ସେଇ ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ମୋତେ କହିଲେ, “ହେ ସମ୍ୟମନୀର ଶାସକ, ଅଧର୍ମୀ ମାନଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେବାକୁ ତୁମେ ଉଚିତ। ଅପରାଧ ଅନୁଯାୟୀ ଦଣ୍ଡ ଦିଅ, ହେ ଚଣ୍ଡପୁତ୍ର। ଯେଉଁଠି ଲୋକେ ତାଙ୍କର ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରନ୍ତି କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କୁ ଅପମାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ମହାପାପୀ, ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ତୁମେ ନରକକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ। ଏମିତି ପାପୀମାନେ ଯେତେ ଦଶହଜାର ବର୍ଷ ହେଉଛି, ସେତେ ବର୍ଷ ସମସ୍ତ ନରକରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବେ। ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ, ହେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ନାଥ, କେବେ ମିଳିମିଶା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।” ଏହାପରେ ଯମ କହିଲେ, “ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ଯେଉଁଠି ଗୁରୁଙ୍କୁ ଅପମାନ କରେ କିମ୍ବା ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରେ, ସେଠାରେ ମୁଁ କୌଣସି କ୍ରିୟା କରେନି, ହେ ସଭାସଦସ୍ୟମାନେ। ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଗୁରୁ ଦ୍ରୋହୀ; ଏହି ଦ୍ରୋହ ଦ୍ୱାରା ସେ ଅକାଳମୃତ୍ୟୁରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି ଏବଂ ମୋର ଆଦେଶରେ, ମୋର ଦୂତମାନେ ତାଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣିଛନ୍ତି।" "ହେ ଦୂତମାନେ, ପ୍ରଥମେ ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦସହଜାର ବର୍ଷ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର ରୌରବ ନରକରେ ଛାଡ଼ିଦିଅ; ତାପରେ ତାଙ୍କୁ ଆଣି, ଆଉ ଅନ୍ୟ ନରକରେ ଫେରି ଛାଡ଼ିଦିଅ। ଯେପରି ଦିନ ଏହି ପାପୀ ଗୁରୁ ଅବହେଳା କରିଛନ୍ତି, ସେପରି ସମୟ ସମସ୍ତ ନରକରେ ତାଙ୍କୁ ରଖିବା ଉଚିତ।" ତାପରେ ମୁକୁନ୍ଦ କହିଲେ, "ହେ ଭଗବତ୍ବିଦ୍ୟାନାୟନ, ମୋର ଗୁରୁ, ଯମଙ୍କ ଆଦେଶରେ ତାଙ୍କର ଦୂତମାନେ ମୋତେ ଭୟଙ୍କର ରୌରବ ନରକକୁ ନେଇଗଲେ, ମୋତେ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ବାନ୍ଧି ତଳେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ। ସେଠାରେ ମୁଁ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ତୀବ୍ର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗିଲି, ଏପରି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଯେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ବି ମୋତେ ଏକ ଯୁଗ ପରି ଲାଗିଲା। ମୁଁ ତିରିଶି ଦିନ ସେଠାରେ ରହି, ସେଇ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗିଲି; ଏକତିସ ଦିନରେ ମୁଁ ସେଠାରୁ ବାହାରିଲି।" "ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଏହି ସର୍ବୋତ୍ତମ ତୀର୍ଥରେ ଅସ୍ଥି ଖଣ୍ଡର ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିଲି, ଗୁରୁ ଅବହେଳା ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ପାପ ତୁରନ୍ତ ନଶ୍ଟ ହେଲା। ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର କୃପାରେ ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲି; ଚୌଦ୍ଦ ଇନ୍ଦ୍ର ଯେପରିଅଠି ରାଜ କରିବେ, ତେଉଁଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦରେ ରହିବି।" "ଯମଙ୍କ ସହରେ ଯେଉଁ ପ୍ରାଣୀମାନେ ବସନ୍ତି, ସେମାନେ ପାପୀଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର, କିନ୍ତୁ ପୁଣ୍ୟବାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆକର୍ଷକ। ସେମାନଙ୍କର କେହି ସିଂହ ମୁହଁ, କେହି ହାତୀ ବା ଶୂକର ମୁହଁ, ବଡ଼ ଦାନ୍ତ, ଫୁଲା ପେଟ, ବିଲେଇ ମୁହଁ, ପିତାଳିଆ କେଶ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେହ, ଲମ୍ବା ହାତ।" "ଏହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର କୃପାରେ, ଯେତେବେଳେ ମୋର ପାପ ଦୂର ହେଲା, ମୁଁ ଯମଲୋକରେ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲି। ସମସ୍ତେ ସତ୍ୟ କଥା କହୁଥିଲେ, ନମ୍ରତା ଏବଂ ସଦାଚାରରେ ଶୋଭିତ, ଦିବ୍ୟ ଆଭୂଷଣ ଏବଂ ଦେବବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ।" "ଏପରି ଭାବରେ, ହେ ପ୍ରିୟ, ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଥିଲ, ତାହା ସବୁ କହିଦେଲି; ଏବେ ମୋତେ ଦେବତାଙ୍କ ସହରକୁ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଅ।" ନାରଦ କହିଲେ: ଏପରି ଶୁଣି, ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ କଥା ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣିଲେ ଏବଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମନେ, ସେ ଦ୍ୱିଜ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କୁ ପୁନି ପଚାରିଲେ, ହେ ରାଜା। ବେଦାୟନ କହିଲେ: ଶିଶୁବେଳାରୁ ତୁମେ ମୋ ପାଖରେ ଗୁରୁସ୍ନେହରେ ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟା, ଶବ୍ଦଶାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ସମସ୍ତ ବେଦ ଶିଖିଛ; ତୁମେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ମୋ ସେବା କରିଛ, ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଶାନ୍ତି, ଦମ ଇତ୍ୟାଦି ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ।" "ତେବେ, ଗୁରୁ ଅବହେଳା ଦ୍ୱାରା ପାପ କିପରି ତୁମେ ପାଇଲ? ଏହା ସଠିକ୍ କଥା ମୋତେ କହ।" ମୁକୁନ୍ଦ କହିଲେ: "ମୁଁ କେବେ ବିଦ୍ୟାର ଉପନୟନ କର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଆଦେଶ, ବେଦ କିମ୍ବା ଉପନୟନ ଦାତାଙ୍କ ଆଦେଶ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିନି। ମୁଁ ମୋ ଶ୍ୱଶୁର ଓ ଶ୍ୱଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ଦାସର ପରି ସେବା କରିଛି; ଏବଂ ମୋ ଗୁରୁଙ୍କୁ କେବେ ଅବମାନ୍ୟ କରିନି।" "ଯିଏ ଗୃହପୁରୋହିତ, ବେଦ ଓ ବେଦାନ୍ତରେ ପାରଙ୍ଗତ, ତାଙ୍କପାଇଁ କିଛି ଅପରାଧ ମୋର ଦ୍ୱାରା ହୋଇଛି; ଏହା ଶୁଣ।" "ଯଦି ଆମ ବଂଶରେ ଧର୍ମନିପୁଣ୍ୟ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଉଛି, ତେବେ ଗୃହପୁରୋହିତଙ୍କୁ ଗାଈ କିମ୍ବା ସମାନ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ। ଏହା ଦେଇଲେ ବଂଶ ପବିତ୍ର ଓ ସ୍ଥିର ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ପୂର୍ବେ, ମୋର ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦିନେ, ମୁଁ ମୂର୍ଖତାବଶତଃ ଏହି ପୂର୍ବଜ ପାରମ୍ପରିକ କ୍ରିୟା କରିନଥିଲି; ଏହି ଅବହେଳା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ବଂଶନାଶକ ହେଇଯାଇଥିଲି।" "ମୋ ପାପ କିପରି ହେଲା, ଏହି ସବୁ କଥା ମୁଁ କହିଦେଲି; ଏବେ ଅନୁମତି ଦିଅ, ମୁଁ ଦେବଲୋକକୁ ଯିବି।" ବେଦାୟନ କହିଲେ: "ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ଶୁଭ କୋଶଳା ଅଛି; ଏଠାରେ ପୂର୍ବଜନ୍ମର ସ୍ମୃତି ଦେଖାଯାଏ। କେଉଁ ପୁଣ୍ୟରେ ତୁମ ଅସ୍ଥି ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ପଡ଼ିଛି, ଏହା କହ।" ମୁକୁନ୍ଦ କହିଲେ: "ଗୋଟିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏକଦିନ ସଂଧ୍ୟାବେଳେ ମୋ ଘରକୁ ଆସିଥିଲେ; ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଆସନ ଓ ଭୋଜନ ଦେଲି। ସେ ଇଚ୍ଛାରେ ଭୋଜନ କଲେ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇଲେ; ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ ତାଙ୍କ ସରିରରେ ଭୟଙ୍କର ଜ୍ୱର ଆସିଗଲା। ଶରୀରର ସମସ୍ତ ଅଂଗ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ତାଙ୍କୁ ନିଦ୍ରା ହେଲା ନାହିଁ; ପ୍ରଭାତେ, ମୃତ୍ୟୁ ସମୀପରେ ଆସି ତାଙ୍କୁ ନେଇଗଲା।" "ମୁଁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କ ପିଣ୍ଡଦାନ କରିଥିଲି ଏବଂ ତାଙ୍କ ଅସ୍ଥି ଗଙ୍ଗାରେ ବିଦ୍ଧିବତ୍ ବିସର୍ଜନ କରିଥିଲି। ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ମୋର ଅସ୍ଥି ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଦେବଙ୍କ ନିର୍ମିତ ପବିତ୍ର କୋଶଳାକ୍ଷେତ୍ରରେ ପଡ଼ିଛି।" ନାରଦ କହିଲେ: "ଏମିତି କହି, ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦେବତା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଦେବଯାନରେ ବସି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଥିଲେ। ଏହିପରି ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ଚରିତ୍ର କଥା, ତାଙ୍କୁ ଚଣ୍ଡକ ଚୋର ଦ୍ୱାରା ହତ୍ୟା ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରର କୃପାରେ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତି ହେବା ଦେଖିଲି।" ଏହିପରି, ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ଉପାଖ୍ୟାନ, କାଲିନ୍ଦୀ ମାହାତ୍ମ୍ୟରେ, ପଦ୍ମପୁରାଣର ଉତ୍ତରଖଣ୍ଡର ଦୁଇଶଏ ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ନାରଦ କହିଲେ: "ହେ ଶୁଭେ, ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ମୁଁ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥା କହିଲି; ଏବେ ଚଣ୍ଡକ ନାମକ ନାପିତଙ୍କ ଉପାଖ୍ୟାନ ଶୁଣ।