ନାରଦ ମୁନି ଜିଜ୍ଞାସା କଲେ, “ଏହି ଉପବାସ କିପରି, କେବେ କରିବା ଉଚିତ? ଏବଂ ରାଧାଙ୍କର ଜନ୍ମ କାହିଁକି ହେଲା? ଆମକୁ ଆରମ୍ଭରୁ ସଠିକ୍ ଭାବରେ କୁହନ୍ତୁ।” ତାହାର ଉତ୍ତରରେ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ନାରଦ, ତୁମେ ମନୋଯୋଗରେ ଶୁଣ। ମୁଁ ରାଧାଙ୍କ ଅଷ୍ଟମୀ ଜନ୍ମ କଥା ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବି, ହରିଙ୍କ ଉପରେ ଯାହା ନାହିଁ, ସେଠାରେ କିଛି ଚାଲିବ ନାହିଁ। ଏହି ଉପବାସର ମହିମା ଓ ଫଳ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବି ନାହିଁ; ଏହା କୋଟି କୋଟି ଜନ୍ମର ମହାପାପ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପରାଧକୁ ନାଶ କରିଦେଇଥାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଉପବାସକୁ ଏକଥର ଭକ୍ତିସହିତ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ସେଇ ସମୟରେ ନାଶ ହୁଏ; ଏହି ଉପବାସର ଫଳ ହଜାର ଏକାଦଶୀ ଉପବାସର ଫଳ ସମାନ। ରାଧା ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ଉପବାସର ମହିମା ଏହାଠାରୁ ଶତଗୁଣା ଅଧିକ; ଏହି ଉପବାସ କରିବାରେ ମେରୁ ପର୍ବତ ସମାନ ସୁନା ଦାନ କରିବାର ଫଳ ମିଳେ। ଏହି ଉପବାସ ଏକଥର କଲେ ହଜାର କନ୍ୟାଦାନ କରିବାର ଶତଗୁଣା ଫଳ ମିଳେ। ବୃଷଭାନୁନନ୍ଦିନୀ ରାଧାଙ୍କ ଜନ୍ମ ଅଷ୍ଟମୀ ଉପବାସ କଲେ ଗଙ୍ଗା ଓ ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିବାର ଫଳ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। କୃଷ୍ଣ ପ୍ରିୟା ରାଧାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଅଷ୍ଟମୀ ଉପବାସ କଲେ, ଦୁଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି ଅବିଶ୍ୱାସରେ କିମ୍ବା ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ଅନେକ ପୂର୍ବଜମାନେ ସହିତ ବିଷ୍ଣୁ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ପ୍ରାଚୀନ ବିଷୟରେ କୁହେଁ, କୃତୟୁଗରେ ଏକ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ଉତ୍ତମ ନାରୀ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଲୀଳାବତୀ। ସେ ସ୍ଲିମ୍ ଦେହ, ମୃଗନୟନୀ, ଶୁଭ ଅଙ୍ଗ, ମଧୁର ହାସ, ଦୀର୍ଘ କେଶ ଓ ଆକର୍ଷକ କାନ ଥିଲେ। ସେ ଅନେକ ପାପ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ମୋକ୍ଷ ଇଚ୍ଛାରେ ଘର ଛାଡ଼ି ଏକ ଅନ୍ୟ ସହରକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଦେଖିଲେ ଅନେକ ପଣ୍ଡିତ ମାନେ ଏକ ଦେବଳୟରେ ରାଧା ଅଷ୍ଟମୀ ଉପବାସ କରୁଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଶ୍ରୀରାଧାଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ, ଧୂପ, ଦୀପ, ନିର୍ବିଧ ଓଷ୍ଟ୍ର, ବିଭିନ୍ନ ଫଳ ଓ ଭକ୍ତିସହିତ ପୂଜା କରୁଛନ୍ତି। କେହି ଗାଉଛନ୍ତି, କେହି ନୃତ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି, କେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ତୋତ୍ର ପଢ଼ୁଛନ୍ତି, କେହି ଖୁସିରେ ଝାଞ୍ଜ, ବାଁଶୀ, ମୃଦଙ୍ଗ ଓଡ଼ାଇଛନ୍ତି। ଏପରି ଅନେକ ପ୍ରକାର କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ସେ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ସେମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଓ ସମ୍ମାନ ସହିତ ପଚାରିଲେ, “ଓ ଧନ୍ୟମାନେ, ଏତେ ଆନନ୍ଦରେ କ’ଣ କରୁଛନ୍ତି? ମୋତେ ମଧ୍ୟ କୁହନ୍ତୁ, ମୁଁ ନମ୍ରତାରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛି।” ସେଠାରେ ଥିବା ଉପବାସୀ ଭାଇଷ୍ଣବମାନେ କହିଲେ, “ଭାଦ୍ରମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ଶ୍ରୀରାଧିକାଙ୍କ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା; ଏହି ଅଷ୍ଟମୀ ଆସିଛି, ଆମେ ଏହାକୁ ଉପବାସ ଓ ପୂଜାରେ କରୁଛୁ।” ଏହି ଉପବାସ କଲେ ଗୋହତ୍ୟା, ଚୋରି, ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟା, ପରସ୍ତ୍ରୀ ହରଣ, ଗୁରୁଙ୍କ ଶୟନ କ୍ଷତି, ବିଶ୍ୱାସ ଭଙ୍ଗ, ନାରୀହତ୍ୟା ପରି ସମସ୍ତ ପାପ ବିନାଶ ହୁଏ। ଏହି ମହାପାପ ନାଶକ ବଚନ ଶୁଣି, ଲୀଳାବତୀ ପୁନଃପୁନ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ, “ମୁଁ ଏହି ଉପବାସ କରିବି।” ସେ ସେଠାରେ ଉପବାସୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଏହି ଉତ୍ତମ ବ୍ରତ କଲେ। ତାକୁ ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ସାପ ଦଶିଲା ଓ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା। ତାଙ୍କୁ ନେବାକୁ ଯମଦୂତମାନେ ଆସିଲେ, ହାତରେ ପାଶ ଓ ଗଦା ଧରି, ତାଙ୍କୁ ଗଭୀର କଷ୍ଟରେ ବାନ୍ଧିଲେ। ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ଯମଲୋକକୁ ନେବାକୁ ଲାଗିଲେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦୂତମାନେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଧରି ଆସିଲେ। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଥ ମଧ୍ୟରେ ରାଜହଂସ ହିଁସାଳିରେ ଶୋଭିତ, ଚକ୍ରର ଧାରାରେ ପାଶ କାଟି, ତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ। ସେ ନିର୍ମଳ ନାରୀକୁ ରଥରେ ବସାଇ, ଗୋଲୋକ ନାମକ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନଗରକୁ ନେଇଗଲେ, ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷକ। ସେଠାରେ ଉପବାସର ଦୟାରେ ସେ କୃଷ୍ଣ ଓ ରାଧାଙ୍କ ସହିତ ରହିଲେ। ଏହି ରାଧାଷ୍ଟମୀ ବ୍ରତ ଯେ କରିନଥାଏ, ସେ ଶତାବ୍ଦୀ, ହଜାର ଯୁଗ ପରେ ମଧ୍ୟ ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ନାହିଁ। ଯେ ମହିଳାମାନେ ଏହି ଶୁଭ ବ୍ରତ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଯମଲୋକ ପାଇଁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପଡ଼ି ରହନ୍ତି। ରାଧା-ବିଷ୍ଣୁ ବ୍ରତ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ। ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଜନ୍ମ ନେଇ କେତେବେଳେ ଜଣେ ମହିଳା ବିଧବା ହୁଏ, ସେ ସମୟରେ ପୃଥିବୀ ଦୁଷ୍ଟ ଦଳରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇଥିଲା। ସେ ଗାୟ ରୂପେ ଆସି, ମୋ ପାଖରେ ଆସି, ବାରମ୍ବାର କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ତାଙ୍କ ଦୁଃଖ କୁହିଲେ। ତାଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦୃତ ଗତିରେ ଯାଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୃଥିବୀର ଦୁଃଖ ଯୋଗ ସୂଚନା କଲି। ତେଣୁ କୃଷ୍ଣ କହିଲେ, “ବ୍ରହ୍ମା, ତୁମେ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ପୃଥିବୀକୁ ଯାଅ; ମୁଁ ମୋର ସାଥୀମାନେ ସହିତ ପରେ ଆସିବି।” ଏହା ଶୁଣି, ମୁଁ ଦେବମାନେ ସହିତ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଆସିଲି। ତାପରେ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣାଧିକ ପ୍ରିୟା ରାଧାଙ୍କୁ ଡାକିଲେ। ସେ କହିଲେ, “ଦେବୀ, ମୁଁ ପୃଥିବୀକୁ ଯାଉଛି; ତୁମେ ମଧ୍ୟ ମାନବ ଲୋକକୁ ଯାଇ, ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ କର।” ଏହା ଶୁଣି, ରାଧା ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀକୁ ଭାଦ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ ଅବତରଣ କଲେ। ବୃଷଭାନୁଙ୍କ ଯଜ୍ଞଭୂମିରେ ଦିନ ଅବସରରେ ରାଧିକା ଦିବ୍ୟ ରୂପରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଦମନା ରାଜା ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଘରକୁ ନେଇ, ରାଣୀ ଭାବେ ରଖିଲେ। ଏହିପରି, ଓ ନାରଦ, ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଥିଲ, ମୁଁ ସବୁ କହିଦେଲି; ଏହି କଥା ଗୁପ୍ତ ରଖିବା ଉଚିତ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁପ୍ତ ରଖିବା ଉଚିତ। ସୂତ କହନ୍ତି, ଏହି ଚରିତ୍ର କିଏ ଭକ୍ତିସହିତ ଶୁଣିବେ, ସେ ଚାରି ପୁରୁଷାର୍ଥ ଫଳ ଲାଭ କରି, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭି, ଶେଷରେ ହରିଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରିବେ।