ଏକ ସମୟର କଥା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜାତିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପୂନ୍ୟ କଥା ଚାଲିଥିଲା—ଯେଉଁଠି ଦାନର ମହିମା ବିଷୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଉଥିଲା। ଏଠାରେ କହାଯାଇଛି, ଯିଏ କୋରାଲ, ମୁକ୍ତା, ହୀରା କିମ୍ବା ମଣି ଦାନ କରେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ତୁଳାପୁରୁଷ ଦାନ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ, ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ଦାନରେ ତାହାର କୋଟିଗୁଣିକ ଫଳ ମିଳେ। ସାତ ଦ୍ୱୀପ, ପାହାଡ଼, ବନ, ଉଦ୍ୟାନ ସହିତ ପୃଥିବୀ ଦାନ କଲେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଶାଳଗ୍ରାମ ଦାନରେ ଏହି ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ। ଯିଏ ଏହି ଶିଳାକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରେ, ସେ ଚଉଦ ଲୋକକୁ ଦାନ କରିଥାଏ ବୋଲି କହାଯାଏ। ଉତ୍ତମ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଯିଏ ତୁଳାପୁରୁଷ ଦାନ କରେ, ସେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନେଇନଥାଏ। ଯିଏ ଶୃଙ୍ଗାରିତ କନ୍ୟାକୁ ଦାନ କରେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଏ ଏବଂ ଆଉ ଜନ୍ମ ନେଉନଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଯିଏ କନ୍ୟା ବିକ୍ରୟ କରେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ପାପମୋଚନ ନାହିଁ; ଯିଏ କନ୍ୟା ଦାନ କରେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ କେବେ ବାହାରି ଆସେନାହିଁ। ଯିଏ ଦ୍ୱିଜାତିକୁ ଜୁତା କିମ୍ବା ପତ୍ର ଦାନ କରେ, ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଚାରି ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରନଗରୀରେ ବସିଥାଏ। ଯିଏ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କରେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ରହିଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଯଦି କେହି ଜରା ବଂଶୀ କିମ୍ବା ପୁରୁଣା ବସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଅପବିତ୍ର କନ୍ୟା ଦାନ କରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ନରକକୁ ଯାଏ। ଜଣେ ଜଣେ କନ୍ୟା ବିକ୍ରୟ କରେ, ସେମାନଙ୍କ ସହ କଥା ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଅଜାଣି ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍। ଫଳ ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ ଏବଂ ଏଠାରେ ହଜାର ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅମୃତ ଫଳ ଉପଭୋଗ କରେ। ଶାକ ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଶିବ ଲୋକକୁ ଯାଏ ଏବଂ ଦୁଇ ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଖିର ଭୋଗ କରେ। ଘିଅ, ଦହି, ତକ୍ର କିମ୍ବା ଦୁଧ ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକକୁ ଯାଏ ଏବଂ ଏଠାରେ ଅମୃତ ପାନ କରେ। ସୁଗନ୍ଧି କିମ୍ବା ଫୁଲ ଦାନ କରିଥିବା ମାନବ ଦେବଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ ଏବଂ ହଜାର ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୁଗନ୍ଧି ଓ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ରହିଥାଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶେଯ୍ୟା ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ଯାଏ ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶେଯ୍ୟା ଉପରେ ଶୋଇ ରହେ। ଆସନ କିମ୍ବା ଦୀପ ଦାନ କରିଥିବା ନିର୍ମଳ ଚରିତ୍ର ମାନବ ସ୍ୱର୍ଗରେ ରଜତ ସିଂହାସନରେ ବସି ଚମକୁଥିବା ଦୀପମାଳିକା ମଧ୍ୟରେ ରହିଥାଏ। ଯିଏ ପନ ଦାନ କରେ, ସେ ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରେ; ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗନାଙ୍କ ଆଲିଙ୍ଗନରେ ଥିବାବେଳେ ପନ ଖାଏ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାନବ ଯିଏ ଜ୍ଞାନ ଦାନ କରେ, ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତିନି ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ରହେ। ସେଠାରେ ଦୁର୍ଲଭ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରି, ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ କୃପାରେ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ଯିଏ ଦୁଃଖୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପାଠ କରାଏ, ସେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଧାମକୁ ଯାଏ ଏବଂ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନେଉନଥାଏ। ଭକ୍ତି ସହିତ ଗ୍ରନ୍ଥ ଦାନ କଲେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅକ୍ଷର ପାଇଁ କୋଟି ଗାଁ ଦାନର ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ। ମଧୁ କିମ୍ବା ଗୁଡ଼ ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଯମ ସାଗରକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ; ଲୁଣ ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବରୁଣ ଲୋକକୁ ଯାଏ। ସମସ୍ତ ଦାନ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ନ ଓ ଜଳ ଦାନକୁ ମୁଖ୍ୟ ବୋଲି ତତ୍ତ୍ୱବିଦ୍ୟ ଋଷିମାନେ କହିଛନ୍ତି। ଯିଏ ପୃଥିବୀରେ ଅନ୍ନ ଓ ଜଳ ଦାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଦାନ କରିଥାଏ। ଅତଏବ, ଅନ୍ନଦାତାକୁ ଜୀବନଦାତା ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ତେଣୁ ସମସ୍ତ ଦାନ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ନଦାନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଅନ୍ନ ଓ ଜଳ ଦୁଇଟି ସମାନ; ଜଳ ବିନା ଅନ୍ନର ସଫଳତା ନାହିଁ। ଭୁକ୍ ଓ ତିଆରି ସମାନ; ତେଣୁ ଅନ୍ନ ଓ ଜଳ ଦାନକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କହିଛନ୍ତି। ଯିଏ ପୃଥିବୀରେ ଅନ୍ନ ଦାନ କରେ, ସେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭି ହରିଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ପୃଥିବୀରେ ଯେତେ ଥର ଅନ୍ନ ଦାନ କରାଯାଏ, ସେତେ ଥର ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟାର ପାପ ନାଶ ହୁଏ। ଅନ୍ନ ଦାତାଙ୍କର ଦେହ ଓ ପାପ ଏଠେ ରହିଯାଏ; ସେମାନେ ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ଛାଡ଼ି ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଯାନ୍ତି। ଏହି କାରଣରୁ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଅନ୍ନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତିନାହିଁ; ଯେଉଁମାନେ ମୂଢ଼ତାରେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପାପର ଭାଗୀ ହୁଅନ୍ତି। ଏକ ମାତ୍ର ଜଳପାତ୍ର ଦାନ କଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ହରିଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ଧନ ସଂଚୟ କରି, ଏହାକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରି ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବା ଉଚିତ୍। ଯେଉଁମାନେ ଲୋଭରେ ଧନ ଜମା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖୀ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ଧନ ଛାଡ଼ି ଦରିଦ୍ର ହୋଇ ଯିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଦାନ କରି କରି ଗରିବ ହୋଇଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ମହାପୁରୁଷ ବୋଲି ଗଣାଯାନ୍ତି। ଏହି ଜନ୍ମ ପରେ ଯେଉଁଠି ଧର୍ମ, ନୀତି, ଦୟା, ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ଯାହା ଦାନ ହୋଇନାହିଁ, ତାହା ରହେନାହିଁ। ଯିଏ ଧନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନ ଖାଏ, ନ ଦାନ କରେ, ସେ ଦରିଦ୍ର ବୋଲି ଗଣାଯାଏ; ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଦୁଃଖର ନିଶ୍ୱାସ ସହିତ ଚାଲିଯାଏ। ତପସ୍ୟା ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଦାନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ସତ୍ୟଦର୍ଶୀମାନେ କହିଛନ୍ତି; ତେଣୁ ଉତ୍ସାହର ସହିତ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଯଦି କେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇ ଦାନ କରେନାହିଁ, ସେ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯାଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥାଏ। ଏହିପରି, ଦାନର ମହିମା ଏହି ଦୈବ କଥାରେ ପ୍ରକାଶିତ।