ଦ୍ୱାରକା ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ଯେ ଭଗବାନ୍ଙ୍କ ଜଳ, ସେଇ ଜଳ କୁମ୍ଭରେ ରହିଛି—ମୁଁ, ଏହି ରାତ୍ରିରେ ଚରଣ କରୁଥିବା ମହାତ୍ମା, ଏହାକୁ ପବିତ୍ର ଘୋଷଣା କରୁଛି। ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଥିଲ, ମୁଁ ଏବେ ସେଥିରେ ସବୁ କଥା କହିଦେଲି। ତୁମର ବର୍ତ୍ତମାନ ଦୁଃଖ ଦେଖି, ମୋ ହୃଦୟରେ ଦୟା ଉଦୟ ହେଉଛି। ଏଠାରେ ଆଜି ମୁଁ କଣ କରିବି, ତୁମେ କହ; ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ତୁମର ଅଧୀନ। ଜ୍ଞାନ ଉଦୟ ହେଉ—ଏହିପରି କହି ସେ ତାଙ୍କୁ ଜଳ ଛିଟିଦେଲେ। ସେଇ ପବିତ୍ର ଜଳର ସ୍ପର୍ଶରେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଜନ୍ମ ଓ କର୍ମକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ତାଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀ ଦେହକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ଦିବ୍ୟ ଦେହ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ସପ୍ତମ ଦେବ ରଥରେ ଆରୋହଣ କରି, ସେମାନେ ଅପ୍ସରା ହୋଇ ଦ୍ୱିଜ ଋଷିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, "ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦ୍ୱାରକାର ଜଳ ସଂଯୋଗରେ ଆମେ ରାକ୍ଷସୀ ଦେହରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଲୁ ଏବଂ ଦେବଲୋକକୁ ଯାଉଛୁ।" "ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଏହି ଦ୍ୱାରକା ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ ଅବସ୍ଥିତ, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଏପରି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ତୀର୍ଥ ନାହିଁ, ଯାହା ଏପରି ମନୋରଥ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ।" ନାରଦ କହିଲେ, "ଏହିପରି କହି ସେମାନେ ଦ୍ୱିଜଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ ଦେବ ରଥରେ ଚଢ଼ି ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଚଲିଗଲେ।" "ହେ ରାଜା, ଯମୁନା ତଟରେ ଦ୍ୱାରକା ଅଛି; ଏହାର ମହିମା ଶୁଣିଲେ ମାନବ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ଏହି ମହିମା ଶୁଣିବାରେ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଏହା ଶତ ବେଦବିଦ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ପୁଣ୍ୟ ସମାନ। ଯେପରି ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ପୂଜା କଲେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ସୁଖ ମିଳେ, ଏହି ଦ୍ୱାରକାର ମହିମା ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ସେପରି ଆନନ୍ଦ ମିଳେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ବା ଚନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରହଣରେ ବିଶ୍ ମାପ ବିଶ ମାପ ସୁନା ଦାନ କଲେ ଯେପରି ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଏହି ମହିମା ଶୁଣିଲେ ସେପରି ମିଳେ।" "ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତିର ଶୁଦ୍ଧ କଥା ଶୁଣିଲେ, ଏଠି ପୁତ୍ର ମିଳେ; ଏବଂ ମିତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ପରମ ଭକ୍ତି ଲାଭ ହୁଏ, ସେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ। ଯେ କେହି ଆସ୍ଥାରେ ଏହି ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ମୋକ୍ଷ କଥା ଶୁଣିବେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏମିତି ଦେବ ରଥରେ ଚଢ଼ି ଦେବଲୋକକୁ ଯିବେ।" "ତିନି ଲୋକର ଲୋକମାନେ ଯେଉଁ ଦ୍ୱାରକାକୁ ପୂଜନୀୟ ମନେ କରନ୍ତି ଓ ଏହି ମହାନ୍ ରାଜାଙ୍କ ମହିମା, ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥିତ—ଏହି ସବୁ ମହିମା ମୁଁ କହିଦେଲି। ଏଠାରେ ଆଉ କଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଣ୍ୟ କଥା କହିବି? କହ, କାରଣ ଉତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳ ଲାଗି ଦେରି ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।" ଏହିପରି ଦ୍ୱାରକା କଥା, ମହାପବିତ୍ର କାଳିନ୍ଦୀ ମହିମା ଅନ୍ତର୍ଗତ, ପଦ୍ମପୁରାଣର ଉତ୍ତରକାଣ୍ଡର ୫୫,୦୦୦ ଶ୍ଲୋକର ଦ୍ୱିଶତ ଏବଂ ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ ଏଠି ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏହା ପରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପଚାରିଲେ, "ହେ ମୁନି, ନାରଦ କେଉଁ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ମହିମା ଶିବିଙ୍କୁ କହିଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ?" "ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋର ଏହି ଶୁଭ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ହେଉଛି; ଶିବି ଓ ନାରଦଙ୍କ ଧର୍ମମୟ ସଂବାଦ କହ, କାରଣ ମୁଁ ତୁମ ଅମୃତ ଶବ୍ଦ ପାଇଁ ତୃଷ୍ଣାର୍ତ୍ତ।" ତାହାପରେ ସୌଭରି କହିଲେ, "ହେ ଧର୍ମର ରାଜା, ଶିବି ରାଜା ନାରଦଙ୍କ ଠାରୁ ଦ୍ୱାରକାର ମହିମା ଶୁଣି, ସମ୍ମାନରେ ପୁନି ପଚାରିଲେ।" "ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ରହ୍ମାପୁତ୍ର, ମୁଁ ଦ୍ୱାରକାର ଉତ୍ତମ ମହିମା ଶୁଣିଛି, ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥ ତଟରେ ଅଛି, ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଲାଗୁଛି। ଯଦି ଆୟୋଧ୍ୟାରେ କିଛି ପବିତ୍ର କଥା ଅଛି, ମୋ ଗଳ୍ପ କୁ କହ, କାରଣ ମୁଁ ତୁମ ଅମୃତ କଥା ପାଇଁ ତୃଷ୍ଣାର୍ତ୍ତ।" ନାରଦ କହିଲେ, "ଏଠାରେ ଏକ ଧର୍ମମୟ କଥା ଅଛି, ଯାହା ମହାପାପ ନାଶ କରେ, ଏହା ଏକ କ୍ଷୁରକର୍ମୀ ଓ ଦ୍ୱିଜ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ, ଯେଉଁମାନେ ସମ୍ପ୍ରତି କିଛି କରିଥିଲେ। ଏଇ କ୍ଷୁରକର୍ମୀ, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତା, ଏବଂ ଦ୍ୱିଜ ଯିଏ ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲେ, ଦୁହେଁ କୋଶଳର କୃପାରେ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।" "ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ନଦୀ ତଟରେ ଏହି ସହର ଥିଲା; ସେଠାରେ ଚଣ୍ଡକ ନାମକ ଏକ ପାପୀ କ୍ଷୁରକର୍ମୀ ରହୁଥିଲେ, ଯିଏ ସମାଜରେ ନିନ୍ଦିତ ଥିଲେ। ସେ ଚୋରି ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଧନ ନେଉଥିଲେ, ଦୁଷ୍ଟ କାମ କରୁଥିଲେ; ହତ୍ୟା କରୁଥିଲେ, ଯାତ୍ରୀମାନେ ଆସିଲେ ସେ ତାଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ର, ରସ୍ସି ଓ ଅନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା ଲୁଟି ନେଉଥିଲେ।" "ସେ ସଦା ଜୁଆ ଓ ମଦରେ ଆସକ୍ତ ଥିଲେ, ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କ ଜଣାନୀ ପ୍ରତି ଲୋଭ ରଖୁଥିଲେ; ମନ୍ଦିରର ଦେଉଳ ଭାଙ୍ଗି ଇଟ ଓ ପଥର ବିକ୍ରି କରୁଥିଲେ। ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ଘର ପାଖରେ ମୁକୁନ୍ଦ ନାମକ ଏକ ଧନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରହୁଥିଲେ, ଯିଏ ବେଦିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ।" "ଏକ ରାତିରେ, ତାଙ୍କ ଯୁବତୀ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ବାହୁପାଶ କରି, ସେ ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ଥିଲେ, ମିଳନର କ୍ଲାନ୍ତିରେ ଦେହ ଅଳସ ହୋଇଥିଲା, କୌଣସି ଭୟ ନଥିଲା। ସେଇ ସମୟରେ, ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ, ଚଣ୍ଡକ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଯାହା କି ଅଳଙ୍କାର ଓ ଧନ ଥିଲା, ତାହା ନେବା ପାଇଁ।" "ଘର ବାହାରେ ଯାହା ରଖାଯାଇଥିଲା, ତାହା ନେଇ ସେ ଘରକୁ ଫେରିଲେ, ଏବଂ ପୁଣିଥରେ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ବହୁ ପ୍ରୟାସରେ ଦ୍ୱାର ଭାଙ୍ଗିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଲୋହା ତାଲା ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଦ ଥିଲା, ଖୋଲିପାରିଲେ ନାହିଁ।" "ତେଣୁ ସେ ଘର ଉପରକୁ ଚଢ଼ି, ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଘରକୁ ଯାଇ, ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ ଦୁଃଖିତ ଦମ୍ପତିଙ୍କ ଉପରେ ହାତ ଦେଲେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର କ୍ଷୁରକର୍ମୀ ଚୋରିରେ ଲିପ୍ତ ହୋଇ ଉପର ତଳକୁ ଚଢ଼ି, ସେଠାରେ ଦୁଇଜଣ ଦମ୍ପତି ଦୁଃଖରେ ନିଦ୍ରାସ୍ଥ ଦେଖିଲେ।" "ସେ ତାଙ୍କର ସୁନା ଅଳଙ୍କାର ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ଶଯ୍ୟାର ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ପଡ଼ିଥିବା ଅନେକ ଅଳଙ୍କାର ନେଇଲେ। ଅଳଙ୍କାର ନେବାକୁ ହାତ ବଢ଼ାଇଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚୋରଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶରେ ଭୟଭିତ ହୋଇ, ଚୁପଚାପ ଚକ୍ଷୁ ବନ୍ଦ କରି ଶୋଇ ରହିଲେ। ଯେତେବେଳେ ଚୋର ତାଙ୍କ ଶରୀରରୁ ଅଳଙ୍କାର ନେଉଥିଲେ, ସେ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ।" "ପରେ ଚୋର ବାହାରିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦୁଇ ହାତରେ ତାଙ୍କୁ ଧରିଲେ, ତାଙ୍କ ଧନ ହାରାଇବା ଦୁଃଖ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ।