ଏହି କଥା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତି ମନୁଷ୍ୟମାନେ କଳା, ବୁକା, କିମ୍ବା ପିଆଜ ଖାନ୍ତି, ସେଉଁଠି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଅଲକ୍ଷ୍ମୀର ବାସ ହେବ। ଯେଉଁଠାରେ ଗୁରୁ, ଦେବତା, ଅତିଥିଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଯଜ୍ଞ ଓ ଦାନ ନାହିଁ, ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ବେଦର ଶବ୍ଦ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେନାହିଁ—ସେଉଁଠି ଅଲକ୍ଷ୍ମୀ ସଦା ବାସ କରନ୍ତି। ଯେଉଁଠାରେ ପତି-ପତ୍ନୀ ମଧ୍ୟରେ ଗଲାମାଲା ହୋଇଥାଏ, ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ନାହିଁ, ଏବଂ ଲୋକେ ଗୁପ୍ତ ଭୋଗରେ ଆସକ୍ତ—ସେଉଁଠି ଅଲକ୍ଷ୍ମୀ ସଦା ରହନ୍ତି। ଯେଉଁଠାରେ ଲୋକେ ଅନ୍ୟର ଜନାନୀଙ୍କୁ ଆସକ୍ତ, ଅନ୍ୟର ଧନ ଚୋରି କରନ୍ତି, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସଜ୍ଜନ ଓ ବୃଦ୍ଧଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇନାହିଁ—ସେଉଁଠି ପାପ ଓ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଆଣିବା ଅଲକ୍ଷ୍ମୀ ସଦା ବାସ କରନ୍ତି। ଏପରେ, କଳିର ପ୍ରିୟ ଏହି ଜେଷ୍ଠା ଦେବୀଙ୍କୁ ଏପରି ଉପଦେଶ ଦେଇ, ଦେବମାନେ ପୁଣି ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଖୀରସାଗର ମଥନ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ତାପରେ, ଏଇରାବତ ହାତୀ ଜନ୍ମ ହେଲେ, ଉଚ୍ଚୈଶ୍ରବା ଘୋଡ଼ା ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ; ଧନ୍ବନ୍ତରି, ପାରିଜାତ ବୃକ୍ଷ, ସୁରଭି ଗାଈ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ମଥନରୁ ଉପଯାଇଲେ। ଏହି ମଥନର ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ ପ୍ରଭାତରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେବା ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଚିହ୍ନରେ ଭୂଷିତ ଶ୍ରୀ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଧର୍ମର ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଏହି ମହାଦେବୀ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ମାତା, ଯେଉଁଠି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବସିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ଏହି ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଭାଇ, ଶୀତଳ କିରଣର ଦେବତା, ଅମୃତରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ତୁଳସୀ, ଯେଉଁଠି ଜଗତର ପବିତ୍ରତା ଆଣନ୍ତି, ହରିଙ୍କ ସାଥୀ ଭାବେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ପୁଣି ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ମଥନ ପାଇଁ ପାହାଡ଼ ରଖି, ଦେବମାନେ ଏବେ ସମସ୍ତ ଇଛା ପୂରଣ ହୋଇ, ମା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଶ୍ରୀସୂକ୍ତ ପଠି ପ୍ରଣାମ କରିଲେ। ମା ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏକ ଦାନ ଚୟନ କର, ତୁମେ ମଙ୍ଗଳ ପାଉ; ମୁଁ ଦାନ ଦେବାରୀ, ଉତ୍ତମ ଦେବମାନେ।" ଦେବମାନେ କହିଲେ, "କୌମୁଦୀ ନୟନ ଦେବୀ, ହରିଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ସମସ୍ତ ଜୀବର ମାତା, ତୁମେ ନଥିଲେ ଜଗତ ଶୂନ୍ୟ; ଜୀବନକୁ ରକ୍ଷା ଦିଅ।" ଏପରି ଅନୁରୋଧ କରିବା ପରେ, ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ, ନାରାୟଣଙ୍କ ପ୍ରିୟା, କହିଲେ, "ଏବେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଜୀବନକୁ ରକ୍ଷା କରିବି।" ତାପରେ, ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦାଧାରୀ, କୃପାମୟ ଜଗତ୍ସ୍ୱାମୀ ନାରାୟଣ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନେଲେ। ଦେବମାନେ ବନ୍ଦନା କରି, ଆନନ୍ଦରେ ଭାସି, ଜଗତ୍ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, "ଓ ବିଷ୍ଣୁ, ମା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ, ତୁମର ପ୍ରିୟ ରାଣୀ, ଜଗତର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଗ୍ରହଣ କର।" ଏହି ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି, ଇନ୍ଦିରା ହରିଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମୀ କହିଲେ, "ମଧୁସୂଦନ, ବଡ଼ ଜେଷ୍ଠା ଅଲକ୍ଷ୍ମୀ ଅବିବାହିତ ଥିଲେ, ମୁଁ କିପରି ବିବାହ କରିବି? ପ୍ରଥମେ ଜେଷ୍ଠାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।" ସୁତ କହିଲେ, ବିଷ୍ଣୁ ଏ ଶୁଣି, ଅଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ବେଦ ନିୟମାନୁସାରେ ଉଦ୍ଦାଳକଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ, ଅମରମାନେ ସହିତ। ତାପରେ, ନାରାୟଣ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିଲେ; ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ପୁଣିପୁଣି ପ୍ରଣାମ କଲେ। ଏପରେ, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବମାନେ ଦାନବମାନେଙ୍କୁ ବଧ କଲେ; ଦାନବମାନେ ଚିତ୍କାର କରି ଦଶ ଦିଗରେ ପଳାଇଗଲେ। ଦେବମାନେ ଅମୃତ ପାନ ପାଇଁ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଅନୁସୂଚିତ ହୋଇ, ଏକାଉଁଠାରେ କଥା କଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, "ତୁମେ ଦିଅ, ତୁମେ ଦିଅ," ଅନ୍ୟମାନେ କହିଲେ, "ମୁଁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ, ମୁଁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ।" ତାପରେ, ବିଷ୍ଣୁ ଅପ୍ସରାର ରୂପ ଧରି, ଏକ ସୁଉତ୍ତମ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ରରେ ଅମୃତ ପାନ କରାଇଲେ। ରାହୁ, ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅମୃତ ପାନ କରିବାକୁ ଯାଉଥିବା ବେଳେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚିତ୍କାର କଲେ; ରାହୁ ଚତୁର୍ୟା ଅମୃତ ପାନ ପାଇଁ ଆସିଥିଲେ। ତାପରେ, ଜଗତ୍ସ୍ୱାମୀ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ରରୁ ଫେଙ୍ଗି ଦେଲେ; ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି, କେତୁ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲା। ରାହୁ ଓ କେତୁ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଶୀଘ୍ର ପଳାଇଗଲେ; ଏହି ଦିନରେ ସେମାନେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି। ସିଂହିକାପୁତ୍ର ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେମାନେଠିକୁ ଧରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଜଳ ଗଙ୍ଗା ସମାନ ହୋଇଥାଏ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବ୍ୟାସ ସମାନ। ଯେଉଁଠାରେ ବାୟସ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରାଯାଏ, ଗଙ୍ଗା ସ୍ନାନର ଫଳ ମିଳେ; ସେଉଁଠି ଦାନ ଦେଲେ ଅନେକ ଜନ୍ମର ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ମିଳେ। ସେଉଁଠି ପାପ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ—ଅନେକ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ବିଷୟରେ କିପରି କହିବି? ଜ୍ଞାନ ଚାହିଁଥିବା ଜ୍ଞାନ ପାଇଥାଏ, ପୁତ୍ର ଚାହିଁଥିବା ପୁତ୍ର ପାଇଥାଏ। ମୋକ୍ଷ ଚାହିଁଥିବା ମୋକ୍ଷ ପାଇଥାଏ; ମନ୍ତ୍ର ସିଦ୍ଧି ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଯାଏ। ଏଭଳି, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସମୁଦ୍ର ମଥନର କଥା ତୁମକୁ କହିଦେଲି। ଏହି କଥା ଶୁଣି ଶୌନକ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏବେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ—ଏଠି ଏକଥା ଏକଦମ ସତ୍ୟ କହ; ବେଦବ୍ୟାସ, ହରିର ରୂପ, କଣ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ?" "ଓ ସୁତ, ଅଭିମାନ ନିର୍ମୁକ୍ତ, ଜଗତର ଉପକାରୀ, ଏକ ନାରୀ କିପରି ସୁଭାଗ୍ୟବତୀ ହୋଇଥାଏ, ଏବଂ ପାପିନୀ କିପରି ଅତି ଅସୁଭାଗ୍ୟବତୀ ହୋଇଥାଏ?" "ଏକ ନାରୀ କିପରି ପତିଙ୍କ ପ୍ରିୟା ହୋଇଥାଏ, ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗ ପତିଙ୍କ ଚକ୍ଷୁକୁ କିପରି ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥାଏ? ତାଙ୍କର ଶୋଭା କିପରି ବଢ଼ିଥାଏ? ଏହି କଥା କହ, ତପସ୍ୟାର ଧନ।" ସୁତ କହିଲେ, "ଯଦି ତୁମେ ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ ଧର୍ମମୟ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ଶୁଣ, ମୁଁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଓ ଉଚିତ ଭାବେ କହିବି।" ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ଭଦ୍ରଶ୍ରବା ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ଯିଏ ସୌରାଷ୍ଟ୍ର ଭୂମିରେ ବସିଥିଲେ, ବେଦ ଓ ଶାଖାରେ ପାରଙ୍ଗତ। ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ସୁରତିଚନ୍ଦ୍ରିକା ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ; ସେଠି ଏହି ଉତ୍ତମ ରାଜାଙ୍କୁ ସାତି ମନୋହର ପୁତ୍ର ହେଲେ। ତାପରେ ଏକ କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ସତ୍ୟବାଦି, ପିତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ପ୍ରୀତିକରୀ ନାମରେ ପରିଚିତ। ଏକ ଦିନ, ଶ୍ୟାମବାଳା ସଙ୍ଗୀମାନେ ସହ ଆନନ୍ଦରେ ସୁନା ଶିଳାରେ ଖେଳିବାକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଗୁପ୍ତ ରତ୍ନ ଥିଲା।