ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ଉର୍ଜା ମାସରେ ଯେଉଁ ମଣିଷ ତାଙ୍କୁ ଫଳ ଅର୍ପଣ କରି ସେହି ଫଳ ଭୋଜନ କରେ, ସେ ଅନେକ ଜନ୍ମର ସଞ୍ଚିତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ। କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଯେଉଁଠି ହରିଙ୍କୁ ଘୃତ ମିଶ୍ରିତ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ଭୋଜନ ଦାନ କରାଯାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭି ହରିଙ୍କ ଧାମକୁ ଯାଏ। କାର୍ତ୍ତିକରେ ଏକଟି ମାତ୍ର ଗୋଲାପ ଫୁଲ ମଧ୍ୟ ଯଦି ହରିଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ, ତେଣୁ ସେ ଅନ୍ତେ ବିଷ୍ଣୁ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭେ। କାର୍ତ୍ତିକରେ ଯିଏ ପ୍ରଭାତ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ହୁଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର ସ୍ନାନ ଫଳ ପାଏ। ଏହି ପବିତ୍ର କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଯିଏ ଆକାଶରେ ଦୀପ ଦାନ କରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପରି ଭୟଙ୍କର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭି ହରିଙ୍କ ଧାମକୁ ଯାଏ। କେବଳ କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଯଦି କାର୍ତ୍ତିକରେ ହରିଙ୍କ ସନ୍ତୋଷ ପାଇଁ ଦୀପ ଦାନ କରାଯାଏ, ହରି ସେ ଭକ୍ତରେ ସଦା ପ୍ରସନ୍ନ ରହନ୍ତି। ଘୃତ ଭରା ଦୀପ କାର୍ତ୍ତିକରେ ନିଜ ଘରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ, ତେବେ ପ୍ରତିଦିନ ଏକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ଏହି ଦୀପର ମହତ୍ମ୍ୟ ମୁଁ ବିଶେଷ କଥାଏବି, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣ ଏହି କଥା ମନୋଯୋଗରେ ଶୁଣନ୍ତୁ। ପୂର୍ବ ତ୍ରେତା ଯୁଗରେ ବୈକୁଣ୍ଠ ନାମକ ଏକ ପବିତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଦ୍ୱାରା ପାପୀମାନେ ମୁକ୍ତ ହେଉଥିଲେ। ଏକଥର କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ସେ ହରିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଘୃତ ଭରା ଦୀପ ଦେଇ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ଉଠୁରା ଘୃତର ଗନ୍ଧକୁ ଅନୁସରି ଦୀପ ପାଖକୁ ଆସିଲା; ସେ ଖାଇବାକୁ ଯିବା ସମୟରେ ଦୀପର ଆଲୋକରେ ଜାଗିଉଠିଲା। ଅଗ୍ନିର ଭୟରେ ସେ ଦୂରକୁ ପଳାଇଗଲା। ହରିଙ୍କ କୃପାରେ ସେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହେଲା। ଏହିଠି ଏକ ସାପ ତାକୁ କଟିଦେଲା, ଉଠୁରା ଜୀବନ ଛାଡିଦେଲା। ତାପରେ ଯମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାନୁସାରେ ତାଙ୍କ ଦୂତମାନେ ନୂପୁର, ମୁଷଳ ନେଇ ଆସିଲେ। ସେଉଁଠି ଉଠୁରାକୁ ଚାମର ଦୌଡ଼ି ମାନେ ବାନ୍ଧି ନେଲେ। ତାଙ୍କୁ ନେଇଯିବା ପାଇଁ ଯିଏଁଠି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିଲେ, ସେଉଁଠି ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦାଧାରୀ ଚତୁର୍ଭୁଜ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦୂତମାନେ ଗରୁଡ଼ା ଉପରେ ଆସିଲେ। ଆକାଶରେ ରଜତ ହଂସରେ ଶୋଭିତ ଏକ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଦେଖାଗଲା, ଯାହା ଶୁଦ୍ଧ ସୁନାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିଲା। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦୂତମାନେ ଯମଦୂତଙ୍କ ଦୌଡ଼ି କାଟିଦେଲେ ଏବଂ କହିଲେ, "ଏହି ଉଠୁରା ବିଷ୍ଣୁର ଭକ୍ତ, ତୁମେ ଅବିଜ୍ଞାନରେ ବାନ୍ଧିଛ, ତୁମେ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଚାହିଁଲେ ଯାଅ।" ଏହା ଶୁଣି ଯମଦୂତମାନେ ଭୟରେ କମ୍ପିଗଲେ ଏବଂ ନମ୍ରତାରେ ପଚାରିଲେ, "କେଉଁ ପୁଣ୍ୟରେ ଏହିଠି ତୁମେ ଏହାକୁ ନେଉଛ?" ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦୂତମାନେ କହିଲେ, "ଏହା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଖରେ ଦୀପ ଜାଗାଇଥିଲା। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଜନ୍ମର ପାପ ଛାଡି ହରିଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଏ। କାର୍ତ୍ତିକରେ ଯିଏ ଭକ୍ତିସହିତ ଦୀପ ଦାନ କରେ, ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ କେବଳ ହରି ନିଜେ ବଖାଣିପାରିବେ। ଯିଏ ଘୃତ ଭରା ଦୀପ ହରିଙ୍କ ଘରେ ଦାନ କରେ, ସେ ଅସଂଖ୍ୟ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରି ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, କାର୍ତ୍ତିକ ଦୀପ ଦାନରେ ତାହାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ମିଳେ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି ଯମଦୂତମାନେ ଚୁପ୍ଚାପ୍ ଚଲିଗଲେ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦୂତମାନେ ଉଠୁରାକୁ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ବସାଇ ନେଇ ବିଷ୍ଣୁ ଧାମକୁ ନେଇଗଲେ। ସେଉଁଠି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାନିଧ୍ୟରେ ସେ ଶତ ମନ୍ବନ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଲେ। ପରେ ହରିଙ୍କ କୃପାରେ ସେ ମାନବ ଜନ୍ମରେ ଏକ ରାଜକୁମାରୀ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ପୁଅ ଓ ନାତିମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରି ଦୀର୍ଘ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କଲେ। ତାପରେ ହରିଙ୍କ ସେବା କରି ସେ ଗୋଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କଲେ। ସୂତ ମୁନି କହିଲେ, "ଯିଏ ଭକ୍ତିସହିତ ଏହି ଦୀପର ପରମ ମହିମା ଶୁଣିଥାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭି ବିଷ୍ଣୁ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।" ଏହିପରେ ଶୌନକ ପଚାରିଲେ, "ଓ ସୂତ, ଜୟନ୍ତୀ ବ୍ରତ କେବେ କରାଯାଏ ଏବଂ ଏହାର ମହିମା କ’ଣ? ଦୟାକରି କହନ୍ତୁ, କାରଣ ଏହା ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରେ ଏକ ନୌକା ସମାନ।" ସୂତ କହିଲେ, "ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣ ଯାହା ପଚାରିଛନ୍ତି, ମୁଁ କହିବି। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଦେବଲୋକରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନାରଦ ପଚାରିଥିଲେ।" ନାରଦ କହିଲେ, "ପ୍ରପିତାମହ, ଜୟନ୍ତୀର ମହିମା କହନ୍ତୁ, ମୁଁ ଶୁଣି ବିଷ୍ଣୁର ପରମ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରିବି।" ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, "ମୁନି, ମନୋଯୋଗରେ ଶୁଣ। ଜୟନ୍ତୀରେ ଉପବାସ କଲେ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ଜୟନ୍ତୀ ସ୍ମରଣ କିମ୍ବା ପାଠ କଲେ ସାତ ଜନ୍ମର ପାପ ଦଗ୍ଧ ହୁଏ, ଉପବାସ କଲେ ତ ଅଧିକ ଫଳ ମିଳେ।" "ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳ ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ନବମୀ, କୁମ୍ଭ କୃଷ୍ଣ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, ମେଷ ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, ଆଶ୍ୱିନ ଶୁକ୍ଳ ଦୁର୍ଗାଷ୍ଟମୀ, ଶ୍ରବଣ ଯୁକ୍ତ ଦ୍ୱାଦଶୀ—ଏହି ଛଅ ଜୟନ୍ତୀ ବିଶେଷ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ଓ ମଙ୍ଗଳଦାୟକ।" "ପ୍ରସିଦ୍ଧ କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶକ ଏବଂ କୋଟି ଯଜ୍ଞ, ଲକ୍ଷ ତୀର୍ଥ ସମାନ। ଯିଏ ପ୍ରତିଦିନ ହଜାର ଗାଈ ଦାନ କରେ, ଜୟନ୍ତୀ ଉପବାସରେ ସେହି ଫଳ ମିଳେ।" "ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ହଜାର ଭାର ସୁନା ଦାନ କରିବା ଫଳ ମଧ୍ୟ ଜୟନ୍ତୀ ଉପବାସରେ ମିଳେ। ହଜାର ଶ୍ୟାମ କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ଓ ଶତ ତିଳ ଗାଈ ଦାନ ଫଳ ମଧ୍ୟ ଏହି ଉପବାସରେ ମିଳେ। ଲକ୍ଷ ଅନ୍ତଃପତ୍ନୀ ଦାନ କରିବା ଫଳ ମଧ୍ୟ ଏହି ଉପବାସରେ ଲଭ୍ୟ।" ଏହିପରି, ହରିଙ୍କୁ ଦୀପ ଦାନ, ଉପବାସ, ଦାନ ଓ ସ୍ମରଣ ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ନିଜର ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ହୋଇ, ଶେଷରେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ପରମ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।