ନାରଦ ମହାର୍ଷି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ହେ ପିତାମହ, ଆପଣ ମୋତେ ଜୟନ୍ତୀ ଉପବାସର ମହିମା ବିସ୍ତାରରେ କହନ୍ତୁ। ଏହା ଶୁଣି, ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରମଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବି।” ବ୍ରହ୍ମା ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ମନୋযোগ ଦେଇ ଶୁଣ। ଯେଉଁମାନେ ଜୟନ୍ତୀ ଉପବାସ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହି ଜୟନ୍ତୀ ଉପବାସକୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଓ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ମାତ୍ରରେ ସପ୍ତଜନ୍ମର ଦୁଷ୍କର୍ମ ଦग୍ଧ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ଉପବାସ କଲେ ତାହାର ଫଳ କେତେ ଅଧିକ ହେବ ତା ଅନୁମାନ କର। ଏହି ଜୟନ୍ତୀ ଉପବାସ ପାଇଁ ବିଶେଷ କିଛି ତିଥି ଅଛି—ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳା ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ନବମୀ, କୁମ୍ଭ କୃଷ୍ଣ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, ମେଷ ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, ଆଶ୍ୱିନ ଶୁକ୍ଳ ଦୁର୍ଗାଷ୍ଟମୀ, ଶ୍ରବଣ ଯୁକ୍ତ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଏବଂ ଭାଦ୍ରପଦ ଶୁକ୍ଳା ଅଷ୍ଟମୀ—ଏହି ଛଅଟି ଜୟନ୍ତୀ ତିଥି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟଦାୟିନୀ ଓ ମଙ୍ଗଳକାରୀ। ଖ୍ୟାତିପ୍ରାପ୍ତ କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ଯେପରି ଦୁଷ୍କର୍ମ ନାଶ କରେ, ଏହା କୋଟି ଯଜ୍ଞ ଓ ଲକ୍ଷ ତୀର୍ଥ ସ୍ନାନ ସମାନ ଫଳଦାୟି। ଯେଉଁ ଲୋକ ପ୍ରତିଦିନ ହଜାର ଗାଈ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେଇ ଫଳ ଏକ ଜୟନ୍ତୀ ଉପବାସ କଲେ ମିଳେ। କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ରବିଗ୍ରହଣରେ ହଜାର ଭାରୀ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦାନ କରିବା ଫଳ, କଳା ମୃଗଚର୍ମ ଦେଇବା, ଶେଷମ ଗାଈ ଦାନ କରିବା, ଅନେକ କନ୍ୟା ଦାନ କରିବା, ଏହି ପୃଥିବୀ ସମେତ ସମୁଦ୍ର ଦାନ କରିବା, ଦେବାଳୟରେ ପୋଖରୀ, କୁଆଁ, ତାଳାବ ତିଆରି କରିବା—ଏସବୁ ଯେତେ ଫଳ ମିଳେ, ତାହା ଜୟନ୍ତୀ ଉପବାସରେ ମିଳିଯାଏ। ମା, ବାପା, ଗୁରୁଙ୍କ ସେବା କଲେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ତାହା ମଧ୍ୟ ଏହି ଉପବାସରେ ମିଳିଯାଏ। ତୀର୍ଥସ୍ଥାନରେ ସେବା, ସତ୍ୟବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ, ଗଙ୍ଗା, ନର୍ମଦା, ସରସ୍ୱତୀ ସ୍ନାନ, ପିତୃକର୍ମ, ଏସବୁ ଫଳ ଏକ ଜୟନ୍ତୀ ଉପବାସରେ ଲଭ୍ୟ। ନାରଦ ପଚାରିଲେ, “ହେ ପିତାମହ, ପୂର୍ବେ କିଏ ଏହି ଉପବାସ କରିଥିଲେ?” ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ, କର୍ଣ୍ଣ, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ତ ରାଜପୁତ୍ର, ସଗର, ଦିଲୀପ, କାକୁତ୍ସ୍ଥ, ଗୌତମ, ଗାର୍ଗ୍ୟ, ଜମଦଗ୍ନିପୁତ୍ର, ବାଲ୍ମୀକି, ଦ୍ରୌପଦୀପୁତ୍ର—ଏମାନେ ପୂର୍ବେ ଏହି ଉପବାସ କରିଥିଲେ। ଭାଦ୍ରପଦ ଶୁକ୍ଳା ଅଷ୍ଟମୀ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରେ। ବିଶେଷ କରି ଯେଉଁ ଅଷ୍ଟମୀ ପ୍ରଜାପତି ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟସଂଯୁକ୍ତ ହୁଏ, ସେଠି ଚକ୍ରଧର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଉପବାସରେ ଦଶମାନ୍ତ ଜନ୍ମର ଦୁଷ୍କର୍ମ ମାତ୍ର ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନାଶ ହୁଏ, ଯଦି ରାତିରେ ଜାଗରଣ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରାଯାଏ। ଏହି ଦିନେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ, ନୈବେଦ୍ୟ ଭେଦେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ଯିଏ ଉପବାସ କରେ, ସେଠି ଜନ୍ମାନ୍ତର ଅଗଣିତ ଅଜ୍ଞାନ ଓ ଜାନିସୁନି କରାଯାଇଥିବା ପାପ ଦେବକୀନନ୍ଦନଙ୍କ କୃପାରେ ଅର୍ଦ୍ଧ ଭାଗ ନାଶ ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଦିନ ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତିନି ଲୋକର ପାପ ଭୋଗ କରନ୍ତି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହି ଉପବାସ ପାଳନକାରୀଙ୍କ ଗୃହ ଓ ଶରୀରରେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ବିରାଜିଥାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜୟନ୍ତୀ କରନ୍ତି, ବେଦ ଏବଂ ପୁରାଣରେ ଏହା ପ୍ରତିମାନ୍ୟ କିମ୍ବା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କୌଣସି ବ୍ରତ ନାହିଁ। କୃଷ୍ଣ-ରାଧାଷ୍ଟମୀ ବ୍ରତ ସମାନ କିମ୍ବା ଅଧିକ କୌଣସି ବ୍ରତ ନାହିଁ। ଯିଏ ଏହି ବ୍ରତ କରେନାହିଁ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ ଭାବେ ପରିଣତ ହୁଏ। ଯିଏ ଜୟନ୍ତୀ ଦିନେ ଭୋଜନ କରେ, ସେ ମହାନରକରେ ପତିତ ହୁଏ, ଏହା ହରିବାସର ଦିନ ପରି। ଏହା ଦ୍ୱାରା ନିଜ ବଂଶର ପୂର୍ବଜ ଓ ପରିବାରର ଶତବଂଶୀୟ ପିଢି ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ପଡ଼ନ୍ତି। ଯଦି ଜୟନ୍ତୀ ବୁଧବାର ଓ ରୋହିଣୀ ନକ୍ଷତ୍ର ସଂଯୁକ୍ତ ହୁଏ, ତେବେ ଅନେକ ବ୍ରତ ଅବ୍ୟର୍ଥକ। ସତ୍ୟଯୁଗ, ତ୍ରେତା, ଦ୍ୱାପର, କଳି—ସମସ୍ତ ଯୁଗରେ ଯଥାବିଧି ଜୟନ୍ତୀ ପାଳନ କଲେ ଦୁଷ୍କର୍ମ ନାଶ ହୁଏ। ଯିଏ ଜୟନ୍ତୀ ରାତିରେ ପଦ୍ମନାଭ ପୁରାଣ ପାଠ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଜନ୍ମଯାବତ ସଞ୍ଚିତ ପାପ କପାସ ପିଣ୍ଡ ପରି ଦହିଯାଏ। ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ପୁରାଣ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଅନେକ ଜନ୍ମର ପାପ କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ନଶ୍ୱର ହୋଇଯାଏ। ଏହି ଦିନ ପଦ୍ମନାଭଙ୍କ ପୂଜାକୁ ଆଦର ସହିତ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ, ସେ ନିଜ ବଂଶକୁ ଉଦ୍ଧାର କରି, ବିଷ୍ଣୁଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ପାଉଥାଏ। ଯିଏ ଜୟନ୍ତୀ ଉପବାସକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇ ନରକକୁ ଯାଏ। ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ, ଧୂପ, ଘୃତ ଦୀପ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ। ଏପରି ଭାବେ ଯିଏ ଉପବାସ କରେ, ସେ ନିଜ ଜନ୍ମର ଏକୋଇଶିଜନକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରିବା। ଏହି ବ୍ରତକାରୀଙ୍କ ଘରେ କେବେ ଅପମଙ୍ଗଳ, ବିଧବାବସ୍ଥା, କଳହ, ଆନ୍ତରିକ ଦ୍ୱେଷ, ଧନକ୍ଷୟ ହୁଏନାହିଁ। ଯେଉଁ ଇଛା ନେଇ ଉପବାସ କରିବେ, ସେ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ ହୋଇ, ଶେଷରେ ବିଷ୍ଣୁଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏଭଳି ମହାପୁଣ୍ୟଦାୟିନୀ ଜୟନ୍ତୀ ଉପବାସର ମହିମା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମୁଖାରବିନ୍ଦରୁ ନାରଦଙ୍କୁ ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଚାରିତ ହେଲା।