ଯମ ଦେବ କହିଲେ, “ଏହିଠାରେ ସେମାନେ ବସନ୍ତି, ଯାଙ୍କର ଆୟୁଷ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇଛି ଓ ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମିକ। ଏହା ହେଉଛି ଧର୍ମରାଜଙ୍କର ଲୋକ, ଯାହା ନ୍ୟାୟର ଜଗତ୍ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ସୁଖ ମିଳେ; ମୁଁ ଏଠାରେ ଧର୍ମରାଜ, ପ୍ରାଣୀମାନେ ଯେଉଁ ପରି କର୍ମ କରନ୍ତି, ସେହିଅନୁଯାୟୀ ସୁଖ କିମ୍ବା ଦୁଃଖ ଦେଉଛି। ପାପୀମାନେ ପାଇଁ ମୁଁ ଯମ, ନରକ ଦେବାଳୁ; କିନ୍ତୁ ସଜ୍ଜନମାନେ ପାଇଁ ମୁଁ ଧର୍ମର ମୂର୍ତ୍ତି, ସୁଖ ଓ ସ୍ୱର୍ଗ ଦେବାଳୁ। ଏବେ ତୁମେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆଜିଏ ତୁମ ଘରକୁ ଫେରିଯାଅ; ତୁମ ଆୟୁଷ୍ୟ ରେ ଏଉଁଠିଏ ଦଶ ବର୍ଷ ବାକି ଅଛି। ଯେତେବେଳେ ତୁମ ଆୟୁଷ୍ୟ ଶେଷ ହେବ, ଏହି ଲୋକର ଲୋକମାନେ ତୁମକୁ ପାଇବେ। ତୁମେ ମତେ ଅନ୍ୟ କିଛି ପ୍ରଶ୍ନ କରିପାର; ପଚାର, ମୁଁ କହିଦେବି।” ତେବେ ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପଚାରିଲେ, “କେଉଁ କର୍ମ କଲେ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ ଓ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବା ହୁଏ? କାରଣ ତୁମେ ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ ବିଷୟରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରମାଣ। ଦେବ, ଯଦି ମୁଁ ଠିକ୍ ଭାବେ ତୁମ ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିବି, ତେବେ କହ, କେଉଁ କାରଣରୁ ଲୋକମାନେ ନରକକୁ ପଡ଼ନ୍ତି? ଆଉ କେଉଁ କାରଣରୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାନ୍ତି? ଦୟାକରି ସବୁ କୁହ।” ଯମ କହିଲେ, “ଯେଉଁମାନେ କର୍ମ, ଚିନ୍ତା କିମ୍ବା କଥା ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମରୁ ଦୂରେ ଯାନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ବିଷ୍ଣୁ ଭକ୍ତି ବିହୀନ, ସେମାନେ ନରକକୁ ଯାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମା, ଶଙ୍କର ଓ ହରି ମଧ୍ୟରେ ଭେଦ ଦେଖନ୍ତି, ବିଷ୍ଣୁ ଜ୍ଞାନରେ ଅନାସକ୍ତ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନରକକୁ ଯାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କର ଗୋତିଏ ଓ ଦେଶର କର୍ମ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କର୍ମ କରନ୍ତି, ଚାହାଣା କିମ୍ବା ମୋହରୁ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନରକକୁ ପଡ଼ନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ କରିବା ଉଚିତ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତିନାହିଁ କିମ୍ବା ଯେଉଁଠି ମନା କରାଯାଇଛି ସେଉଁଠି କରନ୍ତି, ବିଷ୍ଣୁ ଜ୍ଞାନରୁ ଦୂରେ ଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଅନେକ ନରକ ଭୋଗିଥାନ୍ତି। ଯେଉଁ ପାପୀ ଧନୀ ହୋଇ, ପିତୃ, ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ନିଜ ଜନଙ୍କୁ ଦାନ ନ ଦେଇ ମରିଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ନରକକୁ ଯାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ଭେଦ କରନ୍ତି, ଦେବତାଙ୍କୁ ନ ଦେଇ ଖାନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନରକରେ ରହନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରି ଧନ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି, ଧନୀ ହୋଇ ଠକିବା ଓ ଦୁଃଖ ଦେବାଳୁ, ସେମାନେ ନରକରେ ପଡ଼ନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଅନାସ୍ଥା, ଲୋଭ କିମ୍ବା ମୋହରୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନେ ନରକରେ ରାନ୍ଧାଯାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବାକୁ ବାଧା ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନରକରେ ବସନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ମୋହରୁ ସାଧାରଣ ଦକ୍ଷିଣା ଏକା ନେଇଯାନ୍ତି, ଅନାସ୍ଥାରେ ଲିପ୍ତ, ସେମାନେ ନରକରେ ରହନ୍ତି। ଏହା ଏକ ମହାପାପ ଓ ନରକର କାରଣ। ଯେଉଁମାନେ ଦୋଷହୀନ, ସ୍ନେହଶୀଳ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ସମ୍ମାନ ରକ୍ଷା କରନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନେ ନରକରେ ପଡ଼ନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ମୋହବଶତଃ ଅଧର୍ମକୁ ଧର୍ମ ବୋଲି କହନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ତର୍କ କରି ଅନାସ୍ଥାରେ ଲିପ୍ତ, ସେମାନେ ନରକରେ ବସନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ମନରେ ଏକ ଭାବ ରଖି, ମୁଖରେ ଅନ୍ୟ କଥା କହନ୍ତି, ମନକୁ ଅଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନରକରେ ଯାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଭଗବାନଙ୍କର କୀର୍ତନ ସମୟରେ ଅସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ପାପ କରି, ଭଗବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାର ଦେଖି ଓ ଶାସ୍ତ୍ରର ନାମ ଶୁଣି ମଧ୍ୟ ଭଲ ଭାବେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନରକରେ ପଡ଼ନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ଦୋଷ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ କଠୋର କଥା କହନ୍ତି, ଧର୍ମିକ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ଗୁରୁ କିମ୍ବା ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରର କଥା ଶୁଣନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନରକରେ ପଡ଼ନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ମନକୁ ଦୁଃଖ ଦିଅନ୍ତି, ନିଜ ପରିବାର ଓ ସନ୍ତାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହି ଅଧିକ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ନିଜ ପେଟ ଭରିବାକୁ ମାତ୍ର ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ନରକରେ ଯାନ୍ତି। କନ୍ୟା, ମକର କିମ୍ବା ମେଷ ରାଶିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଥିବା ବେଳେ ପ୍ରଭାତ ସ୍ନାନ ନ କରନ୍ତି, ନଦୀ ଓ ଦିବ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଅନାସ୍ଥା ଦେଖାନ୍ତି, ସେମାନେ ନରକରେ ପଡ଼ନ୍ତି। ବିଷ୍ଣୁ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖି ଉଠି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେଉନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନରକରେ ଯାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ମନ୍ଦିରର ରାସ୍ତା ବାଁଧି ଦେଉଛନ୍ତି, ଲୋକଙ୍କ ଗତିରେ ବାଧା ଦେଉଛନ୍ତି, ସେମାନେ ନରକରେ ପଡ଼ନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ପରମେଶ୍ୱର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନେ ନରକରେ ଯାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଜମି, ଘର ଧ୍ୱଂସ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ସ୍ନେହ ବାନ୍ଧନ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି, ଆଶା କାଟିଦିଅନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନରକରେ ବସନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଭିକ୍ଷା ପାଇଁ ଆସିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ତଦନ୍ତ କରନ୍ତି, ଦୟା ନ ଦେଉଛନ୍ତି, ଦୁଃଖି, ଦରିଦ୍ର, ରୋଗୀ, ବୃଦ୍ଧ ଓ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦୟା ନ ଦେଉଛନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ନରକରେ ପଡ଼ନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ନିଜେ ନିଷ୍ଠା ନେଇ ଭାଙ୍ଗିଦିଅନ୍ତି, ପୁନିପୁନି କ୍ଷୁଦ୍ରତାରେ ପଡ଼ନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନରକରେ ଯାନ୍ତି। ଏବେ ଶୁଣ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, କିପରି ଦୟାଶୀଳ ଲୋକମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପାଉଛନ୍ତି। ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବି, ଯେଉଁମାନେ ଜୟବନ୍ତ, ନିତ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ନାରାୟଣ, କୃଷ୍ଣ, ବିଶ୍ୱକ୍ସେନ, ଚତୁର୍ଭୁଜ ଓ ଅବିନାଶୀ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ଧାମକୁ ପାଉଛନ୍ତି। ଏହିଏ ପୁରାତନ ଉପଦେଶ; ଏହିଏ ଶୁଭ ଓ ଧନ ଲାଭ। ଜୀବନର ସତ୍ୟ ଫଳ ହେଉଛି ଦାମୋଦରଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତନ; ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା କରିବାରେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂରିଯାଏ, ଯେପରି ଅନ୍ଧକାର ଦିନ ଆସିଲେ ଗଲା ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ନିତ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଭରି ଵୈଷ୍ଣବ ଷ୍ଟୋତ୍ର ପାଠ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅନେକ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି।