ସେ ରାତିରେ ରାଜା ଜଣେ ଏକା ଦର୍ଶନୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖିଲେ, ସେ ଏକ ସଜନ୍ୟ ତପସ୍ୱୀ ଥିଲେ। ପ୍ରଭାତ ହେବା ସହିତ, ରାଜା ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରିଲେ। ତାପରେ ରାଜା ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳୀ ସହିତ ଆନନ୍ଦରେ ସଭାରେ ବସିଥିଲେ, ଏହି ସମୟରେ ତିନିଏ ତପସ୍ୱୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହାଙ୍କର ଦେହ କ୍ଷୀଣ ଥିଲା। ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜଟାଧାରୀ, ଭାସ୍ମ ଏବଂ ବର୍କ ଉପରେ ଚିର ଲଗାଇଥିଲେ, ଦଣ୍ଡ ହାତରେ ଧରିଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଦେହ ପବିତ୍ର ଥିଲା କାରଣ ସେ ଅନେକ ତୀର୍ଥରେ ସେବା କରିଥିଲେ। ରାଜା, ସେଠି ଦେଖି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ଆନନ୍ଦରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳନ ପାଇଁ ଜଳ ଦେଲେ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ସୁବିଧାଜନକ ଭାବେ ବସିଲେ ଏବଂ ବିଶ୍ରାମ କଲେ, ତାପରେ ରାଜା ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ମହାଶୟ, ଆଜି ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖି ମୋର ଦେହର ପାପ ଦୂର ହେଇଛି। ମହାତ୍ମାମାନେ କରୁଣାରେ ଦୁଃଖୀ ଗୃହକୁ ଗଞ୍ଚନ୍ତି, ତେଣୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋର ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ଆପଣ ଏହି ଜଣାନ୍ତୁ—" "କେଉଁ ଦେବତା ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନାଶ କରିପାରିବେ, କେଉଁ ତୀର୍ଥ ଉପଯୁକ୍ତ? ଆପଣ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧ୍ୟାନ ଏବଂ ଧାରଣାରେ ଲିନ।" "ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ଆପଣ ପବିତ୍ର, ଆତ୍ମା ନିର୍ମଳ; ଏହିପରି ମୋ ନିଷ୍ଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛି, ଏହା ସବୁ ଖୁଲି ଶୁଣନ୍ତୁ।" "ଦୟାରେ, ତୀର୍ଥଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୋତେ କହନ୍ତୁ—" ଏହିପରି ରାଜା କହିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: "ରାଜା, ଆପଣ ଯେପରି ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି, ତୀର୍ଥ ଉପବାସ ବିଷୟରେ କହିବି।" "କେଉଁ ଦେବତାର କରୁଣାରେ ଗର୍ଭରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ? ସେ ହେଉଛନ୍ତି ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ରାମ, ସଂସାର ତାପ ନାଶକ, ତାଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରିବା ଉଚିତ।" "ସେଇ ଲୋକ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏକମାତ୍ର ପୂଜ୍ୟ। ମୁଁ ଅନେକ ପାପ ନାଶକ ତୀର୍ଥ ଦେଖିଛି।" "ଅୟୋଧ୍ୟା, ସରୟୂ, ତାପୀ, ହରିଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱାର; ଅବନ୍ତୀ, ପବିତ୍ର କାଞ୍ଚୀ, ସମୁଦ୍ରକୁ ବହୁଥିବା ରେବା—" "ଗୋକର୍ଣ୍ଣ, ହାଟକ ନାମକ ତୀର୍ଥ, ଅନେକ ହତ୍ୟା ନାଶକ; ମଲ୍ଲିକା ପାହାଡ଼, ଦର୍ଶନ କରିଲେ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ—" "ମୁଁ ଦେଖିଛି, ଯେଉଁଠି ଲୋକଙ୍କ ଦେହରେ ଜଳ କଳା କିମ୍ବା ପବିତ୍ର, ସେଠି ତୀର୍ଥ ପାପ ଦୂର କରେ।" "ଦ୍ୱାରାବତୀ ଦେଖିଛି, ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ସେବା କରନ୍ତି, ଶୁଭ ଗୋମତୀ ଅଛି, ସେଠି ବ୍ରହ୍ମଜଳ।" "ଯେଉଁଠି ନିଦ୍ରା, ପ୍ରଳୟ, ମୃତ୍ୟୁ, ମୋକ୍ଷ ଶାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ; ଯେଉଁଠି ବାସ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ କଲି କଦାପି ବ୍ୟାପି ନାହିଁ—" "ଯେଉଁଠି ପାଷାଣ ଚକ୍ର ଚିହ୍ନିତ, ମାନବ ଚକ୍ର ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ପଶୁ, କୀଟ, ପକ୍ଷୀ ସମସ୍ତେ ଚକ୍ର ଚିହ୍ନିତ।" "ଯେଉଁଠି ତ୍ରିବିକ୍ରମ ବସନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଏକମାତ୍ର ରକ୍ଷକ; ସେଠି ନଗର ମହାପୁଣ୍ୟରେ ଶୋଭିତ, ମୁଁ ଦେଖିଛି।" "କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଦେଖିଛି, ସମସ୍ତ ହତ୍ୟା ନାଶକ; ସ୍ୟାମନ୍ତପଞ୍ଚକ, ଯେଉଁଠି ଗଭୀର ପାପ ମଧ୍ୟ ନାଶିଯାଏ।" "ବାରାଣସୀ ଦେଖିଛି, ବିଶ୍ୱନାଥଙ୍କ ନିର୍ମିତ ଆଶ୍ରୟ, ତାରକ ମନ୍ତ୍ର ଏଠି ଦିଆଯାଏ, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମନାମଧାରୀ।" "ଏଠି, ଯେଉଁଠି ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ—କିଟ, ପତଙ୍ଗ, ମଧୁମକ୍ଷି, ପଶୁ, ଦେବତା ମଧ୍ୟ—ସେମାନେ କାର୍ମିକ ଉପଭୋଗ ଛାଡ଼ି, ଦୁଃଖମୁକ୍ତ ହୋଇ, କୈଳାସକୁ ଯାଆନ୍ତି।" "ଏଠି ମଣିକର୍ଣ୍ଣିକା ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଏଠି ନଦୀ ଉତ୍ତରେ ବହୁଛି, ଏହା ସଂସାର ବନ୍ଧନ ଛିନ୍ଦି ଦିଏ, ପାପୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।" "ଏଠି ଜଟାଧାରୀ, ଗୁମ୍ଫିତ ଚୁଳ, ସପ ଭୂଷଣ, ହାତୀ ଚାମରେ ଶୋଭିତ, ଦୁଃଖମୁକ୍ତ ଲୋକ ରହନ୍ତି।" "କାଳଭୈରବ ନାମ ଗୁଞ୍ଜିଲେ, ଯମଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ବାତିଲ ହୋଇଯାଏ; ଯମ ଦଣ୍ଡଧାରୀ ଲୋକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି ନାହିଁ।" "ଏହି ହେଉଛି କାଶୀ, ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ଚିହ୍ନିତ, ମୁଁ ଦେଖିଛି; ଏବଂ ଅନେକ ତୀର୍ଥ ମୁଁ ଦେଖିଛି, ରାଜା।" "କିନ୍ତୁ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ତୀର୍ଥ ମୁଁ ନୀଳ ପାହାଡ଼ରେ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖିଛି, ଏହିପରି ଅନ୍ୟ କୌଣସିଠି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେନାହିଁ।" ଏଉଁଠି ଆସି, ଶେଷ କହିଲେ: ସୁରଥଙ୍କ ଦୃଢ଼ ମୁଖରେ କହିଥିବା କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଯୁଦ୍ଧ କୁଶଳ ଯୋଧାମାନେ ତାଙ୍କର ରଥରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ଯୁଦ୍ଧ ଢୋଲ ଶବ୍ଦ, ତୁରୀ ଧ୍ୱନି ଏବଂ ବୀରମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଧୱନି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଭରିଦେଲା। ରଥ ଚକ୍ର ର ଗୁଞ୍ଜନ, ହାତୀ ର ତୁରୀ, ଏହି ମହା ଶବ୍ଦ ଏକ ଦିଗରୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପିଗଲା, ସ୍ୱର୍ଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଲା। ଯୋଧାମାନେ ଏକତାରେ ଯୁଦ୍ଧ ଉତ୍ସାହରେ, କୁଶଳରେ, ଭୟଭୀତ ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରିବାକୁ ବିଭିନ୍ନ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ କରିଲେ। ଏହି ଦ୍ୱନି ମଧ୍ୟରେ, ରାଜା ସୁରଥ, ପୁଅ ଓ ସେନାପତିମାନେ ସହିତ, ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ହାତୀ, ରଥ, ଘୋଡ଼ା, ପଦାତି ସେନାରେ ଭୂମିକୁ ଭରିଦେଲେ, ଏକ ଯୋଧା ମହାସାଗର ପରି ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର ଶଙ୍ଖ ଧ୍ୱନି ଓ ବିଜୟ ଉଦ୍ଧୱନିରେ ଗଞ୍ଜିଉଠିଲା; ସେଠି ରାଜା ସୁରଥ ପ୍ରଧାନ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଦେଖି, ସେ ସୁମତିଙ୍କୁ କହିଲେ। ଶତୃଘ୍ନ କହିଲେ: "ରାଜା ବଡ଼ ସେନା ସହିତ ଆସୁଛନ୍ତି; ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଏଠି ଆମେ କଣ କରିବା ଉଚିତ, କହନ୍ତୁ।" ସୁମତି କହିଲେ: "ଏଠି, ପୁଷ୍କଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶୂରବୀର, ଯୁଦ୍ଧ କୁଶଳ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞ, ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।" "ବାୟୁପୁତ୍ର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରତାପ ଧାରୀ, ରାଜାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଯୁଦ୍ଧ କୁଶଳ।" ଶେଷ କହିଲେ: "ମହାମନ୍ତ୍ରୀ ଏପରି କହିଥିବା ବେଳେ, ରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ରାଜକୁମାରମାନେ ତାଙ୍କର ଧନୁଷ ଉଠାଇ ଶକ୍ତିରେ ଟାଣିଲେ।" ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ପୁଷ୍କଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶୂରବୀର, ଯୁଦ୍ଧ ଉତ୍ସାହରେ, ତାଙ୍କର ରଥରେ ଆସି, ଧନୁଷ ଓ ବାଣ କୁଶଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ପୁଷ୍କଳ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞ ଏବଂ ମହାବୀର, ଶାଳିନ ସହିତ ଏକାକି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ତାଙ୍କ ସହିତ ଥିଲେ ଚମ୍ପକ। ଜନକପୁତ୍ର କୁଶଧ୍ୱଜ ମୋହକ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ; ଭିମଳା ରିପୁଞ୍ଜୟ ସହିତ, ସୁବାହୁକ ଦୁର୍ବାର ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।