ଏକ ସମୟର କଥା, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ଶିଷ୍ୟବୃତ୍ତି ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ଜନେ ଦ୍ୱିଜ ନିଜ ଦୈନିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଶୁଚିତା ଓ ଆଚାର ସମ୍ପର୍କରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଚେତନ ଥିଲେ। ସେ ଯେତେବେଳେ ଖାଇବା କିମ୍ବା ପିଇବା ପାଇଁ କିଛି ଧରିଥିଲେ, ସେଠାରେ ହାତରେ ଧରିଥିବା ଖାଦ୍ୟ ବା ପାନୀୟକୁ ମାଟିରେ ରଖି ନିଜେ ଶୁଚି ହୋଇ, ତାହାକୁ ଜଳ ଛିଟି ଶୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। ଯଦି ମେଟାଲିକ ଉପକରଣ ଧରିଥିବାବେଳେ କୌଣସି ଦୂଷିତତା ଆସୁଥିଲା, ସେ ଏହି ଉପକରଣକୁ ମାଟିରେ ରଖି, ନିଜେ ପୁନଃ ଶୁଚି ହୋଇ, ତାପରେ ଏହାକୁ ଜଳ ଛିଟି ଶୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। କିଛି ଖାଇବା ବା ପିଇବା ନେଇଥିବାବେଳେ ଯଦି ଅବଶିଷ୍ଟ ଦ୍ୱାରା ଦୂଷିତତା ହୁଏ ଏବଂ ଏହାକୁ ମାଟିରେ ରଖାଯାଇନଥିଲା, ତେବେ ସେ ଦ୍ରବ୍ୟ ଅଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଯାଏ। କେତେକ ସ୍ଥିତିରେ, ବିଶେଷକରି ଜଂଗଲରେ, ଏକା ରାତିରେ, କିମ୍ବା ଚୋର ବା ବଘ ଯେଉଁଠି ଆସିପାରନ୍ତି ସେପରି ରାସ୍ତାରେ, କପଡ଼ା ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟ ଉପକରଣ ଛୁଇଁଲେ ମାତ୍ର ନିଜେ ଶୁଚି ହେବାକୁ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଉଚିତ। ମୁତ୍ର ବା ମଳ ବିସର୍ଜନ ପରେ ଯଦି ହାତରେ କିଛି ଧରାଯାଇଥାଏ, ତେବେ ସେ ହାତ ଅଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ ନାହିଁ; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସମୟରେ ଉପବୀତକୁ ଡାହାଣ କାନରେ ରଖି, ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିବା ଉଚିତ। ଦିନେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ରାତିରେ ଡାହାଣ ପଟେ ମୁହଁ କରି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ମାଟିକୁ କାଠ, ପତ୍ର, ମାଟି ବା ଘାସ ଦ୍ୱାରା ଢାକିବା ଉଚିତ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସମୟରେ ମୁଣ୍ଡ ଢାକିବା, ଛାୟା, କୂଆ, ନଦୀ, ଗୋଶାଳା, ଦେଉଳ, ଜଳ, ରାସ୍ତା ବା ଖାର ଉପରେ କେବେ ବି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଅଗ୍ନି, ଶ୍ମଶାନ, ଗୋବର, କାଠ, ବଡ଼ ଗଛ ବା ଘାସ ଉପରେ କେବେ ବି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଦାଣ୍ଡାଇ, ନଙ୍ଗା, ପାହାଡ଼ ଉପରେ, ଭଙ୍ଗୁର ଦେଉଳରେ ବା ପିପିଲିକା ଗୁହାରେ କେବେ ବି ଏହା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯେଉଁ ଗୁପ୍ତ ଗର୍ତ୍ତରେ ପ୍ରାଣୀ ରହିଛନ୍ତି, ଚାଲିବା ସମୟରେ, ଧାନଚାଲ, କଉଳି, ମାଟିର ଟୁକୁଡ଼ା ବା ରାଜପଥରେ ମଧ୍ୟ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ନ କରିବା ଉଚିତ। ଖେତ, ଗର୍ତ୍ତ, ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ଚଉମୁଖୀ, ବଗିଚା, ଶ୍ମଶାନ ସମୀପ, ଉପଜାଉ ନ ହୋଇଥିବା ଜମି ବା ସହର ଘରରେ ମଧ୍ୟ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ନ କରିବା ଉଚିତ। ପାଉଁ ଚପ୍ପଲ୍ ପିନ୍ଧି, ଛତା ଧରି, ଖୋଲା ଆକାଶ ତଳେ, ନାରୀ, ଗୁରୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ବା ଗାଈଙ୍କୁ ମୁହଁ ଦେଇ କେବେ ବି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଦେବ ମନ୍ଦିର, ପୂଜାସ୍ଥଳୀ, ଜଳାଶୟ ସମ୍ମୁଖରେ, ଆଲୋକ, ପ୍ରତିମା ବା ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଦେଖି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି ବା ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ମୁହଁ ଦେଇ କେବେ ବି ଏହା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ନଦୀ କୂଳରୁ ଶୁଦ୍ଧ ମାଟି ନେଇ, ଯାହା ଦେହ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ, ତାହା ଦ୍ୱାରା ଶୁଚିତା କାର୍ଯ୍ୟ ମନୋଯୋଗ ଦେଇ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଦରକାର। ବ୍ରାହ୍ମଣ ମାଟିର ଧୂଳି, ଦଲଦଲି, ରାସ୍ତା, ଅଉପଜାଉ ଜାଗା, ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ଶୁଚି କାର୍ଯ୍ୟ ପରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ମାଟି, ଦେଉଳ, କୂଆ, ଘର ବା ଜଳ ରୁ ମାଟି ନେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପରେ, ପୂର୍ବ ଉଲ୍ଲେଖିତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁଯାୟୀ ଶୁଚି ହେବା ପାଇଁ ଅବଲମ୍ବନ କରିବା ଦରକାର। ଏହିପରି ନୀତି ଓ ଶୁଚିତା ଆଚରଣ ବିଷୟରେ ବ୍ୟାସଦେବ କହିଲେ— ଯେଉଁ ଶିଷ୍ୟ ଦଣ୍ଡ ଓ ଅନ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ବସ୍ତୁ ସହିତ ଶୁଚି ଆଚରଣରେ ନିଷ୍ଠା ରଖେ, ଗୁରୁ ଡାକିଲେ ତାଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଦେଖି ମନୋଯୋଗ ଦେଇ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ସେ ସଦା ସଚେତନ, ଭଲ ଆଚରଣଶୀଳ ଓ ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିବା ହେବା ଦରକାର; ଗୁରୁ 'ବସ' ବୋଲି କହିଲେ, ଗୁରୁ ସମ୍ମୁଖରେ ବସିବା ଉଚିତ। ଶିଷ୍ୟ ଶୋଇଥିବାବେଳେ, ଖାଇବା ସମୟରେ, ବା ଦଣ୍ଡାଇ କିମ୍ବା ପିଛୁ ଫେରି ଗୁରୁଙ୍କ ଉତ୍ତର ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଗୁରୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ତାଙ୍କର ବିଛାନା ଓ ଆସନ ସବୁବେଳେ ନିଜର ଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କିନ୍ତୁ ଗୁରୁ ଦେଖିପାରିବା ସ୍ଥାନରେ ଯଥୋଚିତ ବସିପାରିବେ। ଶିଷ୍ୟ କେବେ ବି ଗୁରୁଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ତାଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ; ଗୁରୁଙ୍କ ଚାଲିଚଳ, କଥାବାର୍ତ୍ତା ବା ଭଙ୍ଗିମା ଅନୁକରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯେଉଁଠି ଗୁରୁଙ୍କ ନିନ୍ଦା ବା ଅପବାଦ ହୁଏ, ଶିଷ୍ୟ ତାହା ଶୁଣିଲେ କାନ ଢାକିବା କିମ୍ବା ସେଠାରୁ ଚାଲିଯିବା ଉଚିତ। ଶିଷ୍ୟ ଦୂରରୁ ଗୁରୁଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କ୍ରୋଧରେ ବା ନାରୀ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଗୁରୁଙ୍କ ସମ୍ନିକଟକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଗୁରୁ ସମ୍ମୁଖରେ ଅନୁମତି ବିନା ବସିବା ବା ଦଣ୍ଡାଇ ଉତ୍ତର ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଗୁରୁଙ୍କ ପାଇଁ ସଦା ଜଳପାତ୍ର, କୁଶ, ଫୁଲ ଓ ଜଳାଣା କାଠ ଆଣିବା, ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗର ଶୁଚିତା ଓ ଗନ୍ଧ ଦେବା କାମ ନିୟମିତ କରିବା ଉଚିତ। ଶିଷ୍ୟ କେବେ ବି ଗୁରୁଙ୍କ ମାଳା, ବିଛାନା, ଚପ୍ପଲ୍ ବା ସ୍ୟାଣ୍ଡେଲ୍ ଉପରେ ପାଉଁ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ତାଙ୍କ ଆସନ ବା ଛାୟା ଉପରେ ଚାଲିଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଦନ୍ତକାଠି ଓ ଏପରି ଆବଶ୍ୟକ ବସ୍ତୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ଯାହା ମିଳିବ ତାହା ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ; ଅନୁମତି ବିନା କେବେ ବି ଚାଲିଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ଏବଂ ଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ଓ ଉପକାରେ ସର୍ବଦା ନିଷ୍ଠା ରଖିବା ଦରକାର। ଗୁରୁ ସମ୍ମୁଖରେ ପାଉଁ ଦୀର୍ଘ କରିବା, ଉବାଉଁ କରିବା, ହସିବା ବା ଗଳା ଢାକିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଅଙ୍ଗ ଚିରିବା ଏଡ଼ାଇବା ଉଚିତ; ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ପାଠ ପଢିବା ଏବଂ ଗୁରୁ ଅପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଏହା ଏଡ଼ାଇବା ଉଚିତ। ଗୁରୁଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ବସି ବା ତଳେ ବସି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନୋଯୋଗ ଦେଇ ସେବା କରିବା ଉଚିତ; ଗୁରୁ ବସିଥିବା, ଶୋଇଥିବା ବା ଯାନରେ ଯିବାବେଳେ ଶିଷ୍ୟ ଦଣ୍ଡାଇ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଗୁରୁ ଦୌଡ଼ିଲେ ସେଠି ଅନୁସରଣ କରିବା, ଯାଉଥିବା ବେଳେ ସାଙ୍ଗ ଦେବା, ଗୋଶାଳା, ଘୋଡ଼ା, ଉଠ, ଯାନ, ରାଜମହଳ ବା ମାଟିରେ ଯେଉଁଠି ହେଉ ସେଠି ସାଙ୍ଗ ଦେଇବା ଉଚିତ। ଗୁରୁ ସହ ଏକାଠି ପାହାଡ଼ ପଥର, ମାଟି ଫଳକ ବା ନୌକାରେ ବସିବା, ନିଜକୁ ସଦା ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିବା, କ୍ରୋଧ ଏଡ଼ାଇ ଶୁଚି ରହିବା ଦରକାର।