ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି କି, ସେମାନେ ହିଁ ସତ୍ୟ ବୈଷ୍ଣବ ଯେଉଁମାନେ ହରିଙ୍କର ମନ୍ଦିର କିମ୍ବା ସ୍ଥାନକୁ ପରିଷ୍କାର କରନ୍ତି, ପିତୃକର୍ମ କରନ୍ତି ଓ ଦରିଦ୍ରଙ୍କୁ ଦୟା କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ପର ଧନକୁ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ବିଷ ବୋଲି ଭାବନ୍ତି, ଏବଂ କେବଳ ହରିଙ୍କୁ ନିବେଦିତ ଭୋଜନ ଖାନ୍ତି, ସେମାନେ ବୈଷ୍ଣବ। ଯେଉଁମାନେ ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଭକ୍ତି ରଖନ୍ତି, ତୁଳସୀ ବଣ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଓ ରାଧାଷ୍ଟମୀ ବ୍ରତକୁ ଅଟୁଟ ଭାବେ ପାଳନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବୈଷ୍ଣବ। ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଖରେ ଦୀପ ଦେଇ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟଙ୍କ ବିଷୟରେ କୁଅଳ୍ଲୋଚନା କରନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନେ ବୈଷ୍ଣବ। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ, ସୂତ ମୁନି କହିଲେ, “ଏହି ବିଷୟ ମୋ ଗୁରୁଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣିଛି, ଯେଉଁପରି ଜୟମିନିଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ ବ୍ୟାସଦେବ କ୍ରମାନୁସାରେ କହିଥିଲେ। ଏହି ଅଧ୍ୟାୟକୁ ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରମଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।” ଏବେ ସୂତ ମୁନି, ଶୌନକଙ୍କୁ ଏକ ପୁରାତନ କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ—ଏହା ବ୍ୟାସ ଓ ଜୟମିନିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘଟିଥିବା ସଂବାଦ, ଯାହା ଶୁଣିଲେ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଜୟମିନି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ହେ ଗୁରୁଦେବ, କ’ଣ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ଏକ ପାପୀ ମଧ୍ୟ ଭଗବାନଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ? ଦୟାକରି ଏହି କଥା ଆଜି ମୋତେ କହନ୍ତୁ।” ବ୍ୟାସଦେବ କହିଲେ, “ଯେଉଁଯିଏ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ଲେପନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ହରିଙ୍କ ଧାମକୁ ପହଞ୍ଚିଥାଏ। ଏବଂ ଯେଉଁଯିଏ ମନ୍ଦିରରେ ମାଟି ଲଗାଏ, ତାହାର ଯେତେ ଧୂଳି ଗଣିଯାଏ, ସେତେ ହଜାର-ହଜାର ବର୍ଷ ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ବାସ କରିଥାଏ।” ଏହି ସମୟରେ, ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ଦଣ୍ଡକ ନାମକ ଏକ ଚୋର ଥିଲେ, ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିଲେ। ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଧନ ଚୋରାଇଥିଲେ, ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ, ମିଥ୍ୟା କଥା କହୁଥିଲେ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ ଥିଲେ, ଗୋମାଂସ ଓ ମଦ୍ୟ ପାନ କରୁଥିଲେ, ଅନ୍ୟମତାନୁଗାମୀଙ୍କ ସଙ୍ଗ କରୁଥିଲେ। ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଉପାର୍ଜନରୁ ବଞ୍ଚିଥିଲେ, ପବିତ୍ର ଧନ ଚୋରାଇଥିଲେ, ଶରଣାର୍ଥୀଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ ଏବଂ ବେଶ୍ୟାଙ୍କୁ ଆସକ୍ତ ଥିଲେ। ଏକ ଦିନ ସେ ମୂର୍ଖ ଚିତ୍ତରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ଚୋରି କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ମନ୍ଦିରର ଦ୍ୱାରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ବେଳେ, ପାଏ ମାଟି ଲଗିଥିଲା, ସେ ଭୁଲି ଯାଇ ମନ୍ଦିର ମଝିରେ ଏକ ଗଡ଼ିଏ ଗର୍ତ୍ତରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ମାଟି ଅପସାରଣ ହେଲା, ତା’ପରେ ଦୁଇଟି ଲୋହା ଛଡ଼ାରେ ତାଳା ଭାଙ୍ଗି ଅନ୍ଦରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ମନ୍ଦିର ଭିତରେ ଦେଖିଲେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଘର ସୁନ୍ଦର ଛତ୍ର, ରତ୍ନ ଓ ସୁନାର ଦୀପ, ଭବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ। ଅନେକ ପୁଷ୍ପର ଗନ୍ଧ, ବିଭିନ୍ନ ପାତ୍ର, ଚନ୍ଦନ ତେଲର ସୁଗନ୍ଧ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ସେଠାରେ ଦେଖିଲେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ, ପୀତାମ୍ବର ପିନ୍ଧି, ରାଧା ସହିତ ମଧୁର ଶଯ୍ୟାରେ ଶୟାନ। ଚୋର ଦଣ୍ଡକ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ଏବଂ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରୁ ସେ ତୁରନ୍ତି ପାପମୁକ୍ତ ହେଲେ। ତାପରେ ଚିନ୍ତା କଲେ, “ମୁଁ ଏହି ସମ୍ପତ୍ତି ନେବି କି ନେବିନାହିଁ? ମୋ ପାଇଁ କ’ଣ ଭଲ?” କିନ୍ତୁ ସେ ଚୋର ଥିବାରୁ ଭକ୍ତି କରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ସାମଗ୍ରୀ ନେବାକୁ ଠାନିଲେ। ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ପୀତାମ୍ବର ଭୂମିରେ ଫେଲି ଦେଲେ, ହାତ କମ୍ପିବା ସହ ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ସାମଗ୍ରୀ ଯୋଗାଇଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ମନ୍ଦିର ଭିତରେ ସେ ଯାହା କରୁଥିଲେ, ସମସ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ତିନି ଗଭୀର ନିଦ୍ରା ଛାଡ଼ି ଦୌଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ, କାରଣ ଅନେକ ଲୋକ ଆସିଥିଲେ, ଏବଂ ଚୋର ଦଣ୍ଡକ ଦ୍ରବ୍ୟ ନେଇ ଦୃତ ଚାଲିଗଲେ। କିନ୍ତୁ ଭୟରୁ ସେ ସମସ୍ତ ସମ୍ପତ୍ତି ଛାଡ଼ି ଦେଇ ପଳାଇଗଲେ। କାଳ ନାମକ ସର୍ପ ତାଙ୍କୁ ଦଶିଲା, ଏବଂ ସେ ପାପମୁକ୍ତ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ। ଏହିପରେ ଯମର ଆଜ୍ଞାରେ ତାଙ୍କ ଦୂତମାନେ ଯାଇ, ତାଙ୍କୁ ଚମଡ଼ିର ରଶି ଦେଇ ବାନ୍ଧି, କଷ୍ଟଦାୟକ ମାର୍ଗରେ ନେଇ ଆସିଲେ। ଯମ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, “ଏହି ଲୋକ କ’ଣ ପାପ କିମ୍ବା ପୁଣ୍ୟ କରିଛି? ସବୁ କଥା କୁହ।” ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ କହିଲେ, “ପୃଥିବୀରେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଯେଉଁମାନେ ଯେତେ ଅପରାଧ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ଏହି ମୂଢ଼ ଲୋକ କରିଛି। କିନ୍ତୁ, ଏହି ଲୋକର ଏକ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦିଏ।” ଯମ ପଚାରିଲେ, “କ’ଣ ପୁଣ୍ୟ ଅଛି ତାଙ୍କର? ସଂକ୍ଷେପରେ କୁହ।” ତା’ପରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ହାତ ଯୋଡ଼ି କହିଲେ, “ଏହି ଚୋର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ଚୋରାଇବା ପାଇଁ ଗଲେ, ଦ୍ୱାରର ମାଟି ଅପସାରଣ କଲେ, ଏହାର ଫଳରେ ମନ୍ଦିର ଭୂମି ପରିଷ୍କାର ହେଲା, ଏହି ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ତାଙ୍କ ପାପ ନଶ୍ଟ ହେଲା। ସେ ବୈକୁଣ୍ଠ ଯୋଗ୍ୟ, ଆପଣଙ୍କ ଦଣ୍ଡର ଅଯୋଗ୍ୟ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି ଯମ ତାଙ୍କୁ ସୁନାର ଆସନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ, ଯଦ୍ୟପି ସେ ଏକ ଅପରାଧୀ। ସେ ଯମଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ ନମ୍ରତାରେ କହିଲେ। ଯମ କହିଲେ, “ଆଜି ତୁମ ପାଦଧୂଳିରେ ମୋ ଗୃହ ପବିତ୍ର ହେଲା। ମୁଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲି, ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲି, ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲି—ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ। ଏବେ ତୁମେ ହରିଙ୍କ ପରମଧାମକୁ ଯାଅ।” ବ୍ୟାସ କହିଲେ, “ଏପରି କହି ଧର୍ମରାଜା ତାଙ୍କୁ ସୁନାର ରଥରେ ବସାଇଲେ, ଯାହା ଦେବହଂସ ଦ୍ୱାରା ଚଳିଥିଲା। ଏହିପରି ଦଣ୍ଡକ ପାପମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଚକ୍ରଧାରୀ ଭଗବାନଙ୍କ ଧାମକୁ, ସମସ୍ତ ସୁଖର ଦାତାଙ୍କ ପାଖକୁ ପ୍ରେଷିତ ହେଲେ।