ଏକ ଗଭୀର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଆଳୋଚନାରେ ବିଦ୍ୱାନ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି କହାଯାଇଛି—ତୁଳାପୁରୁଷ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଯେତେ ଫଳ ମିଳେ, ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ଦାନ କରିଲେ ଏହାର ଦଶ କୋଟି ଗୁଣା ଅଧିକ ଫଳ ମିଳେ। ଏହି ଶାଳଗ୍ରାମ ଦାନର ଫଳ ସମାନ, ଯଦି କେହି ପୃଥିବୀର ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ, ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଉଦ୍ୟାନ ସହିତ ଦାନ କରିଥାଏ। ଏହି ଦାନ ଦ୍ୱାରା, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶାଳଗ୍ରାମ ଦେଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚଉଦ ଲୋକର ଦାନ କରିଥାଏ। ତୁଳାପୁରୁଷ ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଆଉ କେବେ ମା'ର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ। ଏକ ଭଲ ଶୃଙ୍ଗାରିତ କନ୍ୟା ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ଯାଇଥାଏ ଓ ପୁନଃଜନ୍ମ ମିଳେନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି କନ୍ୟା ବିକ୍ରୟ କରିଥାଏ, ସେ ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏନାହିଁ; ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି କନ୍ୟା ଦାନ କରିଥାଏ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଆଉ କେବେ ପୃଥିବୀକୁ ଫେରେନାହିଁ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଚପଲି ବା ପତ୍ର ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଇନ୍ଦ୍ରପୁରୀରେ ଚାରି ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାସ କରେ। ଦିବ୍ୟ ମେଖଳା ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ରହେ। ଯଦି କେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପୁରୁଣା ଗାଈ ବା ପୁରୁଣା ବସ୍ତ୍ର ବା ନୂଆ ଲାଗି ଶୁଭ୍ର କନ୍ୟା ଦାନ କରେ, ସେ ନରକକୁ ଯାଏ। କନ୍ୟା ବିକ୍ରୟ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସହ କଥା ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଅଜାଣି ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖି ଶୁଦ୍ଧି ନେବା ଉଚିତ୍। ଫଳ ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଏକ ହଜାର ଯୁଗ ସ୍ୱର୍ଗରେ ରହି ଅମୃତ ଫଳ ଉପଭୋଗ କରେ। ଶାକ ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଶିବଲୋକକୁ ଯାଇ ଦୁଇ ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଖାଇଥିବା ଦୁର୍ଲଭ ଖିର ଉପଭୋଗ କରେ। ଘିଅ, ଦହି, ମଠା, ଦୁଧ ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବିଷ୍ଣୁଲୋକକୁ ଯାଇ ଅମୃତ ପାନ କରେ। ସୁଗନ୍ଧ ବା ଫୁଲ ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଦେବଲୋକରେ ଏକ ହଜାର ଯୁଗ ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଫୁଲରେ ସଜିତ ରହେ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶୟନ ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ବିଶ୍ରାମ କରେ। ଆସନ ବା ଦୀପ ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସ୍ୱର୍ଗରେ ସିଂହାସନରେ ବସି ଚମକୁଥିବା ଦୀପମାଳା ମଧ୍ୟରେ ରହେ। ପାନ ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରେ; ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦିବ୍ୟ କନ୍ୟାମାନଙ୍କ ଆଲିଙ୍ଗନରେ ଥିବାବେଳେ ପାନ ଖାଇଥାଏ। ଜ୍ଞାନ ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତିନି ଶତ ଯୁଗ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଢ଼ି ରହେ। ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତି ପରେ, ହରିଙ୍କ କୃପାରେ ଦୁର୍ଲଭ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରେ। ଏକ ଦୁଃଖୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶାସ୍ତ୍ର ପାଠ କରାଇଥିବା ଉତ୍ତମ ବ୍ୟକ୍ତି ହରିଲୋକକୁ ଯାଇ ପୁନଃଜନ୍ମ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ। ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଭରିତ ପୁସ୍ତକ ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରତି ଅକ୍ଷର ପାଇଁ ଦଶ ମିଳିଅନ ଗାଈ ଦାନ ଫଳ ଲାଭ କରେ। ମଧୁ ବା ଗୁଡ଼ ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଚିନି ମହାସାଗରକୁ ଯାଏ; ଲୁଣ ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଭାରୁଣଲୋକକୁ ଯାଏ। ସମସ୍ତ ଦାନ ମଧ୍ୟରେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଜଳ ଦାନକୁ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନେ କରିଛନ୍ତି। ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ପୃଥିବୀରେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଜଳ ଦାନ କରେ, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦାନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥାଏ। ଖାଦ୍ୟ ଦାନକୁ ଜୀବନ ଦାନ ଭାବରେ କହାଯାଇଛି; ଏହି ଦାନ ସମସ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଖାଦ୍ୟ ଓ ଜଳ ଦୁଇଟି ସମାନ ରୂପରେ ଘୋଷିତ; କିନ୍ତୁ ଜଳ ବିନା ଖାଦ୍ୟ ଦାନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏନାହିଁ। ଭୋକ ଓ ତିଆରି—ଦୁଇଟି ସମାନ; ଏହିପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଜଳ ଦାନ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନେ କରାଯାଇଛି। ଯେଉଁ ଉତ୍ତମ ବ୍ୟକ୍ତି ପୃଥିବୀରେ ଯୋଗ୍ୟଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରି ହରିଲୋକକୁ ଯାଏ। ଯେତେ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରିଥିବା, ତେତେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ହୋଇଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟା ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଶରୀରରେ ଥିବା ପାପ ନୂତନ ଶରୀର ପ୍ରାପ୍ତି ସମୟରେ ସହଜରେ ନିକାଟ ହୋଇଯାଏ। ଏହିପାଇଁ, ଜନ୍ମରେ ଅତି ପାପୀ ଲୋକଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିନାହିଁ; ଭ୍ରମରେ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ମୂର୍ଖମାନେ ପାପର ଭାଗୀ ହୁଅନ୍ତି। ଏକ ମାତ୍ର ଜଳ ଦାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରି ହରିଲୋକକୁ ଯାଏ। ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଧନ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଉଚିତ୍, ଏହି ଧନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍। ମିଛ୍ଚା ଧନ ଜମା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖୀ; ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ଧନ ଛାଡ଼ି ଦୁଃଖୀ ଭାବରେ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଥାଏ। ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ସତତ ଦାନ କରି ଦାନ କରି ଧନହୀନ ହୋଇଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଜଗତରେ ଧନହୀନ ବୋଲି ଗଣାଯାନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ଲୋକରେ, ଯେଉଁଠାରେ ନ ନିତି ନ ଦମ, ନ କରୁଣା ନ ଆତ୍ମୀୟ, ଏଠି ଦିଆ ନଥିବା ବସ୍ତୁ ସହ ଯିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଧନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ତାହା ଉପଭୋଗ କରେନାହିଁ, ଦାନ କରେନାହିଁ, ସେ ଦୁଃଖୀ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଦୁଃଖରେ ଯାଏ। ଦାନକୁ ସତ୍ୟଜ୍ଞାନୀମାନେ ତପସ୍ୟାଠାରୁ ଉତ୍ତମ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି; ଏହିପାଇଁ ଉତ୍ତମ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦାନ କରିବାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିବା ଉଚିତ୍। ଦାନ ଦେବା ନିଶ୍ଚୟ କରି ଦାନ ନ ଦେଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯାଏ। ଦାନକୁ ଦେଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଏହାକୁ ସ୍ମରଣ କିମ୍ବା ଚାହିଁଲେ, ଦୁଇଜଣେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଯାଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନରକରେ ବାସ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଦାନର ମହିମା ଓ ଫଳ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଭକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନ ସହ ବିଦ୍ୱାନ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବିବେଚନା କରି ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି।