ସୂତ ମୁନି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ—ଏହି ଜନ୍ମରେ ଯେଉଁଠାରେ ଗୃହର କାଠିକୁ ତୁଳସୀ ଗଛର ଉପସ୍ଥିତି ଅଛି, ସେଉଁଠାରେ ଘର ଏକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ସ୍ଥାନର ସମାନ ହୋଇଯାଏ; ଏଠାରେ ଯମର ଦୂତମାନେ ଆସିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ତୁଳସୀ ଗଛର ଉପସ୍ଥିତି ଶୁଭ ଓ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରେ; ଯେଉଁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଏହି ଗଛକୁ ରୋପନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ। ତୁଳସୀକୁ ଯେଉଁଠି ଲୋକ ରୋପନ, ଚରଣା, ସେବା, ଦର୍ଶନ କିମ୍ବା ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଯେଉଁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ହରିଙ୍କୁ ନମ୍ର ତୁଳସୀ ପତ୍ରରେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁର ଗୃହକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ। ଗଙ୍ଗା ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ନଦୀ, ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ଦେବତା ବିଷ୍ଣୁ, ବ୍ରହ୍ମା, ମହେଶ୍ୱର, ପୁଷ୍କର ଭଳି ତୀର୍ଥସ୍ଥାନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏକ ତୁଳସୀ ପତ୍ରରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ଏକ ପାପୀ ମଧ୍ୟ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ଶୋଭିତ ହୋଇ ଜୀବନ ଛାଡେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଗୃହକୁ ଯାଆନ୍ତି; ଏହି କଥା ସତ୍ୟ। ଏକ ଲୋକ ଯଦି ଶତାଧିକ ପାପରେ ଦୂଷିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁଳସୀ ମାଟି ଦ୍ୱାରା ଅନୁଳିପ୍ତ ହୋଇ ଜୀବନ ଛାଡେ, ସେ ହରିଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ଯାଆନ୍ତି। ତୁଳସୀ କାଠି ଏବଂ ଚନ୍ଦନ କାଠି ପିନ୍ଧିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ କୌଣସି ପାପ ଛୁଇଁପାରେ ନାହିଁ; ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ଏକ ଅଶୁଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଗଳାରେ ତୁଳସୀ କାଠିର ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେ ହରିଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ଧାତ୍ରୀ ଫଳ ଓ ତୁଳସୀ କାଠିର ମାଳା ଦେହରେ ଦେଖାଯାଏ, ସେ ଭଗବାନଙ୍କର ସତ୍ୟ ଭକ୍ତ। ଯେଉଁଠି ତୁଳସୀ ପତ୍ରର ମାଳା, ବିଶେଷ କରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ, ଗଳାରେ ପିନ୍ଧିଥିବା, ସେ ଦେବମାନେ ସମ୍ମାନ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ। ଯେଉଁଠି ତୁଳସୀ ମାଳା ଗଳାରେ ପିନ୍ଧି ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ପ୍ରତି ଫୁଲ ପାଇଁ ସେ ଦଶ ହଜାର ଗୋମାତାର ଫଳ ପାଆନ୍ତି। ଯେଉଁଠି କୌଣସି ଦୁଷ୍ଟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମାଳା ପିନ୍ଧନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ହରିଙ୍କ ରୋଷର ଅଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ ନରକରୁ ଫେରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ତୁଳସୀ ମାଳା, ବିଶେଷ କରି ଧାତ୍ରୀ ମାଳା, କେବେ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏହି ମାଳା ବଡ଼ ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରେ ଓ ଧର୍ମ, କାମ, ଅର୍ଥ ଦେଇଥାଏ। ଧାତ୍ରୀ ମାଳା ଯେତେ କେଶକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ, କଳିଯୁଗରେ ଏତେ ହଜାର ବର୍ଷ ଲୋକ କେଶବଙ୍କ ଗୃହରେ ବସିଥାଏ। ଯେଉଁଠି କୌଣସି ଭକ୍ତିଶୀଳ ଲୋକ କେଶବଙ୍କୁ ତୁଳସୀ କାଠିର ମାଳା ଅର୍ପଣ କରି ପିନ୍ଧନ୍ତି, ସେମାନେ କୌଣସି ପାପରେ ଦୂଷିତ ହୋଇନ୍ତି ନାହିଁ। ଯମର ଦୂତମାନେ ତୁଳସୀ କାଠିର ମାଳା ଦେଖିଲେ, ପବନରେ ଉଡ଼ିଥିବା ପତ୍ରର ଭଳି ଦୂରକୁ ଚାଲିଯାନ୍ତି। ଯଦି ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଲୋକ ତୁଳସୀ ଗଛର ଉପସ୍ଥିତି କିମ୍ବା ଧାତ୍ରୀ ଗଛର ଛାଏଁରେ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କରନ୍ତି, ପିତୃମାନେ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ଧାତ୍ରୀ ଫଳ ହାତ, ମୁଣ୍ଡ, ଗଳା, କାନ, କିମ୍ବା ମୁଁହରେ ଧରିଥିବା, ସେ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ୱୟଂ ଚିହ୍ନିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁଠି ଧାତ୍ରୀ ପତ୍ର ଓ ଫଳ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ଏକଥର ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଜନ୍ମର ଆର୍ଜିତ ପାପ ନଶ୍ଟ କରନ୍ତି। କାର୍ତିକ ମାସରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଯଜ୍ଞ, ଦେବତା, ଋଷିମାନେ, ତୀର୍ଥସ୍ଥାନ ସବୁ ସଦା ଧାତ୍ରୀ ଗଛ ଉପସ୍ଥିତିରେ ରହନ୍ତି। କାର୍ତିକର ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନରେ ଯେଉଁଠି ଧାତ୍ରୀ ଓ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ଚୟନ କରନ୍ତି, ସେ ଦୁଃଖମୟ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି। କାର୍ତିକ ମାସରେ ଯେଉଁଠି ଧାତ୍ରୀ ଗଛ ଛାଏଁରେ ଖାଦ୍ୟ ସେବନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଏକ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ ଆସିଥିବା ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। କାର୍ତିକ ମାସରେ ତୁଳସୀ ଗଛର ମଧ୍ୟରେ କିମ୍ବା ଧାତ୍ରୀ ଗଛ ମୂଳରେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିବା ଲୋକ ନିଶ୍ଚୟ ବୈକୁଣ୍ଠର ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି। ଦ୍ୱିତୀୟ ଜନ୍ମ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯଦି ଏକ ପାପୀ ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତି ସହିତ ତୁଳସୀ ମୂଳରେ ରଖିଥିବା ଜଳ ମୁଣ୍ଡରେ ଲଗାଏ, ସେ ହରିଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଆନ୍ତି। ତୁଳସୀ ପତ୍ରରୁ ଚୁଇଁଥିବା ଜଳ ମୁଣ୍ଡରେ ଲଗାଇଥିବା ଲୋକ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ସମାନ, ଶେଷରେ ସେ ହରିଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଏକଥା ଦ୍ୱାପର ଯୁଗର ଘଟଣା—ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନାମ ଆଦିତ୍ୟ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ, ସେ ନିସ୍ନାନ କରି ତୁଳସୀ ଗଛ ଦାନ କରି ଘରକୁ ଫେରିଲେ। ଏଠାରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ପାପୀ ଭକ୍ଷକ ନାମକ ଲୋକ ତୀବ୍ର ତୃଷ୍ଣାରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ଆସିଲେ। ସେ ତୁଳସୀ ମୂଳରୁ ଜଳ ପିଇଲେ, ତାଙ୍କର ପାପ ନଶ୍ଟ ହେଲା; ତାପରେ ଏକ ଶିକାରୀ ଅସିମର୍ଦନ ତ୍ୱରିତ ଆସିଲେ। ଅସିମର୍ଦନ କହିଲେ, "ତୁମେ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ ଭାଣ୍ଡ ଭଙ୍ଗ କରିଗଲା; ମୋ ଖାଦ୍ୟ ପାକ କରିବା ପରେ ଆସିଲା, ମୃଦୁଦୟା ଲୋକ!" ଶିକାରୀ ତାଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଜୀବନ ନିଶ୍ଚୟ ଛାଡିଗଲା; ଯମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ କ୍ରୋଧିତ ଦୂତମାନେ ନାରୀ ଓ ମୁସଳ ନେଇ ତାଙ୍କୁ ନେବାକୁ ଆସିଲେ। ତାଙ୍କୁ ବାନ୍ଧି ନେବାକୁ ଯମର ଦୂତମାନେ ଆସିଥିଲେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦୂତମାନେ ଆସି ଚମଡି ରଶି କାଟି ତାଙ୍କୁ ସୁନ୍ଦର ରଥରେ ବସାଇଲେ। ତେବେ ତାଙ୍କୁ ଦ୍ରୁତ ଭାବରେ ଉପରେ ଉଠାଇ ଆଦର ସହିତ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଲୋକ କିପରି ପୁଣ୍ୟରେ ନିଆଯାଉଛି?" ସେମାନେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଜଣେ ରାଜା ଥିଲେ ଓ ବହୁ ପୁଣ୍ୟ କରିଥିଲେ; ସେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ନାରୀକୁ ଦୁଃଖରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ।" "ସେହି ପାପ ଦ୍ୱାରା ରାଜା ଯମର ଗୃହକୁ ଗଲେ; ଯମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଲା। ତାଙ୍କୁ ତାତି ତାମ୍ବା ନାରୀ ସହିତ ଖେଳ କରିବା ଓ ତାତି ଲୋହା ଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇବା ପାଇଁ ବାଧ୍ୟ କରାଗଲା; ରାଜା ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଦୀର୍ଘ ଯନ୍ତ୍ରଣା ପାଇଲେ। ଯମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ତାତି ଲୋହା ତମ୍ଭାକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗିଲେ।" "ଯମର ଗୃହରେ ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ କ୍ଷାର ଜଳର ଧାରା ଛିଟିଲେ; ପୁନଃ ପୁନଃ ଅନ୍ୟ ନରକରେ ଏବଂ ପାପୀ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରାଗଲା।