କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ, ଯେଉଁଠି ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ଘିଏ ମିଶା ଦିଆ ସୁସ୍ୱାଦୁ ପକାଳ ଦିଆଯାଏ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ହରିଙ୍କୁ ଏକ ମାତ୍ର ପଦ୍ମ ଦିଅଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୋଇ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଚରଣକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ, ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ, ଏହି ମାସରେ ପ୍ରଭାତରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ, ଦ୍ୱିଜଜନଙ୍କୁ ସୂତା କହିଲେ, ଯେଉଁଠି ହରିଙ୍କ ଉପରେ ଆକାଶରେ ଦୀପ ଦିଅଯାଏ, ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପରି ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଧାମକୁ ଯାଆନ୍ତି। କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ହରିଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ଦୀପ ଦିଅଲେ ମଧ୍ୟ, ଶ୍ରୀହରି ସଦା ସେ ବ୍ୟକ୍ତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ରହନ୍ତି। ଏହି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗୃହରେ ଘିଏର ଦୀପ ଦିଅଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରତିଦିନ ଏକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇଥିବା ପରି ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହି ପବିତ୍ର ଦୀପର ବିଶେଷ ମହିମା ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ସୂତା ଦ୍ୱିଜଜନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ। ତ୍ରେତା ଯୁଗରେ, ଏକ ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ନାମ ଥିଲା ବୈକୁଣ୍ଠ, ତାଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଏକ ପାପୀ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିଥିଲେ। କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ, ସେ ବୈକୁଣ୍ଠ ଏକ ଦୀପ ଘିଏରେ ପୂରି ହରିଙ୍କ ପାଖରେ ଦାନ କରି ଘରକୁ ଫେରିଯାଇଥିଲେ। ସେ ସମୟରେ, ଏକ ଉନ୍ଧି, ଦୀପର ଘିଏର ଗନ୍ଧ ଆକର୍ଷିତ ହୋଇ ଦୀପ ପାଖକୁ ଆସିଥିଲା। ଖାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ସମୟରେ, ଦୀପର ଆଗୁନିର ଭୟରେ ଉନ୍ଧି ତୁରନ୍ତ ପଳାଇଯାଇଥିଲା। ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ କୃପାରେ ଉନ୍ଧିର ସମସ୍ତ ପାପ ନିଶ୍ଚୟ ଦୂର ହୋଇଗଲା। ପରେ, ଏକ ସାପ ଉନ୍ଧିକୁ କାମଡ଼ି ଦେଇ ତାହାର ପ୍ରାଣ ନେଇଲା। ତାହା ପରେ, ଯମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଦୂତମାନେ ମାନ୍ଦ ଓ ଦଣ୍ଡ ନେଇ ଉନ୍ଧିକୁ ଆଣିବାକୁ ଆସିଲେ। ସେମାନେ ଉନ୍ଧିକୁ ଚାମର ରଶି ଦେଇ ବାନ୍ଧିଲେ, ଏବଂ ଆଣିବାକୁ ଯାଉଥିବା ସମୟରେ, ସଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦାଧାରୀ ଦୂତମାନେ ଆଗକୁ ଆସିଲେ। ଚାରି ହାତ ଥିବା, ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ବସିଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦୂତମାନେ ଆସିଲେ, ଏବଂ ଆକାଶରେ ରାଜହଂସରେ ସଜିତ ଏକ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଦେଖାଗଲା। ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଦୟାରେ ସେ ରଥ ସୋନାରେ ତିଆରି, ଯେଉଁଠି ଚାହିଲେ ସେଠାକୁ ଯିବାଯାଏ। ଦୂତମାନେ ରଶି କାଟି ଯମଙ୍କ ଦୂତମାନେ କହିଲେ: "ଏହି ଉନ୍ଧି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଭକ୍ତ, ତୁମେ ଅପରାଧ କରିଛ। ଯଦି ଜୀବିତ ରହିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ଚାଲିଯାଅ।" ଏହି ଶୁଣି ଯମଙ୍କ ଦୂତମାନେ ଭୟରେ କମ୍ପି ଯାଉଥିଲେ, ଏବଂ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "କେଉଁ ଶୁଭ ତିର୍ଥ ଫଳ ଦେଇ ତୁମେ ଏହି ଉନ୍ଧିକୁ ନେଇଯାଉଛ?" ଦୂତମାନେ କହିଲେ: "ଏହି ଉନ୍ଧି ଅଜାନାରେ ବାସୁଦେବଙ୍କ ପାଖରେ ଦୀପ ଜାଲିଛି। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଏହି ଉନ୍ଧିକୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଧାମକୁ ନେଇଯାଉଛୁ। ଅଜାନାରେ ମଧ୍ୟ, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦୀପ ଜାଲିଥିବା, ସେ ଲକ୍ଷ-ଲକ୍ଷ ଜନ୍ମର ପାପ ଛାଡ଼ି ହରିଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଉଥିବା।" "ଯିଏ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ହରିଙ୍କୁ ଘିଏର ଦୀପ ଦିଅନ୍ତି, ତାଙ୍କର ତିର୍ଥ ଫଳ ହରି ଛଡ଼ା କେହି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବେନି। ଏହି ଦୀପ ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ। ଅଶ୍ୱମେଧ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ହରିଙ୍କ ଦିନରେ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଉଥିବା, ଯିଏ କାର୍ତ୍ତିକରେ ଦୀପ ଦାନ କରିଥିବା ସେ ହରିଙ୍କ ଧାମକୁ ପାଉଥିବା।" ଏହା ଶୁଣି, ଯମଙ୍କ ଦୂତମାନେ ଫେରିଗଲେ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦୂତମାନେ ଉନ୍ଧିକୁ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ବସାଇ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଧାମକୁ ନେଇଗଲେ। ସେଠାରେ, ଉନ୍ଧି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏକ ଶତ ମନୁଯୁଗ ବ୍ୟତୀତ କଲା। ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଦୟାରେ, ପରେ ଉନ୍ଧି ମାନବ ଜନ୍ମରେ ରାଜକୁମାରୀ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲା, ପୁଅ ପୁଅ କୁଅ ଥିଲା, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଜନ୍ମଜନ୍ମାନ୍ତର ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କଲା। ପରେ, ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ସେବା କରି ଗୋଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା। ସୂତା କହିଲେ: ଏହି ଦୀପର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହିମା ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁଣନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଧାମକୁ ପାଉଥିବା। ଏଉଁ ସମୟରେ, ଶୌନକ ନାମକ ଋଷି ପଚାରିଲେ: "ହେ ସୂତା, ଜୟନ୍ତୀର ମହିମା କେବେ ଲୋକେ ଉପଲକ୍ଷ କରନ୍ତି? ତୁମେ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରେ ନାଉ, ଆମକୁ କହ।" ସୂତା କହିଲେ: "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ଯେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ମୁଁ କହିବି। ପୂର୍ବରେ, ଦେବସଭାରେ ନାରଦ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କରିଥିଲେ।" ନାରଦ କହିଲେ: "ହେ ପିତାମହ, ମୋତେ ଜୟନ୍ତୀର ମହିମା କହ, ଶୁଣିଲେ ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧାମକୁ ପାଉଥିବି।" ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ। ଜୟନ୍ତୀ ଉପବାସ ପାଳନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକ ପାଉଥିବା।" "କେବଳ ଶ୍ରବଣ ଓ ଜପ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ଜୟନ୍ତୀ ସାତ ଜନ୍ମର ପାପ ଜଳିଯାଏ। ତେବେ ଉପବାସ କଲେ ତାହାର ଫଳ କେତେ ବଡ଼। ଶୁଭ ଜୟନ୍ତୀ ଦିନଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି: ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳ ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ନବମୀ, କୁମ୍ଭ କୃଷ୍ଣ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, ମେଷ ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, ଆଶ୍ୱିନ ଶୁକ୍ଳ ଦୁର୍ଗା ଅଷ୍ଟମୀ, ଏବଂ ଶ୍ରବଣ ଯୁକ୍ତ ଦ୍ୱାଦଶୀ—ଏହି ଛଉ ଜୟନ୍ତୀ ବଡ଼ ଫଳଦାୟି, ଶୁଭ ଦେଇଥିବା।" "କ୍ରୁଷ୍ଣ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ପାପ ନାଶକ, ଏହା ଦଶ ମିଳିଅନ୍ ଯଜ୍ଞ ଓ ଦଶ ହଜାର ତୀର୍ଥର ସମାନ। ଯିଏ ପ୍ରତିଦିନ ହଜାର ଗାଁ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେହି ଫଳ ଜୟନ୍ତୀ ଉପବାସ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ପାଇଥିବା।" "କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ସୂର୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ହଜାର ମଣ୍ଡ ଶୋନା ଦାନ କରିଥିବା ଫଳ ମଧ୍ୟ ଜୟନ୍ତୀ ଉପବାସ କରିଲେ ପାଉଥିବା। ହଜାର କଳା କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ଓ ଶତ ତିଲ ଗାଁ ଦାନ କରିଥିବା ଫଳ ମଧ୍ୟ ଜୟନ୍ତୀ ଉପବାସ କରିଲେ ପାଉଥିବା।" "ଏକ କୋଟି କନ୍ୟା ଦାନ କରିଥିବା ଫଳ ମଧ୍ୟ ଜୟନ୍ତୀ ଉପବାସ କରିଲେ ପାଉଥିବା। ଏହି ପୃଥିବୀ ସମେତ ଏହାର ସମସ୍ତ ସାଗର ଦାନ କରିଥିବା ଫଳ ମଧ୍ୟ ଜୟନ୍ତୀ ଉପବାସ କରିଲେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିବା।