ସେଠାରେ ଏହିପରି କଥା ହେଲା ପରେ, ଦୂତମାନେ ରାଜାଙ୍କ ନଗରକୁ ଯିବା ପାଇଁ ସେଇ ସମୟରେ ଚାଲିଗଲେ। ତାପରେ, ଋଷି ଦୂତମାନେ ସହ ଯଜ୍ଞଶାଳାକୁ ଗଲେ। ଦୂତମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେଲେ—ଯେଉଁ ଭଳି ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ କରିଥିଲେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି ରାଜାଙ୍କ ମନରେ ସନ୍ଦେହ ଜନ୍ମ ନେଲା। ସେ ଋଷିଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: “ହେ ମହାମୁନି, ମୁଁ ଏହି ଯଜ୍ଞ କଲେ ନିଶ୍ଚୟ ମୋର ପୁଅ ହେବ କି?” ପୁଣି ସେ କହିଲେ: “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯଜ୍ଞ ନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପୁଅକୁ ଏଠାକୁ ଆଣ।" ତେବେ ଋଷି କହିଲେ: “ହେ ରାଜା, ତୁମର ଏହି ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ଏକ ମହାନ୍ ପୁଅ ପାଇବ। ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ମାତ୍ର ଦର୍ଶନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଫଳ ଶୂନ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ।” ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡିକୁ ଶୁଣି ରାଜା ବହୁତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନଙ୍କ ସହିତ ଶେଷ ହୋମ କଲେ। ତାପରେ, ସେଇ ମହାନ୍ ଋଷି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପୁଅକୁ ନେଇ ଦଶପୁର ନଗରକୁ ଗଲେ। ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ଋଷି କହିଲେ: “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ଘରେ ମୃତ ଭଳି ରହିଛ, ହେ ମୁନି।” ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: “ରାଜା ଶକ୍ତି ବ୍ୟବହାର କରି ମୋ ପୁଅକୁ ନେଇଗଲେ—ମୁଁ କ'ଣ କରିବି? ମୋର ପୁଅ ନଥିବାରୁ, ମୁଁ ଓ ମୋର ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ—” “—କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ଆମେ ଦୁଇଜଣ ଅନ୍ଧ ହୋଇପଡ଼ିଛୁ, ଆମ ଚକ୍ଷୁ ଅନ୍ଧା ହୋଇଯାଇଛି।” ତେବେ ସେଇ ଋଷି, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ, କହିଲେ: “ତୁମେ ତୁମ ପୁଅକୁ ଦେଖ, ଆସନ୍ତୁ ଯିବା।” ଋଷି ଏମିତି କହିବା ସହିତ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦମ୍ପତି ଆନନ୍ଦରେ ତୁରନ୍ତ ବାହାରିଗଲେ ଏବଂ ପୁଅକୁ ଦେଖିଲେ। ଋଷିଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କଥାରେ, ସେମାନେ ପୁଅକୁ ଦେଖିବା ପূର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଫେରିଲା। ମଧୁମକ୍ଷିକା ଭଳି ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ପୁଅଙ୍କର ପଦ୍ମମୁଖ ଦେଖି ଆନନ୍ଦରେ ପୁଣିପୁଣି ମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦୁଇଜଣ କହିଲେ: “ହେ ମୁନି, ଆପଣ ଆମ ଜୀବନକୁ ପୁନଃ ଦେଇଛନ୍ତି—ଏହି ଆମ ପ୍ରବଳ ସୌଭାଗ୍ୟ।” ତାଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ମହାଦୟାଳୁ ଋଷି ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କରି ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଗଲେ। ଋଷି, ହାତରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରମଧାମ ଧରି, ଏମିତି ତପସ୍ୟା କଲେ ଯାହା ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ କଠିନ ଭାବେ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। କିଛି ସମୟ ପରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେଇ ରାଜାଙ୍କ ଏକ ସୁନ୍ଦର, ଶାସନଯୋଗ୍ୟ ପୁଅ ହେଲା—ଯେଉଁଥିରେ ଚନ୍ଦ୍ର ମଣ୍ଡଳରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଉଦିତ ହେଲେ। ପୁଅର ଉତ୍ସବରେ ରାଜା ବହୁତ ଧନ ଦାନ କଲେ। ସେ ଦେବତା ଭଳି ମହୀକୁ ଉପଭୋଗ କଲେ, ଦୁଃଖରହିତ ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ତିନି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଁକୁ ରକ୍ଷା କଲେ, ନିଜ ଜୀବନ ଓ ଧନ ଦେଇଦେଲେ। ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ, ଯାହାଠାରୁ କେବେ ଫେରାଯିବା ଦୁର୍ଲଭ। ଏହି କଥା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଠାରୁ ଯିଏ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭକ୍ତି ସହିତ ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ— —ଏହି ଗଳ୍ପର ଏକ ଶ୍ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଯଦି ପଢ଼େ, ସେ ବିଷ୍ଣୁ ମନ୍ଦିରକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ତେବେ, ଶୌନକ କହିଲେ: “ହେ ସୂତ, ଆମକୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀର ସର୍ବୋତ୍ତମ ମହିମା କହ—ଏହି ମହାସାଗରରୁ ତୁମେ ତାହାକୁ ଉଠାଇ ଦେଖାଅ, ହେ ଜ୍ଞାନୀ।” ସୂତ କହିଲେ: “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ଉପବାସ କରେ, ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଅନେକ ପିଢ଼ି ସହିତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନଗରକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯଦି ଏହି ଅଷ୍ଟମୀ ବୁଧବାର କିମ୍ବା ସୋମବାର ଓ ରୋହିଣୀ ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ଆସେ, ଏହା ଅନେକ ପରିବାରକୁ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ। ଯଦି କେହି ଦୁଷ୍କର୍ମରେ ଲିପ୍ତ ଥାଏ, ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରତ କଲେ ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ଶେଷରେ ହରିଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଏ। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯିଏ କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ଉପବାସ ନକରେ, ସେ ଏଠାରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗେ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ନରକକୁ ଯାଏ। ଏବଂ, ଯିଏ ନାରୀ ପ୍ରତିବର୍ଷ କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ବ୍ରତ କରେନାହିଁ, ସେ ଭ୍ରମିତା ଦୁଃଖଦ ନରକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ଦିନରେ, ଯିଏ ଭ୍ରମିତ ମନେ ଖାଏ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଘୋର ନରକ ପାଏ; ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଁଛି, ସତ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ। ଏକଥା ଶୁଣ, ଏକଥା ଶୁଣ—ଏକଥା ବସିଷ୍ଠ ଋଷିଙ୍କୁ ଦିଲୀପ ପଚାରିଥିଲେ; ଏହି କଥା ଶୁଣ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ। ଦିଲୀପ କହିଲେ: “ଭାଦ୍ର ମାସର କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀ ଦିନରେ ଯେଉଁଦିନ ଜନାର୍ଦନ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ—ଏହି କଥା ମୁଁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ମହାମୁନି, କୃପା କରି କହନ୍ତୁ। ଭଗବାନ କିପରି ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦାଧାରୀ? କି କାରଣରେ, କିପରି ବିଷ୍ଣୁ ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ?” ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ: “ହେ ରାଜା, ମୁଁ କହିବି କାହିଁକି ଜନାର୍ଦନ ସ୍ୱର୍ଗ ଛାଡ଼ି ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ମୁଁ ଏହି କଥା ତୁମକୁ କହିଅଛି। ପୁରୁଣା କାଳରେ, ପୃଥିବୀ କଂସ ଓ ତାଙ୍କ ଭଳି ରାଜାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦମିତ ହେଉଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଦୂତମାନେ ଅତି ଅହଂକାରରେ ଅନ୍ୟାୟ କରୁଥିଲେ। ସେଇ ପୃଥିବୀ, ଅତି ଦୁଃଖରେ ଆଖି ଘୁରୁଥିବା, କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶିବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ; ଶିବ, ଉମାଙ୍କ ସହିତ, ବୃଷଧ୍ୱଜ ଶିବ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ। ସେ ଶିବଙ୍କୁ କହିଲେ: “ମୁଁ କଂସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ, ହେ ପ୍ରଭୁ,” ଶରୀର ଅବନତ ଏବଂ ଅପମାନିତ, ଲୁହ ଝରାଉଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶିବଙ୍କ ମୁଖ କ୍ରୋଧରେ କମ୍ପିତ ହେଲା; ଶିବ, ଉମା ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ସହିତ, ପୃଥିବୀଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ। ମହାଦେବ କ୍ରୋଧରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିବାସକୁ ଗଲେ; ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚି, କଂସ ନାଶ ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ। “ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହିତ ଏହାର କୌଣସି ଉପାୟ ହେଉ,” ଶିବ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଶବ୍ଦ କହିଲେ। ସ୍ୱୟଂଭୂ ବ୍ରହ୍ମା ଏହା ଶୁଣି, ଯିବାକୁ ରାଜି ହେଲେ। ଯେଉଁଠାରେ କ୍ଷୀରସାଗର ଉପରେ ବୈକୁଣ୍ଠ ନିଦ୍ରାସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି, ସେଠାକୁ ହଂସ ଉପରେ ଚଢ଼ି ବ୍ରହ୍ମା ହରିଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ, ଶିବ ଓ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ବ୍ରହ୍ମା ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ, ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ—ସମସ୍ତ ବାଣୀରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। “ନମସ୍କାର, ହେ କମଳନୟନ ହରି, ପରମାତ୍ମା; ଜଗତର ରକ୍ଷକ, ଲକ୍ଷ୍ମୀପ୍ରିୟ, ଆମର ପ୍ରଣାମ।