ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପଦ୍ମ ପୁରାଣର ଦିବ୍ୟ ଉପାସନା ଅଂଶରେ ଏକ ପବିତ୍ର ଅନୁଶାସନ ଦିଆଯାଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ତିନି ପ୍ରକାରର ସନ୍ନ୍ୟାସୀଙ୍କ ବିଷୟରେ ବିବର୍ଣ୍ନନା ଦିଆଯାଇଛି। ଏକ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ, ଯିଏ ସମସ୍ତ କିଛିରୁ ମୁକ୍ତ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରୁ ଉତ୍କ୍ରାନ୍ତ ଏବଂ ଭୟହୀନ—ସେ ଜ୍ଞାନ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ଦ୍ୱିତୀୟ, ଯିଏ ଦୈନିକ ବେଦ ପାଠ କରେ, ଆଶା ଓ ସଂପତ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତ, ମୁକ୍ତି ଆଶା ଓ ଶମିତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟମରେ ରହିଥିବା—ସେ ବେଦ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ। ତୃତୀୟ, ଯିଏ ନିଜ ପାଇଁ ଅଗ୍ନିକୁ ଆତ୍ମା ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରେ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଣ ଉପରେ ଅର୍ପଣ କରିଥିବା—ସେ କର୍ମ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ, ମହାଯଜ୍ଞରେ ନିବେଶିତ। ଏହି ତିନି ମଧ୍ୟରେ, ଜ୍ଞାନୀ ସବୁଠୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବୋଲି ଗଣାଯାଇଛି; ଜ୍ଞାନୀ ପାଇଁ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କର୍ମ କିମ୍ବା ବାହ୍ୟ ଚିହ୍ନ ନାହିଁ, ସେ ଜ୍ଞାନରେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ। ଏହି ଜ୍ଞାନୀ ସଂପତ୍ତି ରହିତ, ଭୟହୀନ, ଶାନ୍ତ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରୁ ଉତ୍କ୍ରାନ୍ତ, ପତ୍ର ଖାଇ, ଫଟା କୌପିନ ଅଥବା ନଗ୍ନ ରହି, ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ। ଏକ ନିର୍ଯାତି, ଯିଏ ନିୟମିତ ଖାଦ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ, ଗ୍ରାମରୁ ଭିକ୍ଷା ନେଇଥିବା, ନିଜ ଆତ୍ମାର ଅନ୍ୱେଷଣରେ ଲଗ୍ନ ଏବଂ କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ। ଏକା ଏକା ନିଜ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଚାଲିବା ଉଚିତ; ଜୀବନ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁରେ ଆନନ୍ଦ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ସେ ନିଜ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସମୟ ପାଇଁ ପ୍ରତିକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ, ନିଜର କୌଣସି ପାଠ, କର୍ମ କିମ୍ବା ଶୁଣିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏମିତି ଜ୍ଞାନରେ ନିବେଶିତ ଯୋଗୀ, ଏକ କୌପିନ କିମ୍ବା ଏକ ଗା ରେ ରହିବା, ଜ୍ଞାନୀ ଭାବରେ ବ୍ରହ୍ମ ହେବା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ। ସେ ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡା କିମ୍ବା ଚୂଡା ରଖି, ତ୍ରିଦଣ୍ଡୀ ଭାବରେ, ସଂପତ୍ତି ନାହିଁ, ଅନ୍ତର୍ଗତ ରାଗ ନାହିଁ, ଗେରୁଆବର୍ଣ୍ଣ ପୋଶାକ ପିନ୍ଧି, ଧ୍ୟାନ ଓ ଯୋଗରେ ନିବେଶିତ। ସେ ଗ୍ରାମ ଧାରାରେ, ଗଛ ତଳେ କିମ୍ବା ମନ୍ଦିରରେ ରହିପାରେ; ଶତ୍ରୁ ଓ ମିତ୍ର, ସମ୍ମାନ ଓ ଅପମାନରେ ସମଭାବ ରଖିଥିବା। ସେ ସଦା ଭିକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ ଯାପନ କରିବା ଉଚିତ, କୌଣସି ଏକ ଘରରୁ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଯଦି ଭ୍ରମରେ ଏହା କରେ, ସେ ଏକ ସତ୍ୟ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ନୁହେଁ। ଏହି ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ; ମନ ରାଗ ଦ୍ୱେଷରୁ ମୁକ୍ତ, ମାଟି, ପଥର, ସୁବର୍ଣ୍ଣକୁ ସମ ଭାବରେ ଦେଖିଥିବା। ସେ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀକୁ କ୍ଷତି କରେନି, ମୌନ ଅଟୁଟ୍, ଅନ୍ତର୍ଗତ ଆଶାରୁ ମୁକ୍ତ; ଦୃଷ୍ଟି ପବିତ୍ର କରି ପାଦ ରଖିଥିବା, ଚାଲିଥିବା ଜଳ କପଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧ କରି ପିଇଥିବା। ଏକ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧ କଥା କହିବା ଏବଂ ମନ ଶୁଧ୍ଧ କର୍ମ କରିବା ଉଚିତ। ବର୍ଷା ଋତୁରେ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିବା ଉଚିତ। ସେ ସଦା ସ୍ନାନ କରି, ପବିତ୍ରତା ରଖି, କମଣ୍ଡଳୁ ନେଇ, ଶୁଧ୍ଧ ଏବଂ ନିତ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟରେ ନିବେଶିତ, ଅରଣ୍ୟରେ ରହିବାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଥିବା। ମୁକ୍ତି ଶାସ୍ତ୍ରରେ ନିବେଶିତ, ବ୍ରହ୍ମ ସୂତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଶମିତ, ଚତୁର୍ଚ୍ଚଳ ଓ ଅହଂକାର ରହିତ, ନିନ୍ଦା ଓ ଦ୍ୱେଷ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା। ଆତ୍ମଜ୍ଞାନର ଗୁଣରେ ନିବେଶିତ, ମୁକ୍ତି ଲାଭ କଲେ, ସେ ସଦା ପ୍ରଣବ ଦେବତାର ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ। ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସ୍ନାନ ଓ ପବିତ୍ରତା କରି, ମନ୍ଦିର ଏବଂ ଏହାର ସମାନ ସ୍ଥାନରେ ପବିତ୍ର, ଯଜ୍ଞ ସୂତ୍ର ଧରି, ଶାନ୍ତ ମନ ଏବଂ କୁଶା ଧରି, ଏକାଗ୍ର ରହିବା। ସେ ଧୋଇଥିବା ଗେରୁଆ ପୋଶାକ ପିନ୍ଧି, ଦେହର ଲୋମ ଢାକି, ବ୍ରହ୍ମ ସଂପ୍ରଦାୟର ଯଜ୍ଞ ଓ ଦେବତା ସଂପ୍ରଦାୟର ପାଠ କରିବା। ସେ ସଦା ବେଦାନ୍ତ ଅନୁସାରେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଗ୍ରନ୍ଥ ପାଠ କରିବା; ପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରହି, ଏକ ତ୍ୟାଗୀ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ରହି, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ ଅଟୁଟ୍ ରଖି। ସେ ସଦା ବେଦ ପାଠ କରିବା; ଏହିପରି ଚରଣରେ ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଶା ପାଇଥିବା। ଅହିଂସା, ସତ୍ୟ, ଅଚୌର୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତପସ୍ୟା—ଏହି ତାଙ୍କର ଦୃଢ଼ ନିୟମ। ଖ୍ଷମା, ଦୟା ଓ ସନ୍ତୋଷ ଏହି ସନ୍ନ୍ୟାସୀଙ୍କର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ନିୟମ; ବେଦାନ୍ତ ଜ୍ଞାନରେ ନିବେଶିତ କିମ୍ବା ପଞ୍ଚ ଯଜ୍ଞରେ ନିବେଶିତ। ସେ ଭିକ୍ଷା ପାଇଁ ଦୈନିକ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାରଣ ପାଇଁ ନୁହେଁ; ସମୟ ଅନୁସାରେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରି, ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ। ସେ ଦୈନିକ ପାଠ କରି, ଦୁଇ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ସବିତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରିବା; ସଦା ଏକା ଏକା, ପରମ ଦେବତାର ଧ୍ୟାନ କରିବା। ସେ ସଦା ଏକା ଏକା ଖାଇବା, ଆଶା, କ୍ରୋଧ ଓ ସଂପତ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରିବା; ଏକ କିମ୍ବା ଦୁଇ ଗା ପିନ୍ଧି, ଚୂଡା ଓ ଯଜ୍ଞ ସୂତ୍ର ଧରି, କମଣ୍ଡଳୁ ନେଇ, ତ୍ରିଦଣ୍ଡୀ ଭାବରେ, ଜ୍ଞାନୀ ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଶା ପାଇଥିବା। ଏହିପରି ଉପଦେଶ ପଦ୍ମ ପୁରାଣର ଶ୍ରୀମୟ ମହାପୁରାଣର ସ୍ୱର୍ଗଖଣ୍ଡର 'ସନ୍ନ୍ୟାସୀଙ୍କ ଧର୍ମ ବିବେଚନା' ଅଧ୍ୟାୟରେ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହିପରି, ଅଶ୍ରମରେ ନିବେଶିତ ଏବଂ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଆତ୍ମାର ସନ୍ନ୍ୟାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ଭିକ୍ଷା ଜୀବନ କିମ୍ବା ଫଳ ଓ କନ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ। ସେ ଏକ ସମୟରେ ଭିକ୍ଷା ଚାହିଁବା ଉଚିତ, ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଭିକ୍ଷାରେ ଆଶକ୍ତ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗରେ ମଧ୍ୟ ଆଶକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ସେ ସାତଟି ଘରରୁ ଭିକ୍ଷା ଚାହିଁବା ଉଚିତ, ନା ପାଇଲେ ପୁନଃ ଚାହିଁବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏକ ଗୋଉ ଦୁହିବା ସମୟ ଯତି ଅପେକ୍ଷା କରିବା, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ। 'ଭିକ୍ଷା' ବୋଲି ଏକଥା କହି, ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଭାବରେ ନେଇବା, ଶୁଧ୍ଧ ରହିବା; ହାତ ଓ ପାଦ ଧୋଇ ନିୟମାନୁସାରେ ପବିତ୍ରତା କରିବା। ଖାଦ୍ୟକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖାଇ, ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଭୋଜନ କରିବା; ପଞ୍ଚ ପ୍ରାଣକୁ ଅର୍ପଣ କରି, ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଏଟି ମୁଠି ଖାଇବା। ଜଳ ସିପ କରି, ଦିବ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମ ଏବଂ ପରମ ଦେବତା, ମାଟିର ଭାଣ୍ଡ ଆଳାବୁ ରୂପରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା। ମନୁ ଚାରି ପ୍ରକାରର ଭାଣ୍ଡ ସନ୍ନ୍ୟାସୀଙ୍କ ପାଇଁ କହିଛନ୍ତି: ପ୍ରାଥମିକ ରାତି, ମଧ୍ୟମ ରାତି ଓ ଶେଷ ରାତି ପାଇଁ। ସନ୍ଧ୍ୟା ମନ୍ତ୍ରର ବିଶେଷ ପାଠ ସହିତ, ସଦା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା; ହୃଦୟ କମଳରେ ବିଶ୍ୱ ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ରଖି, ଦେବତାର ଧ୍ୟାନ କରିବା।