ଏହି ଦିବ୍ୟ ଘଟଣାର କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଲୋକେ ରାମଙ୍କୁ ବୁଝି ପାରି, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଗଲେ; ସେମାନେ ଏକାଅପେକା ଆନନ୍ଦରେ ମଗ୍ନ ହେଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ, “ଶୁଣ, ଯଦି ମନୁଷ୍ୟ ଅପମାଦରେ ମଧ୍ୟ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିଥାଏ, ତେଣୁ ମୁକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି—ତେଣୁ ଅପମାଦ ଛାଡି ସ୍ମରଣ କଲେ କିପରି ଅଧିକ ଫଳ ମିଳିବ!” ଯେପରି ରାମଙ୍କୁ ଯେଉଁ ଭାବରେ ହେଉ, ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ, ଏହି ସ୍ମରଣ ହେଉଛି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ସେହି ସ୍ଥିତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଲଭିପାରିନାହାନ୍ତି। ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ୟ ଘଟଣା ଦେଖି ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ନିଜେ ନିଜେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନେ କଲେ, କାରଣ ରାମଙ୍କ ପାଦସପର୍ଶରେ ସେମାନଙ୍କ ହାତ ପବିତ୍ର ହୋଇଗଲା। ଯେତେବେଳେ ଦେବତା, ଯିଏ ଘୋଡାର ଆକାର ନେଇଥିଲେ, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ, ତେବେ ରାମ ବେଦର ଅତ୍ୟୁତ୍ତମ ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ତପସ୍ୟାର ଧନ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ କଣ କରିବି, ବ୍ରାହ୍ମଣ? ଘୋଡା ହରାଇଗଲା ଏବଂ ସେ ଆନନ୍ଦରେ ଚାଲିଗଲା। ଏବେ କିପରି ଏହି ଯଜ୍ଞ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରେ?” ତାପରେ ରାମ କହିଲେ, “ଋଷିମାନେ ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ ଯାହାରେ ଦେବତାମାନେ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି ଏବଂ ମୋର ଯଜ୍ଞ ବେଦ ନିୟମାନୁସାରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ ହେଉ।” ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଦେବତାମାନେ ମନ ଜଣା ବସିଷ୍ଠ ଋଷି କହିଲେ, “ସିଘ୍ର କମ୍ପ୍ହର ଆଣ; ଏହି କମ୍ପ୍ହର ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଅଫର୍ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ; ଏବେ ମୋ ଶବ୍ଦ ଅନୁସାରେ ସେମାନେ ଗ୍ରହଣ କରିବେ।” ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ରାମ ଶୀଘ୍ର ଅନେକ କମ୍ପ୍ହର ଆଣିଲେ, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଅତି ଭବ୍ୟ ଏବଂ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଥିଲା। ତାପରେ ଋଷି ଆନନ୍ଦରେ ଦେବତାମାନେକୁ ଡାକିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତା ନିଜ ଗଣ ସହ ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଆସିଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ପାର୍ବତୀ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି କଥା ଶୁଣିବାରେ ଯେଉଁମାନେ ଆଛନ୍ତି, ଏବଂ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ସେବକମାନେ କିପରି? ଦୟାର ସାଗର, ଦୟାକରି କହନ୍ତୁ।” ତାପରେ ଈଶ୍ୱର କହିଲେ, “ରାଧା ସହ ଗୋବିନ୍ଦ ସୁନା ଶିଂହାସନରେ ବସିଛନ୍ତି, ଯେଉଁ ଆଗର କଥା ହୋଇଛି, ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣ, ପୋଷାକ ଓ ମାଲାରେ ସଜିତ। ସେ ତିନି ଭାବରେ ଭଙ୍ଗି ନେଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅବସ୍ଥାରେ ଦଢ଼ି ଛନ୍ତି, ମୂଦ୍ରା ମଧୁର ଓ ଶାନ୍ତ, ଗୋପୀମାନଙ୍କର ଚକ୍ଷୁର ତାରା; ବାହାରେ, ଯୋଗ ଆସନରେ, ସୁନା ଶିଂହାସନକୁ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି। କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ରାଧା, ଲଳିତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ନିକଟ ଆଲିଙ୍ଗନରେ ମଗ୍ନ; ଏହିମାନେ ପ୍ରକୃତିର ଅଂଶ, ଯେଉଁଠି ରାଧିକା ମୂଳ ପ୍ରକୃତି। ପ୍ରମୁଖ ଭାବରେ ଲଳିତା ସମ୍ମୁଖରେ, ଶ୍ୟାମଳା ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ, ଉତ୍ତରରେ ଧନ୍ୟା ଏବଂ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବରେ ଶ୍ରୀ ହରିପ୍ରିୟା। ପୂର୍ବରେ ବିଶାଖା, ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବରେ ଶୈବ୍ୟା, ଦକ୍ଷିଣରେ ପଦ୍ମା, ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମରେ ଏହିମାନେ ଅନୁକ୍ରମରେ ବସିଛନ୍ତି। ଶିଂହାସନର ଶିରା ଉପରେ ଚନ୍ଦ୍ରାବତୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଓ ସୁନ୍ଦର; ଏହି ଅଠ ଜଣେ ପ୍ରଧାନ ପ୍ରକୃତି, କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ। ପ୍ରଧାନ ପ୍ରକୃତି ହେଉଛନ୍ତି ରାଧା, ଚନ୍ଦ୍ରାବତୀ ସମାନ; ତଥା ଚନ୍ଦ୍ରାବଳୀ, ଚିତ୍ରରେଖା, ଚନ୍ଦ୍ରା ଓ ମଦନସୁନ୍ଦରୀ। ପ୍ରିୟା, ଶ୍ରୀ ମଧୁମତୀ, ଚନ୍ଦ୍ରରେଖା ଓ ହରିପ୍ରିୟା—ଏହି ଷୋଳ ଜଣେ ପ୍ରଧାନ ପ୍ରକୃତି, କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ। ରାଧା, ବୃନ୍ଦାବନର ରାଣୀ, ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରାବଳୀ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଗୁଣ ଓ ରୂପରେ ଶୋଭିତ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଓ ଅଳଙ୍କୃତ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା। ସେମାନେ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଏବଂ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ପୋଷାକରେ ଶୋଭିତ, ଯୁବତୀ ମାଧୁରୀରେ ଦୀପ୍ତିମାନ; ଅନେକ ଗୋପୀମାନେ ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ। ସେମାନେ ସୁନା ରୂପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଶାନ୍ତ ଓ ଚକ୍ଷୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ତାଙ୍କର ରୂପ ଓ ହୃଦୟ କୃଷ୍ଣରେ ଲିନ, ତାଙ୍କର ଆଲିଙ୍ଗନ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଗ୍ରହୀ। ସେମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଶ୍ୟାମ ରୂପର ଅମୃତରେ ଲିନ, ମନ ତାଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତିରେ ଉତ୍ସାହିତ, ପଦ୍ମ ଚକ୍ଷୁ ତାଙ୍କର ପଦ୍ମ ପାଦରେ ଅର୍ପିତ, ଚିନ୍ତା ତାଙ୍କୁ ନିମଗ୍ନ। ତାଙ୍କର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ବେଦର ଅନେକ ଝିଅମାନେ, ରୂପରେ ଜଗତକୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିବା, ହୃଦୟ କୃଷ୍ଣ ପାଇଁ ଆଗ୍ରହୀ। ସେମାନେ ତିନି ଲୋକକୁ ମନ୍ତ୍ରମୁଗ୍ଧ କରୁଥିବା ବିଭିନ୍ନ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ, ଅପାର ପ୍ରେମରେ ଗୁପ୍ତ ଓ ଗୁହ୍ୟ ରହସ୍ୟ ଗାଇଥାନ୍ତି। ବାମ ଦିଗରେ ଦିବ୍ୟ କନ୍ୟାମାନେ, ଦିବ୍ୟ ପୋଷାକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ବିଭିନ୍ନ କଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ଦିବ୍ୟ ଭାବରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ସ୍ୱପ୍ରଭାରେ ଶୋଭିତ, ତାଙ୍କର ଚାହିଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷଣୀୟ, ଅସଙ୍କୋଚ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖ କରି, ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ସ୍ପର୍ଶ ପାଇଁ ଆଗ୍ରହୀ। ମନ ତାଙ୍କୁ ଲିନ, ହସୁଥିବା ଏବଂ ଚୋରା ଦୃଷ୍ଟିରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିବା; ବାହାର ମଣ୍ଡପରେ, ପ୍ରିୟମାନେ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି। ସମାନ ପୋଷାକ ଓ ବୟସ, ସମାନ ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହ, ସମାନ ଗୁଣ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ, ସମାନ ଅଳଙ୍କାର ପ୍ରିୟତା। ସମାନ ସ୍ୱର ଓ ଗୀତ, ବାଂଶୀ ରଂଗରେ ମନ ରଖି, ଶ୍ରୀଦାମା ପଶ୍ଚିମ ଦ୍ୱାରରେ, ବସୁଦାମା ଉତ୍ତର ଦ୍ୱାରରେ। ସୁଦାମା ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାରରେ, କିଙ୍କିଣୀ ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ୱାରରେ; ସେମାନେ ସୁନା ଶିଂହାସନରେ ବସିଛନ୍ତି, ସୁନା ଦୁର୍ଗରେ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି। ଭିତରେ, ସୁନା ଅଲତାରରେ, ସୁନା ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ଷ୍ଟୋକ-କୃଷ୍ଣ ସୁଭଦ୍ରା ଏବଂ ଅନେକ ଗୋପମାନେ ଉପସ୍ଥିତ। ହଂସ, ବୀଣା, ବାଂଶୀ, ଦଣ୍ଡା, ଯୁବ ରୂପ, ପୋଷାକ ଓ ସ୍ୱରରେ ଶୋଭିତ, ତାଙ୍କର ଗୁଣରେ ଧ୍ୟାନ ଲିନ, ଭାବରେ ଗାଇଥାନ୍ତି। ଅଦ୍ଭୁତ ଅଫର୍ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପରେ, ସଦା ଆନନ୍ଦ ଅଶ୍ରୁ ଝାଡ଼ୁଥିବା, ଶରୀରରେ ରୋମାଞ୍ଚ, ମହାଯୋଗୀମାନେ ପରି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ। ଅସଂଖ୍ୟ ଗୋବିନ୍ଦମାନେ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି, ଗଳି ଧାତୁ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ, ବାହାରେ ସୁନା ପାର୍ଶ୍ୱ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଦଶ ଲକ୍ଷ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା। ଚାରି ଦିଗରେ ବଡ଼ ଉଦ୍ୟାନ, ମଧୁର ସୁଗନ୍ଧରେ ମନ୍ତ୍ରମୁଗ୍ଧ; ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ପ୍ରତିଶ୍ଠିତ ଶ୍ରୀ ପାରିଜାତ ଗଛ।