନେ ଶୟନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସହନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ପୂଜା ଦିନରେ ନିୟମିତ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳେ। ଯେଉଁମାନେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦୋଷ କଥା କହନ୍ତି ନାହିଁ, ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳେ। ଅନ୍ୟଙ୍କ ଉନ୍ନତି ଦେଖି ଦୁଃଖି ହେଉନ୍ତି ନାହିଁ, ଅନ୍ୟଙ୍କ ଗୁଣ କଥା କହନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଉନ୍ନତି ଦେଖି ସନ୍ତୋଷ ହୁଅନ୍ତି, ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ କର୍ମ ଓ ତ୍ୟାଗ କରି ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି ଓ ଦୟାଳୁ, ଯେଉଁ କୁଟୁମ୍ବରେ ଜନ୍ମ ହେଉଛି ନାହିଁ, ଦୟା ଓ ପ୍ରଶସ୍ତ ବ୍ୟବହାର, ଶୁଦ୍ଧ କର୍ମ, ଚିନ୍ତା ଓ ଶବ୍ଦରେ ଅନ୍ୟଙ୍କର ପତ୍ନୀ ପ୍ରତି ଶୂଦ୍ଧ ଭାବ, ଅନ୍ୟଙ୍କର ପତ୍ନୀ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ନାହିଁ, ନିତ୍ୟ ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଚରଣ କରନ୍ତି, ତିନି ଶରୀର, ମନ, ଶବ୍ଦର ଧର୍ମରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାନ୍ତି। ସଦ୍ଗୁଣୀ ଲୋକଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରଣା ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁମାନେ ଅନୁମୋଦିତ, ଶବ୍ଦ, ମନ, ଉଦରର ଉତ୍ସାହକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କର ଅତିଥି। ଯେଉଁମାନେ ଯୌନ ଉତ୍ସାହକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳେ। ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଗୁଣରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ଶୁନିବା ଉପରେ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ରଖନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳେ। ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସତ୍ୟରେ ମନ ଲଗାଇଛନ୍ତି, ରୋଷରୁ ବ୍ରତ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଇର୍ଷ୍ୟାରୁ ଧନ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଗ଼ର୍ବରେ ଜ୍ଞାନକୁ ଦୂରେ ରଖନ୍ତି, ଲୋଭରୁ ବୁଦ୍ଧିକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଆସକ୍ତିରୁ ମନକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଦୁଷ୍ଟ ସଙ୍ଗରୁ ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତରେ ନିୟମିତ ଲିନ ଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗ ଉପଯୋଗୀ। ଯେଉଁମାନେ ଦ୍ୱିପକ୍ଷରେ ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମାନବ ଶିଶୁଙ୍କର ମା ଭଳି, ରୁଗ୍ଣଙ୍କ ପାଇଁ ଔଷଧ ଭଳି, ଏକାଦଶୀ ଦିନ ପ୍ରତି ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଜଗତର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକାଦଶୀ ତିଥି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି; ଏହାର ସମାନ କିଛି ନାହିଁ, ଏକାଦଶୀ ଉପବାସର ଅନ୍ଶ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ କିଛି ଉପାୟ ସମାନ ନୁହେଁ। ଯେଉଁମାନେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗର ଯୋଗ୍ୟ; ଏକାଦଶୀ ଉପବାସରେ ଏଗାରୋଟି ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ପାପ ତୁରନ୍ତ ଦୂର ହୋଇଯାଏ। ଏକାଦଶୀର ଉପବାସର ଫଳ ଏକ ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଏବଂ ଏକ ଶତ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରେ; ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ, ତପ, ଦାନ ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଓ ବୈଷ୍ଣବ ବ୍ରତ ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ବୈଷ୍ଣବ ବ୍ରତର ଧର୍ମ ଯଜ୍ଞ ଓ ତପର ଧର୍ମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ। ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଦୁଇଟିକୁ ମାପିଲେ, ବୈଷ୍ଣବ ବ୍ରତ ଅଧିକ ଭାରୀ ହେବ। ଯେଉଁମାନେ ହରି ଦିନରେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ବି ଶାସନ କରିପାରିବି ନାହିଁ; ଯେଉଁମାନେ ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ କରିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର, ପଉତି ମଧ୍ୟ ଉପବାସ କରିଥିଲେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଭୟ କରେ। ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ କରିଥିବା ଲୋକ ନିଜ ସହିତ ଏକ ଶତ ଲୋକଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ; ତେଣୁ ଦ୍ୱିପକ୍ଷରେ ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ।