ହେ ରାଜା, ଯେପରିକି ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କର ଯଥାଯଥ ପୂଜା କଲେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ଯେମିତି ଆନନ୍ଦ ମିଳେ, ସେପରି ଦ୍ୱାରକା ପୁରୀର ମହିମା ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ମନେ ଅପାର ଆନନ୍ଦ ଉପଲବ୍ଧି ହୁଏ। ଏହି ମହିମା କଥା ଶୁଣିବା ଦ୍ୱାରା, ସୂର୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରହଣରେ କେହି ଯେପରି ଏକୋଇଶି ମାପ ହେବଳେ ସୁନା ଦାନ କରିଥାଏ, ସେତେ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ। ଏହି ଶୁଦ୍ଧ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଶୁଣିଲେ, ଯେଉଁଠି କେମିତି ପୁଅ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ, ସେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ପୁଅ ମିଳେ; ଏବଂ ମିତ୍ର ଯେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ଲାଭ କରିଥିଲେ, ତାହା ମଧ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ। ଯେଉଁଠି ଦେମୋନି ମାନେ କିପରି ମୋକ୍ଷ ପାଇଲେ, ସେ ମହାତ୍ମ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ଶୁଣିଥିଲେ, ସେମାନେ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରଥରେ ବସି ଦେବତାମାନଙ୍କର ଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ମୁଁ ତୁମକୁ ଏଠାରେ ମହାନ ରାଜାଙ୍କ ଏବଂ ଦ୍ୱାରକାର ମହିମା, ଯାହା ତିନି ଲୋକର ଲୋକମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଏହାର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି। ଏଠାରୁ ଉପରେ ଆଉ କଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଣ୍ୟ କଥା ମୁଁ କହିପାରିବି? ତୁମେ କହ, କାରଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ବିଳମ୍ବ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହିପରି ଦ୍ୱାରକା କଥା ଉପରେ ଅଧ୍ୟାୟ ୨୦୮ର ଶେଷ ହେଲା, ଯାହା 'ଦ୍ୱାରକା କଥା' ନାମରେ କଳିନ୍ଦୀ ମହିମା ଅଂଶରେ, ପଦ୍ମ ପୁରାଣର ଉତ୍ତରକାଣ୍ଡରେ ଅଛି। ଏହି ସମୟରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପଚାରିଲେ: "ହେ ଋଷି, କେଉଁ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ମହିମା ନାରଦ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇଥିବାବେଳେ ଶିବିଙ୍କୁ ଏବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ?" "ଏହିପରି ମୋ ମନରେ ଏକ ଶୁଭ ଆଗ୍ରହ ଜନ୍ମ ନେଇଛି; ହେ ମହାମୁନି, ଶିବି ଓ ନାରଦଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଧର୍ମମୟ ସଂବାଦ ହୋଇଥିଲା, ତାହା ମୋତେ କହ, କାରଣ ମୁଁ ତୁମ ଅମୃତ ସଦୃଶ ଶବ୍ଦକୁ ଶୁଣିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଗ୍ରହ କରୁଛି।" ତାପରେ ସୌଭରି କହିଲେ: "ହେ ଧର୍ମରାଜ, ଶିବି ରାଜା ନାରଦଙ୍କ ଠାରୁ ଦ୍ୱାରକାର ମହିମା ଶୁଣି ଆଉ ଅଧିକ ଜାଣିବାକୁ ଆଦର ସହିତ ପଚାରିଲେ।" ଶିବି କହିଲେ: "ହେ ଦେବମନ୍ଦିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ମୁଁ ଦ୍ୱାରକାର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଶୁଣିଛି, ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥର ତଟରେ ଅବସ୍ଥିତ; ଏହା ମୋ ପାଇଁ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ। ଯଦି ଆୟୋଧ୍ୟାରେ କିଛି ଶୁଦ୍ଧ କଥା ଅଛି, ତେବେ ମୋ ପାଇଁ ସେ କଥା କହ, କାରଣ ମୁଁ ତୁମ ଅମୃତ ଶବ୍ଦ ପାଇଁ ତରସୁଛି।" ନାରଦ କହିଲେ: "ଏଠାରେ ଏକ ଧର୍ମମୟ କଥା ଅଛି, ଯାହା ମହାପାପ ନାଶ କରେ, ଏହା ଏକ କ୍ଷୁରକାର ଓ ଏକ ଦ୍ୱିଜାତି ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ବିଷୟରେ, ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଅତିତରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ହେ ରାଜା, ସେ କ୍ଷୁରକାର ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତା ଥିଲେ, ଓ ଦ୍ୱିଜାତି ମୁକୁନ୍ଦ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଆୟୁରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲେ, ଦୁହେଁ କୋଶଳ ଦେଶର କୃପାରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କଲେ।" "ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ନଦୀ ତଟରେ ଏହି ସହର ବସିଥିଲା; ସେଠାରେ ଚଣ୍ଡକ ନାମକ ଏକ ପାପୀ କ୍ଷୁରକାର ବସୁଥିଲେ, ଯିଏ ସମାଜରେ ଅପମାନିତ ଥିଲେ। ସେ ଚୋରି ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଧନ ନେଉଥିଲେ, ଦୁଷ୍କର୍ମ କରୁଥିଲେ; ଯାତ୍ରୀମାନେ ଯାଉଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ର, ଦଉଡ଼ି, ଓ ଅନ୍ୟ ଉପକରଣ ଦ୍ୱାରା ଲୁଟି ନେଉଥିଲେ। ସେ ସଦା ଜୁଆ ଓ ମଦ୍ୟପାନରେ ଲିପ୍ତ ଥିଲେ, ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କ ଜନୀଙ୍କ ଉପରେ ଲୋଭ ରଖୁଥିଲେ; ମନ୍ଦିରର ଦେଉଳ ଭାଙ୍ଗି, ଇଟ୍ ଓ ପାଥର ବିକ୍ରି କରିଥିଲେ।" "ତାଙ୍କ ଘର ପାଖରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୁକୁନ୍ଦ ବସୁଥିଲେ, ଯିଏ ଧନୀ ଓ ବେଦୀୟ କ୍ରିୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ। ଏକ ରାତିରେ, ତାଙ୍କ ଯୁବତୀ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ସେ ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ବିଲୀନ ହୋଇଥିଲେ, ଶରୀର କ୍ଲାନ୍ତ ଥିଲା; ଭୟ ନଥିଲା।" "ତେବେ ରାତି ମଧ୍ୟରେ, ଚଣ୍ଡକ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ଘରକୁ ଚୁପଚାପ ପ୍ରବେଶ କରି, ତାଙ୍କ ଘରରେ ଯେଉଁ ସବୁ ଗହନା ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ଜିନିଷ ଥିଲା, ତାହା ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ବାହାରେ ଯେଉଁ ଜିନିଷ ରଖାଯାଇଥିଲା, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ, ପୁଣି ଏକଥର ତାଙ୍କ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।" "ଘରର ଦ୍ୱାର ଭାଙ୍ଗିବାକୁ ଅଧିକ ପ୍ରୟାସ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଲୋହା ତାଳାରେ ବନ୍ଦ ଥିଲା, ଖୋଲିପାରିଲେ ନାହିଁ। ତେବେ ସେ ଉପରେ ଚଢ଼ି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଘରଭିତରେ ଯାଇ, ସେ କ୍ରୂର ଲୋକ ଦୁଃଖିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଶରୀରକୁ ଛୁଇଁଲେ।" "ଏହି ପାପୀ କ୍ଷୁରକାର ଚୋରି କରିବାକୁ ଉପର ତଳାରେ ଗଲେ, ଏଉଁଠି ସେ ଦୁଇ ଦମ୍ପତିକୁ ଦୁଃଖରେ ଏବଂ ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ଦେଖିଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ସୁନା ଗହନା ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ଶୋଇଥିବା ଖଟର ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ଅନେକ ଗହନା ଉଠାଇଲେ।" "କ୍ଷୁରକାର ତାଙ୍କୁ ନେବାକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇଲେ, କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚୋରଙ୍କ ଛୁଆଁରେ ଭୟ ପାଇ ଜାଗିଉଠିଲେ। ସେ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ, ଆଖି ବନ୍ଦ କରି ଶୋଇ ରହିଲେ; ଯେତେବେଳେ ଚୋର ତାଙ୍କ ଶରୀରରୁ ଗହନା ନେଉଥିଲେ—" "ଚୋର ବାହାରୁଅଛିବାବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦୁଇ ହାତରେ ତାଙ୍କୁ ଧରିଲେ, ଧନ ହାରାଇବାକୁ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ।" "ତେବେ, ହେ ରାଜା, ଏହି ଚୋର ଏକ ଛୁରିରେ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ମାରିଦେଲେ; ତାଙ୍କ ପେଟ ଫାଟିଗଲା, ସେ ବାପା, ମା ଭାବରେ ଚିତ୍କାର କଲେ।" "ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସି, 'କଣ ହେଲା? ଏହା କ'ଣ?' ବୋଲି ପଚାରିଲେ। ସେ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ତରେ ଲପଟାଇଥିବା ଦେହ ଓ ଉଦର ଭିତର ଅଂଗ ଦେଖିଲେ।" "ତାଙ୍କ ପରିଜନ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'କିଏ ଏହି କାମ କଲେ?' ସେ ବହୁତ କଷ୍ଟରେ ତାଙ୍କ ପରିବାରକୁ କହିଲେ।" "ମୁକୁନ୍ଦ କହିଲେ: 'ଏହା ମୋର ପୂର୍ବ କର୍ମର ଫଳ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କିଛି ନୁହେଁ; କୌଣସି ଦେହଧାରୀ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ବା ଦୁଃଖ ଦେବାକୁ କେହି ନୁହେଁ।'" "'ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ, ଉଭୟର ମୂଳ ପୂର୍ବ କର୍ମରେ ଅଛି।'" ନାରଦ କହିଲେ: "ଏହିପରି କହି, ସେ ବେଶ କଷ୍ଟରେ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କଲେ; ସେ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ମା, ମହାନ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ, ବିଳାପ କରିଲେ।" "ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ, ରତ୍ନ ଝୁମକା ସହିତ, ମା'ର ଗୋଦିରେ ରଖି, ସେ କହିଲେ: 'ହାୟ, ମୁଁ ତୋ ଦ୍ୱାରା ନାଶ ପାଇଲି, ମୋ ସନ୍ତାନ, ତୁମେ ଏହି ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଯାଉଛ।