ଗୋକୁଳର ଏକ ଅପୂର୍ବ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଛି, ଯେଉଁଠି ଗୋପୀମାନଙ୍କର କାନରେ ଚମକୁଥିବା କୁଣ୍ଡଳ ରଶ୍ମି ଛଡ଼ାଇ ରହିଛି, ଗଳାରେ ମଣି ମାଳା ତାଙ୍କୁ ଅଳଙ୍କୃତ କରିଛି, ଏବଂ ଚୁଡ଼ାରେ ମଣି ଫୁଲ ରଉଛି। ଏଠି ଦୁଇ ମହାଋଷି ଥିଲେ—ଏକ ଶୁଚିଶ୍ରବା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ହେଉଛି ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ଦୁଇଁଜଣେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କ ପୁଅ, ଯେଉଁମାନେ ବେଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ। ତାଙ୍କମାନେ ତାଙ୍କର ପାଦ ଉଉଁଟି ରଖି ବଡ଼ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ, ତିନି ଅକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର 'ହ୍ରୀଂ ହଂସ' ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଏକାଗ୍ର ହେଇଥିଲେ। ସେମାନେ ଗୋକୁଳରେ ଦଶବର୍ଷୀୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମନନ କରୁଥିଲେ, ଯେଉଁଠି କୃଷ୍ଣ ମଦନର ରୂପ ଏବଂ ଯୁବ ଆକର୍ଷଣରେ ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ। ବ୍ରଜର ମହିଳାମାନଙ୍କର ଲାଲ ଠେଉଁଟ ସେମାନଙ୍କ ମନକୁ ସଦା ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିଲା। ଯୁଗ ଶେଷରେ ତାଙ୍କମାନେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି, ବ୍ରଜରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସେମାନେ ସୁବୀର ନାମକ ଗୋପଙ୍କର ସୁନ୍ଦର କନ୍ୟା ଭାବରେ ଜନ୍ମିଲେ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ହାତରେ ଶୁଭ ତୋତା ଏବଂ ଚମକୁଥିବା ରାବିଣୀ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଜଟିଳା, ଜଂଘପୂତ, ଘୃତାଶୀ ଏବଂ କର୍ବୁର—ଏହି ଚାରି ମହାଋଷି, ଦୁଇଁ ଜଗତରେ ପବିତ୍ର ଏବଂ ଉପାଦାନ ହୀନ ଥିଲେ। ସେମାନେ ଏକାଗ୍ର ଭକ୍ତିରେ ଗୋପୀମାନଙ୍କର ନାଥଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଇ, ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଜପ କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଙ୍ଗଲରେ ଗୋପୀମାନଙ୍କ ସହ ଗଭୀର ଧ୍ୟାନ କରି, ତିନି ରମା ନିମ୍ନିତ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ, ଯେଉଁମାନ୍ତ୍ର ଏକାଗ୍ର ପ୍ରେମର ଆରମ୍ଭ ଏବଂ ଅବିନାଶୀ। ସେମାନେ ନୃତ୍ୟ ଏବଂ ଗୀତରେ ଆଦର ଦେଇ, ଆକର୍ଷଣୀୟ ଏବଂ ଶୋଭାମୟ ଭାବରେ ବିଚରଣ କରୁଥିଲେ, ସାରା ଦେହ ଚନ୍ଦନ ଲେପିତ, ଜବା ଫୁଲରେ ଅଳଙ୍କୃତ। ଚମେଳି ମାଳା ପିନ୍ଧି, ନୀଳ ଏବଂ ପୀତ ଆବରଣ ପରିଧାନ କରି, ଯୁଗ ଶେଷରେ ଗୋକୁଳରେ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ସହ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହି ମଧୁରା ଗୋପୀମାନେ ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ବସିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଭୂମିକା ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ତାଙ୍କର ଭୂଜଦଣ୍ଡରେ ଶୁଭ ବ୍ରାସଲେଟ ତାଙ୍କ ନୀତିର ଫଳ। ଏହି ଅଳଙ୍କୃତା ଗୋପୀମାନେ ବିଭିନ୍ନ ମଣି, ଦିବ୍ୟ ମୁକ୍ତା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ। ଏଠି ଦୀର୍ଘତପା ନାମକ ଏକ ଋଷି ଥିଲେ, ପୂର୍ବ ଯୁଗରେ ଯିଏ ବ୍ୟାସ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ଶୁକ ଋଷି, ଯିଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଶିଶୁ ଅବସ୍ଥାରୁ ଜ୍ଞାନୀ, ସଦା ପରମ ଧାମ ଚିନ୍ତନ କରୁଥିଲେ। ସେ ପିତା ମାତାକୁ ଛାଡ଼ି ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ, ଗୋପାଳଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ଦିନ ରାତି ଦିବ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଉପାସନା କରୁଥିଲେ। ଖାଦ୍ୟ ନ ନେଇ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଗୋପାଳ ରୂପରେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଉପାସନା କରୁଥିଲେ—ଏହି ମନ୍ତ୍ର ରମା ସମ୍ପୃକ୍ତ ଏବଂ ଏଠାରେ ଅଠାର ଅକ୍ଷର ରହିଛି। ସେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ଗୋଲ୍ଡେନ ଗଛ ତଳେ, ଗୋଲ୍ଡେନ ପାଉଁଡରେ, ଗୋଲ୍ଡେନ ସିଂହାସନରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତିରେ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିଲେ। କୃଷ୍ଣ ଗୋଲ୍ଡେନ ବାଂଶୀ ହାତରେ ଧରି, ଡାହାଣ ହାତରେ ଗୋଲ୍ଡେନ ପଦ୍ମ ଘୁଞ୍ଚାଇ ରହିଥିଲେ। ପ୍ରିୟାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ଅଙ୍ଗରେ, ସେ ଗୋଲ୍ଡେନ ରଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ, ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ହସୁଥିଲେ ଏବଂ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଦେଖୁଥିଲେ। ଆନନ୍ଦ ଅଶ୍ରୁରେ ଭରି, ଦେହ କୁଞ୍ଚିତ, ସେ 'ହେ ପ୍ରଭୁ, କୃପା କର' ବୋଲି ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ତିନି ଜଗତର ସ୍ରଷ୍ଟାଙ୍କ ପୃଷ୍ଠରେ କମ୍ପିତ। ଏପରି ଭକ୍ତିରେ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଥିବା ଶୁକଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶ୍ରୀହରି ତାଙ୍କର ହାତ ଧରି, ଆନନ୍ଦ ଭରା ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଛୁଇଁଲେ। ହରି ଶୁକଙ୍କୁ କହିଲେ, ଯେଉଁ ରୂପ ତୁମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ହେଲା: 'ତୁମେ ମୋ ପ୍ରିୟତମ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ; ସଦା ମୋ ପାଖରେ ରୁହ।' ମୋ ରୂପକୁ ଚିନ୍ତନ କରି, ତୁମେ ପ୍ରେମ ଧାମରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା; ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୋପୀ, ଏକ ଭାବ, ଏକ ଭକ୍ତି, ଏକ ନକ୍ଷତ୍ର ନାମରେ, ଏକ ଗୋଲ୍ଡ ରଙ୍ଗରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଅନ୍ୟ ଦୀପ୍ତିରେ ଆଭା ଦେଉଛି। ଏକ ନିଦ୍ରାହୀନ, ଯମଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ସଦୃଶ ଚକ୍ଷୁ, ଅନ୍ୟ ମୃଦୁ, ବିସ୍ତୃତ ଚକ୍ଷୁ; ଦୁଇଁ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତିରେ ବାମ ଏବଂ ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଉପାସନା କରୁଥିଲେ। ଯୁଗ ଶେଷରେ ତାଙ୍କମାନେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି, ଗୋକୁଳରେ ଉପନନ୍ଦଙ୍କ କନ୍ୟା ଭାବରେ ଜନ୍ମିଲେ, ତାଙ୍କର ରଙ୍ଗ ନୀଳ ମଣି ଫୁଲର ପତ୍ର ସଦୃଶ। ସେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ପୀତ ଆବରଣ ପିନ୍ଧିଥିବା, ତାଙ୍କର ଷ୍ଟନ ଗୋଲ୍ଡେନ ଘଡ଼ି ସଦୃଶ, ଲାଲ ଆବରଣରେ ଶୋଭିତ। ସମସ୍ତ ଦେହରେ ଲାଲ ସିନ୍ଦୂର ଲେପିତ, ଗାଲରେ ସୁନ୍ଦର ଗୋଲ୍ଡେନ କୁଣ୍ଡଳ ଚମକୁଥିଲା। ଗୋଲ୍ଡେନ ପଦ୍ମ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ଷ୍ଟନ ରେ କେଶର ଲେପିତ, ହାତରେ ହରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଫ୍ଲୁଟ୍ ରେ ଦକ୍ଷ, କେଶବଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ, କୃଷ୍ଣ ଖୁସି ହେଲେ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ। ଶଂଖ ଦଣ୍ଡ ସଦୃଶ ଗଳାରେ ଗୁଞ୍ଜା ମାଳା ଚମକୁଥିଲା; କୃଷ୍ଣ ଦୃଷ୍ଟିରେ ନ ଥିଲେ ତାଙ୍କର ଆଭା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ବେଦନା ହୁଏ। ସାଥୀମାନେ ସଙ୍ଗୀତ ଏବଂ ମଧୁର ଗୀତରେ ଖେଳି, ପ୍ରିୟା ଭୂଷାରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ଏହି କନ୍ୟାକୁ ସଜାଉଥିଲେ। ବାରମ୍ବାର ଭକ୍ତିରେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ ଏବଂ ଚୁମ୍ବନ କରୁଥିଲେ; ସେ ସମସ୍ତ ଗୋପୀମାନଙ୍କର ଅତି ପ୍ରିୟତମା, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଇଁ ଅତି ଅଭିପ୍ସିତ। ଏଠି ଏକ ଶ୍ୱେତକେତୁଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ, ବେଦ ଏବଂ ଶାଖାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସମସ୍ତ ତ୍ୟାଗ କରି ଦୁର୍ଲଭ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଶକ୍ତି, ଯାଙ୍କର ପାଦ ମୁରାରି ସେବା କରିଥିଲେ, ଯାଙ୍କର କଣ୍ଠ ଅମୃତ ସଦୃଶ ମଧୁର, ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଅଗମ୍ୟ। ଏକାଗ୍ର ଭକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କରି, ମନସ୍ତିରେ ଏକମାତ୍ର ମୋହନୀ ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ଚିନ୍ତନ କରୁଥିଲେ, ସଦା ଏକାଦଶ ଅକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର କରି, ମାୟା ସହ ସମ୍ବନ୍ଧ ଯୋଗାଇ, ଶୋଭା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ଜଗତକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଜୀବରେ ଭରିଥିଲେ। ସେ ସଦା ମନ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ଚିନ୍ତନ କରୁଥିଲେ—'ସେ ବସନ୍ତ ଋତୁରେ ବସିଥାନ୍ତି,' ଦୁଇ କଳ୍ପରେ ଏହି ଜନ୍ମରେ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ।