ଶୌନକଙ୍କୁ ସୂତ ମହାରାଜ କହିଲେ: “ଓ ଶୌନକ, ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଦେହ, ପାପ ଏବଂ ଅଙ୍ଗ ଏଠାରେ ରହିଯାଏ; ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଯାନ୍ତି। ଏହିପରି ଦାନର ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଖି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ କେବେ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିନାହାନ୍ତି; ଯେମାନେ ଭ୍ରମରେ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପାପର ଅଂଶୀ ହୁଅନ୍ତି। ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁମାନେ ଭୂମିରେ ଏକ ଦେଉଁ ଜଳ ପାତ୍ର ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ହରିଙ୍କ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧନ ସଂଗ୍ରହ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ସଂଗ୍ରହିତ ଧନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବାରେ ବ୍ୟୟ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ କଞ୍ଚନ ହୋଇ ଧନ ଜମା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବହୁତ ଦୁଃଖୀ ହୁଅନ୍ତି; ଶେଷରେ, ସମସ୍ତ ଧନ ଛାଡି, ଦୁଃଖୀ ଭାବରେ ଚାଲିଯାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଦାନ କରି କରି ଗରିବ ହୋଇଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଜଗତରେ ମହାପୁରୁଷ ଭାବରେ ଗଣନା ହୁଅନ୍ତି। ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପରଲୋକରେ କୌଣସି ଧର୍ମ, ନିୟମ, ଦୟା କିମ୍ବା ଆତ୍ମୀୟ ନାହିଁ; ଯେଉଁପ୍ରଦାନ ହୋଇନାହିଁ, ସେ ରହିନାହିଁ। ଯେଉଁଯନ୍ତି ଧନ ଥିଲା ଥିଲା ନ ଖାଉନ୍ତି କିମ୍ବା ଦାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଗରିବ ଭାବରେ ଗଣନା ହୁଅନ୍ତି; ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ଦୁଃଖର ଉନ୍ମାଦରେ ଚାଲିଯାନ୍ତି। ତପସ୍ୟାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଦାନକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ଦୃଷ୍ଟିମାନ ଲୋକ କହିଛନ୍ତି; ତେଣୁ ଦାନ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି ଦାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇ ଦାନ ଦେଇନାହିଁ, ସେ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯାନ୍ତି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇ। ଦାନୀ ଓ ଗ୍ରହୀତା, ଦାନକୁ କେବେ ଉଲ୍ଲେଖ କିମ୍ବା ଅନୁରୋଧ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଦୁଇଜଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ରହିଥିବା ଯାଏଁ ନରକରେ ରହନ୍ତି। ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାପ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ତେଣୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏବେ ପଦ୍ମ ପୁରାଣର ବ୍ରହ୍ମଖଣ୍ଡ ଅଂଶର ଆମ୍ବ ଗଛ ବିଷୟରେ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ବ୍ୟାସ ମହାରାଜଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଶୌନକ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ଓ ସୂତ, କଳିଯୁଗ ଆସିଲେ, କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଣୀମାନେ ଉନ୍ନତି ପାଇବେ? ଦୟାକରି ଏହା ଆମକୁ କହନ୍ତୁ।” ସୂତ କହିଲେ: “ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଓ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଆପଣ ନିତି ନିଷ୍ଠ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଚାହୁଁଥିବା ଜନ। ଓ ବୈଷ୍ଣବ, ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟାସ ମହାରାଜଙ୍କୁ ଜୈମିନି ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ; ଏହା ଆପଣ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଜୈମିନି ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶସ୍ତାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କରି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: ‘କଳିଯୁଗରେ ଲୋକ କେମିତି ମୋକ୍ଷ ପାଇପାରିବେ? ମଣିଷମାନେ ଅପରିପକ୍ୱ ଏବଂ ଅପରିପାକ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି; ଦୟାକରି ଏହା କହନ୍ତୁ।’ ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ‘ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସଦ୍ସଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଶାସ୍ତ୍ର ଶ୍ରବଣ ହୁଏ, ଏହାରୁ ହରିଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏହାରୁ ଜ୍ଞାନ ଆସେ, ଏବଂ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ମୋକ୍ଷ ମିଳେ। ଦିବ୍ୟ କଥାର ଶ୍ରବଣ ଭୂମିରେ ସବୁଠୁ ପାପୀଙ୍କୁ ଆକର୍ଷଣ କରେନାହିଁ; ଏହିପରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ପାପୀ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ବୈଷ୍ଣବ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଭୁଲ କଥା କହୁଥିବା ଲୋକ ପାପୀ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଯେଉଁଠି କୃଷ୍ଣଙ୍କ କଥା ହୁଏ, ସେଉଁଠି ବିଶ୍ୱ ନାୟକ ଅବିରାମ ରହନ୍ତି। କୃଷ୍ଣ କଥା ଆରମ୍ଭରେ ବାଧା ଦେଇଥିବା ଅତି ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ ମନୁ ଯୁଗ ଯୁଗ ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ନାପାଇ। ପୁରାଣ କଥା ଶୁଣି ଉପହାସ କରିଥିବା ଲୋକ ସଦା ନରକରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରନ୍ତି। କୃଷ୍ଣଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଶୁଣିବା ଇଚ୍ଛା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଜନ୍ମର ପାପ ତୁରନ୍ତ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଭକ୍ତିରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ କଥା କହିବା କିମ୍ବା ଶୁଣିବା ଲୋକର ଭାଗ୍ୟ କଣ ହେବ, ମୁଁ ଜାଣେନି। ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା, ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ, ମଦ୍ୟପାନ, ଚୋରି—ଏହା ସବୁ ଦୁଷ୍ଟର ପାପ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଯଦି କୌଣସି ମଣିଷ ପାପ କରି, ପରେ ଏହାରୁ ମୁହଁ ଘୁଅଏ, ତାହାର ପାପ ଅଗ୍ନିରେ କପାସ ଦହିବା ପରି ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଯଦି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଥିବା ପୁସ୍ତକ ଘରେ ରହିଥାଏ, ଯମ ଦୂତ ଏହି ଘରକୁ ନାଯାନ୍ତି। ଜୈମିନି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: ‘ଓ ଗୁରୁ, ବୈଷ୍ଣବମାନେ କେଉଁ ଗୁଣ ଧରିଥାନ୍ତି, କେଉଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା କହନ୍ତୁ।’ ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ‘ଓ ଦ୍ୱିଜ, ଯଦି କୌଣସି ଭକ୍ତିଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତି ବୈଷ୍ଣବଙ୍କର ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳିତ ଜଳ ମୁଣ୍ଡରେ ଦେଇ, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ପବିତ୍ର ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ସତ୍ସଙ୍ଗ ହୁଏ, ଏକ କ୍ଷଣ କିମ୍ବା ଅର୍ଧ କ୍ଷଣ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ପାପ—ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ—ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଯେଉଁ ପରିବାରରେ ଏକ ବୈଷ୍ଣବ ଅଛନ୍ତି, ସେଉଁ ପରିବାର ପାପରେ ଭରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ମୋକ୍ଷ ପାଇଯାନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ହିଂସା, ଚପଳତା, କାମ, କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ ଓ ମୋହ ଛାଡି ଦେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ବୈଷ୍ଣବ ଭାବରେ ଗଣନା ହୁଅନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ପିତୃପ୍ରତି, ଦୟା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳରେ ଲଗ୍ନ, ଇର୍ଷ୍ୟାର ଅଭାବ ଓ ସତ୍ୟବାଦୀ—ସେମାନେ ବୈଷ୍ଣବ। ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟ ଜନଙ୍କ ଜନନୀପ୍ରତି ଉଦାସୀନ, ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ ନିଷ୍ଠା—ସେମାନେ ବୈଷ୍ଣବ। ଯେଉଁମାନେ ହରିଙ୍କ ନାମ ଗାନ କରନ୍ତି, ତୁଳସୀ ମାଳା ପିନ୍ଧନ୍ତି, ହରିଙ୍କ ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳିତ ଜଳ ଚିହ୍ନିତ ହୁଏ—ସେମାନେ ବୈଷ୍ଣବ। ଯେଉଁମାନେ ତୁଳସୀ ପତ୍ର କାନ କିମ୍ବା ମୁଣ୍ଡରେ ଧରିଥାନ୍ତି—ସେମାନେ ବୈଷ୍ଣବ। ଯେଉଁମାନେ ଅସତ୍ସଙ୍ଗ ଛାଡି ଦେଇଛନ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦ୍ୱେଷ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ତୁଳସୀ ପ୍ରତି ଜଳ ସିଞ୍ଚନ କରନ୍ତି—ସେମାନେ ବୈଷ୍ଣବ। ଯେଉଁମାନେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ତୁଳସୀ ସହ ପୂଜା କରନ୍ତି, କନ୍ୟା ଦାନରେ ଲଗ୍ନ ଓ ଅତିଥି ଆଦର କରନ୍ତି—ସେମାନେ ବୈଷ୍ଣବ। ଯେଉଁମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଶୁଣନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଘରେ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଅଛି—ସେମାନେ ବୈଷ୍ଣବ।