ସମସ୍ତଙ୍କର ମତାନୁସାରେ, ମୁଁ ଏବେ ତୁମକୁ ଜଣାଉଛି—ମୁଁ ସୁରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର, ମୋର ମାଆ ହେଲେ ବୀରବତୀ। ମୋର ନାମ ମଧଉ; ସେ ସଦା ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଦେଇଥାନ୍ତି। ମଧୁର ମୋହରେ ପଡ଼ିଥିବା ଲୋକେ ମଧୁମଦ ତ୍ୟାଗ କରିଦିଅନ୍ତି। ମୋର ଚର୍ମ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପରି, ଏବଂ ମୁଁ ପୁରୁଷ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛି। ଏହି ନାମ ଦ୍ୱାରା, ହେ ବୀର, ତୁମେ ମୋର ମାୟାମୟ ଚରିତ୍ରକୁ ଜାଣ। ମୋର ସାମ୍ନାରେ ତୁମେ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କର; କିଏ ମୋତେ ଜିତିପାରିବ? ଏବେ ମୁଁ ମୋର ଅଦ୍ଭୁତ ପ୍ରତାପ ଦେଖେଇବି। ଶେଷ ଏହି ମହତ୍ ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣି, ପୁଷ୍କଳ ମନରେ ଖୁସି ହେଲେ। ସେ ତାଙ୍କୁ ଅଜୟ୍ୟ ଭାବି, ଯୁଦ୍ଧରେ ବାଣ ବର୍ଷା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ପୁଷ୍କଳ ଅସଂଖ୍ୟ ବାଣ ବର୍ଷା କରିଥିବାବେଳେ, ଚମ୍ପକ ରୋଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ତାଙ୍କର ଧନୁଷ ତିଆରି କଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ନାମ ଲିଖିତ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପଙ୍ଖି ଯୁକ୍ତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଛାଡ଼ି, ଶତ୍ରୁ ଦଳକୁ ଭେଦିଦେଲେ। ପ୍ରବଳ ପୁଷ୍କଳ ଯୁଦ୍ଧ ମଝିରେ ସେହି ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ କାଟିଦେଲେ, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ପାଥର ମୁଣ୍ଡି ବାଣ ଛାଡ଼ି, ବାଣର ଅନ୍ଧକାର ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ତାଙ୍କ ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ କାଟି ଦେଖି, ଚମ୍ପକ ରୋଷରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେଲେ ଏବଂ ପ୍ରବଳ ପୁଷ୍କଳଙ୍କୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କଲେ। "ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ର ଛାଡ଼ି ଯାଅନାହିଁ!" ବୋଲି ପୁନି ଚିତ୍କାର କରି, ଦଶଟି ବାଣ ଦ୍ୱାରା ପୁଷ୍କଳଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ବିଦ୍ରୁତ ହେବାରେ ଘାତ କଲେ। ସେହି ତୀବ୍ର ଏବଂ ଦ୍ରୁତ ବାଣଗୁଡ଼ିକ ହୃଦୟରେ ଲାଗି, ଗଭୀର ଭାବରେ ଲଗିଗଲେ ଏବଂ ପୁଷ୍କଳଙ୍କ ରକ୍ତ ପିଇଲେ। ଏଇପରି ଘାୟଲ ହୋଇ, ବୀର ପୁଷ୍କଳ ପାଞ୍ଚଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ନେଲେ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ସେମାନେ ପାହାଡ଼ ପରି ରୋଧ କଲେ। ତାଙ୍କ ବାଣ ଓ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ ବାଣ ଆକାଶରେ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଭାବେ ଟକ୍କର ଖାଇଲା, ଏବଂ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହା ଶତାଂଶ ଖଣ୍ଡରେ ଭାଙ୍ଗିଗଲା। ତାପରେ, ପ୍ରବଳ ସୁରଥପୁତ୍ର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ସେହି ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ କାଟିଦେଲେ ଏବଂ ଶତ ବାଣ ଧନୁଷରେ ଚଢ଼ାଇ ହୃଦୟକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କଲେ। ଏହି ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରବଳ ପୁଷ୍କଳ ଶତ ଖଣ୍ଡ କରିଦେଲେ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ଶେଷରେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିଗଲା। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ପ୍ରବଳ ରାଜପୁତ୍ର ହଜାର ବାଣ ଦ୍ୱାରା ପୁଷ୍କଳଙ୍କ ଛାତିକୁ ଘାତ କଲେ। ପୁଷ୍କଳ, ଶ୍ରେଷ୍ଠାସ୍ତ୍ରର ଅଧିପତି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ତଡ଼ିତ ଗତିରେ କାଟିଦେଲେ ଏବଂ ପୁନି ଦଶହଜାର ବାଣ ଧନୁଷରେ ଚଢ଼ାଇଲେ। ପୁଷ୍କଳ, ଶ୍ରେଷ୍ଠାସ୍ତ୍ରର ଅଧିକାରୀ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନି କାଟିଦେଲେ; ଏବଂ ବଡ଼ କ୍ରୋଧରେ ବାଣ ବର୍ଷା କଲେ। ଏହି ବାଣ ବର୍ଷା ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ବୀର ବିଧ୍ୱଂସକ ଚମ୍ପକ ପୁଷ୍କଳଙ୍କୁ ଯୋଗ୍ୟ ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କରି, ତାଙ୍କୁ ଘାତ କଲେ। ପୁଷ୍କଳ, ଚମ୍ପକଙ୍କ ଅପୂର୍ବ ପ୍ରତାପ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିବା ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଧନୁଷରେ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କଲେ। ସେହି ମହାସ୍ତ୍ର ଦଶଦିଗକୁ ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲା, ଆକାଶ ଓ ଭୂମିକୁ ପୂରଣ କରି, ସୃଷ୍ଟି ବିନାଶ ପାଇଁ ତୟାରି ହେଲା। ଚମ୍ପକ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସେହି ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ାଯିବା ଦେଖି, ଶତ୍ରୁକୁ ରୋଧ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସେମିତି ଅସ୍ତ୍ର ତୁରନ୍ତ ଛାଡ଼ିଲେ। ଲୋକମାନେ ଭାବିଲେ ଏହି ଦୁଇଁ ଅସ୍ତ୍ରର ଉଜ୍ୱଳତା ଦୁନିଆକୁ ବିନାଶ କରିଦେବ; ତାପରେ, ସେହି ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଏକାଠି ହୋଇ, ନିଃକ୍ରିୟ ହେଇଗଲା। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ପୁଷ୍କଳ "ଥା, ଥା!" ବୋଲି କ୍ରୋଧରେ ଚମ୍ପକଙ୍କୁ ଅଚ୍ୟୁତ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଘାତ କଲେ। ଚମ୍ପକ, ମହାନ୍ତ ଆତ୍ମା, ସେହି ବାଣକୁ ଅବହେଳା କରି, ପୁଷ୍କଳଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର ରାମାସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ। ମହାନ୍ତ ଚମ୍ପକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ଅସ୍ତ୍ର ଦେଖି, ପୁଷ୍କଳ ଏହାକୁ କାଟିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରିଥିବା ବେଳେ, ସେ ଅସ୍ତ୍ରରେ ବନ୍ଧିଗଲେ। ବୀର ଚମ୍ପକ ତାଙ୍କୁ ବନ୍ଧି, ତାଙ୍କର ନିଜ ରଥରେ ବସାଇଲେ; ଏବଂ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପରେ ତାଙ୍କୁ ସହରକୁ ପଠାଇବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ। ପୁଷ୍କଳ ବନ୍ଧି ଯିବାରେ ବଡ଼ ହୁଲୁସିଆ ହେଲା; ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଭୟରେ ପଳାଇବାକୁ ଯାଇ, ଶତୃଘ୍ନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ସେମାନଙ୍କୁ ଭଙ୍ଗ ହୋଇ ଦେଖି, ଶତୃଘ୍ନ ହନୁମାନଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ—"କେଉଁ ବୀର ମୋର ବୀରମଣ୍ଡିତ ସେନାକୁ ଭଙ୍ଗ କଲେ?" ତେବେ ଭୂମିପତି କହିଲେ—"ସେହି ବୀର ଚମ୍ପକ, ଶତ୍ରୁ ବୀର ନାଶକ, ପୁଷ୍କଳକୁ ବନ୍ଧି ନିଜ ଶିବିରକୁ ନେଉଛନ୍ତି।" ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଶତୃଘ୍ନ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ହନୁମାନଙ୍କୁ କହିଲେ—"ଶୀଘ୍ର ରାଜପୁତ୍ରକୁ ମୁକ୍ତ କର।" "ଯିଏ ପ୍ରବଳ ପୁଷ୍କଳଙ୍କୁ ବନ୍ଧିଛି—ତୁମେ, ବୀରମାନ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କର; ଯୁଦ୍ଧ ମଝିରେ କାହିଁକି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଉନାହଁ?" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ହନୁମାନ କହିଲେ—"ଯେମିତି ଆଦେଶ", ଏବଂ ପୁଷ୍କଳକୁ ଚମ୍ପକଙ୍କ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଯାଇଲେ। ହନୁମାନ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଶତ୍ରୁ ରୋଷରେ ଶତ, ହଜାର ବାଣ ଛାଡ଼ିଲେ। ହନୁମାନ, ମହାତ୍ମା, ସେହି ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ତଡ଼ିତ ଗତିରେ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ଶତ୍ରୁ ପୁନିପୁନି ଆଉ ବାଣ ଛାଡ଼ିଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ବାଣ ଏବଂ ଶତ୍ରୁ ଛାଡ଼ାଇଥିବା କାଠ ମୁଣ୍ଡି ବାଣ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ତାପରେ ଏକ ଶାଳ ଗଛ ଧରି, ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଘାତ କଲେ। ସେ ଶାଳ ଗଛକୁ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ଏବଂ ହନୁମାନ ଛାଡ଼ିଥିବା ହାତୀ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଘାତ କଲା। ଚମ୍ପକଙ୍କ ଘାତରେ ସେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ; ଅସ୍ତ୍ରଶ୍ରେଷ୍ଠ ହନୁମାନ ପାଥର ମୁକ୍ତ କଲେ। ଚମ୍ପକ ତୁରନ୍ତ ସମସ୍ତ ପାଥରକୁ ତାଙ୍କର ବାଣ ମେସିନ୍ରେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହା ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ଥିଲା। ନିଜେ ଛାଡ଼ିଥିବା ସମସ୍ତ ପାଥର ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯିବା ଦେଖି, ହନୁମାନ ମନରେ ବିକଳ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ନିଜ ମହାଶକ୍ତିକୁ ମନେପକାଇଲେ।