ଦ୍ୱାଦଶୀ ରାତିରେ, ଶ୍ରବଣ ନକ୍ଷତ୍ର ସହ ଉଷାବେଳେ, ସେ ଜଣେ ନାରୀ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ ନେଇ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ। ଦୁଇ ଦିନ ଉପବାସ କରି ସେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଯାଇଥିଲେ; ଏବଂ ଜୟନ୍ତୀ ଦିନର ରାତିରେ, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ତାଙ୍କର ଦେହ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ, ଯମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଭୟଙ୍କର ଦୂତମାନେ ତାଙ୍କୁ ଧରିବାକୁ ଆସିଲେ, ହାତରେ ପାଶ ଓ ଗଦା ନେଇ। ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ବାନ୍ଧି ଯମଲୋକକୁ ନେବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ସମୟରେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦୂତମାନେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ନେଇ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ପାଶ କାଟି, ତାଙ୍କର ପବିତ୍ର ଆତ୍ମାକୁ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ବସାଇ, ହରିଙ୍କ ଧାମକୁ ନେଇଗଲେ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦୂତମାନେ ତାଙ୍କୁ ଏମିତି ଏକ ଶୁଭ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ନେଇଗଲେ, ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସହଜରେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏପରି ଭାବେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦିନର ମହିମା ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା। ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଯଦି କେହି ଏକ ଦୀପ ହରିଙ୍କ ଘରେ ଦେଇଥାଏ, ଏହି ବ୍ରତ ଅନିଚ୍ଛାରେ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ହରିଙ୍କ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ପଦେ ପଦେ ସେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରୁ ଅଧିକ ଫଳ ପାଏ। ଏହି ଦିନ ପୁରାଣ ପାଠ କିମ୍ବା ଶ୍ରବଣ କରିଲେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅକ୍ଷର ପାଇଁ କପିଳା ଗାଈ ଦାନ ଫଳ ମିଳେ। ଏଠିରେ ଶୌନକ ଜିଜ୍ଞାସା କଲେ: "ହେ ସୂତ, କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ପାପ ନାଶ ହୁଏ? ହେ ଦୟାମୟ, ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ କୃପା କିପରି ମିଳିପାରିବ?" ସୂତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ଶୁଣ, ଏହି କଥା ଶ୍ରବଣ କରିଲେ ପାପ ନାଶ ହୁଏ, ଏବଂ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ କୃପା ମିଳେ। ଯିଏ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ଭକ୍ତି ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରେ ବିଶ୍ୱନାଥଙ୍କ ପୂଜା କରେ, ତାଙ୍କର କୋଟି କୋଟି ଜନ୍ମର ଅପବିତ୍ରତା ନାଶ ହୁଏ ଏବଂ ଶ୍ରୀରମଣଙ୍କ କୃପା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମିଳେ। ଯିଏ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ ଭକ୍ତି ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇଥାଏ, ତାଙ୍କର ପାପ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରେ ଅନ୍ଧକାର ଯେପରି ଦୂର ହୁଏ, ସେପରି ଦୂର ହୁଏ। ଯିଏ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ ଦୁଧ, ଚିନି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ସହ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଏ, ସେ ତୁରନ୍ତ ହରିଙ୍କ ସନ୍ତୋଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।" "ଯଦି କେହି ମନ୍ତ୍ର ନ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ହରିଙ୍କୁ ଦାନ କରିଥାଏ, କିମ୍ବା ଫୁଲ ପ୍ରଦାନ କରେ, ସେ ଫୁଲ ପାଷାଣ ସମାନ ହୁଏ, ଦାତା ନିମ୍ନ ଗତିକୁ ଯାଏ। ଯେଉଁ ଦାନ ଭୂତାତ୍ମା କିମ୍ବା ମୂର୍ଖଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ, ତାହାର କୌଣସି ଫଳ ନାହିଁ। ଯେ ଦ୍ୱିଜ ଜ୍ଞାନ ବିହୀନ ଅବିବେକରେ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରେ, ସେ ଜଣେ ଜରା ଅଗ୍ନି ଖାଇଥିବା ସମାନ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ସେ ନରକକୁ ଯାଏ। ଲକଠିର ହାତୀ କିମ୍ବା ଚିତ୍ରିତ କପଡ଼ର ହରିଣ ଯେପରି, ତେଣୁ ଜ୍ଞାନ ନଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟ କେବଳ ନାମଧାରୀ।" "ପଥରେ ପାଣି ବାୟୁ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ, ଏହିପରି ଭକ୍ତି ସହ ସେବକଙ୍କ ଦର୍ଶନ କଲେ ପାପ ନାଶ ହୁଏ। ଯିଏ ଆଶ୍ୱିନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ଭକ୍ତି ସହିତ ଚିଡ଼ା ଘୃତ ମିଶାଇ ଏକ ମୁଦ୍ରା ସହ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ଦେଇଥାଏ, ସେ ହରିଧାମକୁ ଯାଇଥାଏ, ମୁକ୍ତି ପାଏ; କିନ୍ତୁ ମୂଢ଼ତାରେ ଦେଲେ, ହରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। ଯେତେ ମୁଦ୍ରା ଦେଉଛି, ତେତେ ଦିନ ସେ ଆଶ୍ୱିନ ମାସରେ ହରିଧାମରେ ରହିଥାଏ।" ଏହି ବେଳେ, କରବୀର ନଗରରେ କାଳଦ୍ୱିଜ ନାମକ ଏକ ଦୁଷ୍ଟ ଶୂଦ୍ର ବସୁଥିଲେ, ଯିଏ ଅପରାଧୀ ଓ ଭୟଙ୍କର ଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କ କାମ ନଷ୍ଟ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଏକ ଦିନ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ। ତାଙ୍କୁ ନେବାକୁ ଭୟଙ୍କର ଯମଦୂତମାନେ ଆସି, ବାନ୍ଧି ଯମଙ୍କ ନିକଟକୁ ନେଲେ। ଯମ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: "ଏହି ଲୋକ କେଉଁ ପୁଣ୍ୟ କି କୁକର୍ମ କରିଛି?" ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ କହିଲେ: "ସେ ଦୁଷ୍ଟ, ଅସଦାଚାରୀ, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ କାମ ନଷ୍ଟ କରିଥିଲେ, ଏକ ରେଣୁ ପୁଣ୍ୟ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ—ନରକରେ ରନ୍ଧାଯିବ।" ଶତ ମନ୍ବନ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ସର୍ପ ହିସାବରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବେ, ପରେ ପଥର ଭିତରେ ଜନ୍ମ ନେବେ। ଏଭଳି ଦୁଃଖ ଭୋଗିବା ସମୟରେ, ଏକ ଆଶ୍ୱିନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ, ସେ ସର୍ପ ତାଙ୍କର ଗୁହାରୁ ଚିଡ଼ା ଓ ଏକ ମୁଦ୍ରା ବାହାରକୁ ଫେଙ୍ଗିଲେ। ସେଇ ଦାନ ହରିଙ୍କ ପାଖରେ ପଡ଼ିଲା, ଦୁଃଖ ନାଶକ ହରି ସେଥିରେ କୃପା କରି, ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ପାପ ନାଶ କଲେ। ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ଏବଂ ଯମଦୂତମାନେ ତାଙ୍କୁ ନେବାକୁ ଆସିଲେ। ସେ ମାନେ ବାନ୍ଧିବା ଉଦ୍ୟମ କରୁଥିବା ବେଳେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦୂତମାନେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ନେଇ ଆସିଲେ, ପାଶ କାଟି, ତାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ବସାଇ, ଯମଦୂତମାନେ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ। ସର୍ପମାନେ ଘେରି ରଖି, ସେ ବିଷ୍ଣୁଧାମକୁ ଗଲେ ଓ ମୁକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ଏପରି ଭାବେ ଆଶ୍ୱିନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏକ ମୁଦ୍ରା କିମ୍ବା ଚିଡ଼ା ଘୃତ ଦେଇଲେ ଅପାର ଫଳ ମିଳେ। ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ଯିଏ ଶୁଣନ୍ତି, ତାଙ୍କର ପାପ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ କୃପାରେ ନାଶ ହୁଏ। ଏଠିରେ ଶୌନକ ପଚାରିଲେ: "ହେ ଦୟାମୟ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦୋଦକର ମହିମା କି?" ସୂତ କହିଲେ: "ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦୋଦକ ଅତି ପବିତ୍ର, ଏହା ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ। ଯେଉଁଠି ଏକ ଫୋଟା ମଧ୍ୟ ରହିଥାଏ, ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ସ୍ନାନର ଫଳ ମିଳେ। କେବଳ ସ୍ପର୍ଶ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ପାପ ଦୂର ହୁଏ, ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ ନାହିଁ, ଏବଂ ଗଙ୍ଗା ସ୍ନାନର ଫଳ ମିଳେ।" ଏଭଳି ବିଷ୍ଣୁ ଭକ୍ତି, ଦାନ, ଏକାଦଶୀ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଉପବାସର ମହିମା ପବିତ୍ର ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା।