ଏକ ସମୟରେ, ଏହି ବିଶ୍ୱର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରରେ ଯେଉଁ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର କୋଟି କୋଟି ଜନ୍ମର ସଂଚିତ ପାପ ନଶ୍ୱର ହୋଇଯାଏ ଓ ଶ୍ରୀରମଣଙ୍କର କୃପା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଡ୍ୱାଦଶୀ ଦିନରେ ଯେଉଁ ଜଣେ ଭକ୍ତି ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ପାପ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ ଅନ୍ଧକାର ଯେପରି ଦୂର ହୋଇଯାଏ, ସେପରି ନଶ୍ୱର ହୋଇଯାଏ। ଡ୍ୱାଦଶୀ ଦିନରେ ଯେଉଁ ଜଣେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ଦୁଧ, ଚିନି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ସ୍ନାନ କରାନ୍ତି, ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କର କୃପା ଲାଭ କରନ୍ତି। ଯଦି କେହି ମନ୍ତ୍ର ଚାପି ନ ଦେଇ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ଦାନ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେ ଫୁଲ ଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହା ପଥର ସମାନ ହୁଏ, ଏବଂ ଦାତା ନିମ୍ନ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଯଦି କେହି ଭୂତଳ ଦାନବ କିମ୍ବା ମୂର୍ଖକୁ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେ ଦାନ ପଥର ସମାନ ହୋଇ ତାହାରୁ କୌଣସି ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ ନାହିଁ। ଦ୍ୱିଜ ଯଦି ଜ୍ଞାନ ନଥିବା ଦ୍ୱାରା ଭ୍ରମରେ ମନ୍ଦ ମନେ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ସେ ଜଣେ ପୁରୁଣା ଅଗ୍ନି ଖାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସମାନ, ଏହା ଦ୍ୱାରା ସେ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଜ୍ଞାନ ବିହୀନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜଣେ କାଠର ହାତୀ କିମ୍ବା ରଙ୍ଗିନ କପଡ଼ାର ହରିଣ ସମାନ, ସେମାନେ କେବଳ ନାମଧାରୀ ମାତ୍ର। ରାସ୍ତା ଉପରେ ଥିବା ପାଣି ବାୟୁ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ, ଏହିପରି ଭକ୍ତି ସହିତ ପରିଚାରକଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ପାପ ନଶ୍ୱର ହୁଏ। ଆଶ୍ୱିନ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନରେ ଯେଉଁ ଜଣେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଛାଡ଼ା ଚାଉଳ ଘିଅ ମିଶାଇ ଏବଂ ଏକ ମୁଦ୍ରା ସହ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି ଓ ପୁନଃଜନ୍ମରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ଯଦି କେହି ଭ୍ରମରେ ଦାନ କରନ୍ତି, ଶ୍ରୀହରି ତାହାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏନାହିଁ। ଯେତେ ମୁଦ୍ରା ଦାନ କରାଯାଏ, ତେତେ ଦିନ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଧାମରେ ଆଶ୍ୱିନ ମାସରେ ବାସ କରିବା ଲାଭ ମିଳେ। କରବୀର ନଗରରେ କାଲଦ୍ୱିଜ ନାମକ ଏକ କ୍ରୂର ଶୂଦ୍ର ବସୁଥିଲେ, ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପାପୀ ଓ ଭୟଙ୍କର ଥିଲେ। ସେ ନିଜ କାମରେ ଲିନ ଥିଲେ ଓ ମାଲିକଙ୍କର କାମ ନଷ୍ଟ କରୁଥିଲେ। ଏକ ଦିନ ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ଏବଂ ଯମର ଭୟଙ୍କର ଦୂତମାନେ ତାଙ୍କୁ ନେବାକୁ ଆସିଲେ। ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ବାନ୍ଧି ଯମଲୋକକୁ ନେଲେ, ଯମ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ—“ଏହି ବ୍ୟକ୍ତିର କ’ଣ କର୍ମ ଅଛି? ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ, ସବୁ କଥା କୁହ।” ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ କହିଲେ, “ଏହି ଜଣେ ପାପୀ, ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ରର, ମାଲିକଙ୍କର କାମ ନଷ୍ଟ କରିଥିବା, ତାଙ୍କର କିଛି ପୁଣ୍ୟ ନାହିଁ—ଏହାକୁ ନରକରେ ରନ୍ଧିବାକୁ ପଠାନ୍ତୁ।” ଶତ ମନ୍ବନ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ସର୍ପ ଯୋନିରେ ଦୁଷ୍ଟ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିବେ, ପରେ ପଥର ହୋଇ ଘରେ ରହିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ସୂତ ଲେଖନ୍ତି—ଏହି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ନରକରେ ଯାଇ, ପରେ ସେ ପଥର ଘରରେ ସର୍ପ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ ଓ ଅତି ଦୁଃଖ ଭୋଗିଲେ। ଏକ ଦିନ ଆଶ୍ୱିନ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନରେ, ସେ ସର୍ପ ତାଙ୍କର ବିଳରୁ ଛାଡ଼ା ଚାଉଳ ଓ ଏକ ମୁଦ୍ରା ବାହାର କଲେ। ସେ ଦାନ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ପାଖରେ ପଡ଼ିଲା, ଦୟାମୟ ଶ୍ରୀହରି ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ତୁରନ୍ତ ଦୂର କରିଦେଲେ। ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ଆୟୁ ଶେଷ ହେଲା, ଯମର ଅନେକ ଦୂତ ତାଙ୍କୁ ନେବାକୁ ଆସିଲେ। ସେମାନେ ବାନ୍ଧିବାକୁ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦୂତମାନେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଧରି ଆସିଲେ। ସେମାନେ ଯମଦୂତଙ୍କ ନାଗପାଶ କାଟି ଦିଲେ ଓ ଏହି ସର୍ପକୁ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ବସାଇଲେ; ଯମଦୂତମାନେ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ। ପରେ ସର୍ପମାନେ ଘିରି ଏହି ଆତ୍ମାକୁ ବିଷ୍ଣୁଧାମକୁ ନେଇଗଲେ ଏବଂ ସେ ସେଠାରେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ପାଖରେ ଅବସ୍ଥାନ କଲେ, ପୁନଃଜନ୍ମରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ। ହେ ଦ୍ୱିଜ, ମୁଁ ଜାଣେ ନାହିଁ କି ଏପରି କିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ମାତ୍ର ଛାଡ଼ା ଚାଉଳ ଘିଅ କିମ୍ବା ଏକ ଛୋଟ ମୁଦ୍ରା ଦେଇଲେ କେତେ ମହତ୍ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ। ଏହି ପାପନାଶକ ଅଧ୍ୟାୟକୁ ଯେଉଁ ଜଣେ ଶ୍ରବଣ କରନ୍ତି, ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଦୟାରେ ସେମାନଙ୍କର ପାପ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ୱର ହୁଏ। ତା’ପରେ ଶୌନକ ମୁନି ପଚାରିଲେ—“ହେ କୃପାସାଗର! ହେ ଜ୍ଞାନୀ! ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦୋଦକର ମହିମା ଯାହା ପାପ ନଶ୍ୱର କରେ, ସେଥିପାଇଁ ମୋତେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କୁହନ୍ତୁ।” ସୂତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦୋଦକ ଶୁଭ ଓ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶକ। ଏହାର ଏକ ବିନ୍ଦୁ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁ ଜଣେ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥସ୍ନାନର ଫଳ ପାଆନ୍ତି। ଏହି ପାଦୋଦକ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ପାପ ନାଶ ହୁଏ, ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ନାହିଁ, ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନର ଫଳ ମିଳେ। ଯଦି କେହି ପାପୀ ଏହି ପାଦୋଦକ ପାନ କରେ, ତାଙ୍କର ଶରୀରସ୍ଥିତ ପାପ ନଶ୍ୱର ହୁଏ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେଉଁ ଜଣେ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ସହିତ ଭକ୍ତିରେ ଏହି ପାଦୋଦକ ମୁଣ୍ଡରେ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେ ଶେଷରେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ମେରୁ ପର୍ବତ ସମାନ ସୁନା ଦାନ କଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ଏହି ପାଦୋଦକ ସ୍ପର୍ଶ କରିଲେ ସେଉଁଠି ଲାଭ ମିଳେ। କୋଟି ଗାଈ ଦାନ କଲେ ଯେଉଁ ଫଳ, ପାଦୋଦକ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ତାହା ନିଶ୍ଚିତ ମିଳେ। ଏକ ଅର୍ବ କୁଣ୍ଡି ଯଜ୍ଞ କଲେ ଯେଉଁ ଫଳ, ପାଦୋଦକ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ତାହା କୋଟି ଗୁଣା ଅଧିକ ମିଳେ। କୋଟି କନ୍ୟା ଦାନ କଲେ ଯେଉଁ ଫଳ, ପାଦୋଦକ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ତାହା ଉପରେ ଅଧିକ ମିଳେ। କୋଟି ହାତୀ କିମ୍ବା ସାତି କୋଟି ଦାନ କଲେ ଯେଉଁ ଫଳ, ଏହି ପାଦୋଦକ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ତାହା ମିଳେ। ସାତ ଦ୍ୱୀପ ଭୂମି ଫଳ ଦେଲେ ଯେଉଁ ଫଳ, ପାଦୋଦକ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ତାହାଠାରୁ ବେଶି ମିଳେ। ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ କୁହେଁ—ଏହି ପାଦୋଦକ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ପାପୀ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଧାମକୁ ଯାଆନ୍ତି। ତା’ପରେ ଶୌନକ ପଚାରିଲେ—“ହେ ସୂତ, ଦୟାକରି କୁହନ୍ତୁ, ପୂର୍ବକାଳରେ କିଏ ଏହି ପାଦୋଦକ ସ୍ପର୍ଶ କିମ୍ବା ପାନ କରି ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ?” ଏଭଳି ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଭକ୍ତି, ଦାନ ଓ ପାଦୋଦକର ମହିମାକୁ ପ୍ରକାଶ କରି, ଏହି କଥା ଶ୍ରବଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ପାପ ନଶ୍ୱର ହୁଏ ବୋଲି ପୁରାଣ ଉପଦେଶ ଦେଉଛି।