ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଆପଣାପଣି ମଧ୍ୟରେ କହୁଥିଲେ, "ମୁଁ ଏହି ବାଘମୁଖୀ ରାକ୍ଷସୀ ପରେ ଏହି ହାତୀମୁଖ ଅସୁରର ରକ୍ତ ପିଇଲେ ମୋ ଜୀବନ ଫେରିଆସିବ।" ଅନ୍ୟ ଜଣେ କହିଲେ, "ଏହି ହାତୀମୁଖ ଅସୁରର ଏତେ କି ଦ୍ରବ୍ୟ ଅଛି?" ଅନ୍ୟ ଜଣେ କହିଲେ, "ମୋର ବାଘମୁଖ ଦେହ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏତେ ରକ୍ତ ମିଳିବା ଦେଖାଯାଉନାହିଁ।" ରଥଚକ୍ର ନାମକ ଜଣେ ରାକ୍ଷସୀ କହିଲେ, "ମୋର କଥା ଶୁଣ। ମୁଁ ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଅନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କଣ୍ଠା ଓ କମରବନ୍ଧ ତିଆରି କରିବି।" ଅନ୍ୟ ଜଣେ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର କଳା ଦାନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୟୁତ କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ଚକ୍ର ତିଆରି କରିବି।" ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦ୍ୟୁତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଶୋଳ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ଖେଳ କରିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ। ଏମିତି ଆପଣାପଣି ମଧ୍ୟରେ କଥା କହି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦ୍ୱିଜାତି ମଣିଷଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଦୌଡ଼ିଗଲେ। ରାକ୍ଷସୀମାନେ ମୁହଁ ଖୋଲି, ଜିଭ ଲମ୍ବାଇ, ହାତ ଦ୍ୱାରା ଦୀପ୍ତି ଦେଉଥିବା ଦେଖି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୟରେ ଅତିବ୍ୟସ୍ତ ହେଲେ। ରାଜା, ସେ ଚାରିପାଖରେ ବେଦମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କଲେ। ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ନିକଟକୁ ଆସି, ସେଥିରେ ଦୂରରେ ଦଉଡ଼ି ଉଭା ହେଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ତେଜ ଓ ମନ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ, ସେମାନେ କହିଲେ, "ତୁମେ କିଏ? କେଉଁଠୁ ଆସିଛ? ଆମେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।" "ତୁମକୁ ଦେଖିଲେ ଆମର ମନ ଶାନ୍ତି ହୁଏ; ତୁମ ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ କି ଫଳ ମିଳିବ ନାହିଁ? ଏହିପାଇଁ, ତୁମର ମନ୍ଦାର ପାଦ ଆମ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖ।" ନାରଦ କହିଲେ, ଏହି କଥା ଶୁଣି, ହରିଦତ୍ତଙ୍କର ପୁଅ ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ, "ମୁଁ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ନିମ୍ନାନ୍ତରଣ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୋଇ ଏଠାକୁ ଆସିଛି।" "ଏବେ ମୁଁ ପୁଷ୍କରକୁ ଯାଉଛି। ତୁମେ କଣ ଚାହୁଁଛ? ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ଅଛି, ପ୍ରଶ୍ନ କର; ମୋର ଶକ୍ତି ମତାନୁସାରେ ଦେଇପାରିବି।" ରାକ୍ଷସୀମାନେ କହିଲେ, "ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୁହ, କେଉଁଠି କେଉଁଠି ନିମ୍ନାନ୍ତରଣ କରିଛ? ସେଗୁଡିକ ଅତି ପବିତ୍ର, ଦୁଷ୍ଟ ଜନମ ପାଇଁ ମୁକ୍ତି ଦେଉଥିବା। ଆମର ତୀବ୍ର ତିଆସା ଓ ଭୋକ ଦୁଃଖ ଅତି ଭୟଙ୍କର।" ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ, "ଅବନ୍ତି ଆଶ୍ରମରୁ ହରିନଗରକୁ ଗଲି; ସେଠାରୁ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଗଲି, ସେଠାରେ ସୋମ ଜଳରେ ନିମ୍ନାନ୍ତରଣ କଲି।" "ତାପରେ ସମୁଦ୍ରକୂଳର ପ୍ରଭାସା ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ପହଁଚିଲି; ଏଠାରୁ ସେତୁରେ ନିମ୍ନାନ୍ତରଣ କଲି, ଯାହା ଅତି ପବିତ୍ର।" "ସେଠାରୁ ମୁଁ ଅତି ପବିତ୍ର କିଶ୍କିନ୍ଧାକୁ ଆସିଲି, ଯେଉଁଠି ବାଲି, ବାନର ରାଜା, ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହୋଇଥିଲେ।" "ତାପରେ ସରସ୍ୱତୀ ଓ ନର୍ମଦା ତୀରର ମଠକୁ ଆସିଲି, ଯେଉଁଠି ଭାରତୀ ଦେବୀ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ।" "ତାପରେ ଦକ୍ଷିଣ ଅଞ୍ଚଳର ବେଣୀକୁ ଗଲି, ଯେଉଁଠି ମୁଁ ଶିବ-କାଞ୍ଚି ଓ ବିଷ୍ଣୁ-କାଞ୍ଚି ନଗର ଦେଖିଲି।" "ଏଠି ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଜୀବ ଶିବ କିମ୍ବା ବିଷ୍ଣୁ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ; ଏଠାରୁ ଉତ୍କଳକୁ ଆସିଲି, ଯେଉଁଠି ହରି ଓ ଈଶ୍ୱର ବସିଥାନ୍ତି।" "ସେଠି ସେ ସଂସ୍କାର ଚାରି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଭକ୍ତମାନେ ଚାହନ୍ତି; ଯଥାବଧି ପୂଜା ଓ ନିବେଦନ କରି, ତାଙ୍କ ଦୟା ମିଳିଲା।" "ତାପରେ ଗଙ୍ଗା ଓ ସମୁଦ୍ର ସଙ୍ଗମକୁ ଗଲି; ଏଠାରେ ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃମାନେ ନିୟମାନୁସାରେ ତୃପ୍ତି ହେଲେ।" "ଏଠି ଗଙ୍ଗା ଶତମୁଖ ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଥିଲେ, ଏଠିକୁ ଆସିଲି; ତାପରେ ଗୟାକୁ ଗଲି, ନିୟମାନୁସାରେ ପିଣ୍ଡ ଦେଲି।" "ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ତୁଳସୀ, ଚନ୍ଦନ, ଜଳ ଦେଇ ପୂଜା କଲି; ତାପରେ କୋଶଳା ଓ ସରୟୂ ନଦୀ, ଯାହାର ଜଳ ପବନ ଦ୍ୱାରା ବହିଥାଏ, ଆସିଲି।" "ମୁଁ ଏଠିକୁ ଆସି, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରସ୍ପର୍ଶରେ ପବିତ୍ର ହେଲି; ଏଠି ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ ଗୋପ୍ରତାର ପବିତ୍ର ତୀର ଅଛି।" "ସେଠି ନିମ୍ନାନ୍ତରଣ ଓ ଅନ୍ୟ ନିୟମ କରି, ତାପରେ କାଶୀକୁ ଗଲି, ଯୁମାପତିଙ୍କର ରାଜଧାନୀ।" "ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ଓ ବିନ୍ଦୁମାଧବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ମଣିକର୍ଣ୍ଣିକା ଓ ଜ୍ଞାନ କୁଆଁରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ନିମ୍ନାନ୍ତରଣ କଲି।" "ଏଠି ତିନି ରାତି ରହି, ପୁନଃ ପ୍ରୟାଗକୁ ଫେରିଲି, ଯେଉଁଠି ପୌଷ ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ପ୍ରଜାପତି ପ୍ରକଟ।" "ମାଘ ମାସରେ ପ୍ରଭାତେ ନିମ୍ନାନ୍ତରଣ କରି, ଏଠିଠୁ ନୈମିଷ ତୀର, ଗୋମତୀ ନଦୀ ପାଖକୁ ଗଲି।" "ଏଠି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର ସ୍୵ୟଂ ଶକ୍ତିରେ ଅଛି; ଏଠିଠୁ ମଥୁରାକୁ ଗଲି, ଯେଉଁଠି ବିଶ୍ରାନ୍ତି ସ୍ଥାନ ଅଛି।" "ସେଠି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପବିତ୍ର ତୀର ଅସିକୁଣ୍ଡ ଅଛି; କୃଷ୍ଣଗଙ୍ଗା, ଧ୍ରୁବା, ଅକ୍ରୂରା, କେଶିକାଳିୟ ଓ ଅନ୍ୟ ତୀର।" "ଏଠି ଯମୁନା ଅତି ପବିତ୍ର, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ; ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦ୍ୱାଦଶ ଅଟବୀ ଅଛି, ଧନ-ଐଶ୍ୱର୍ୟରେ ଭରିଥିବା।" "ଏଠି ଦେବତାମାନେ ଚାଲିଥିବା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ସମସ୍ତ କାମ ପୂରଣ କରେ; ଏଠି ନିମ୍ନାନ୍ତରଣ କରି ଜଳ ପିଇଲେ ଆର ଜନ୍ମ ହୁଏନାହିଁ।" "ତାପରେ ଅତି ପବିତ୍ର ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଆସିଲି, ଯେଉଁଠି ଗଙ୍ଗା, ନଦୀମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶ୍ରୀପତିଙ୍କର ପଦପଙ୍କଜରୁ ଉଦ୍ଭବ।" "ତାପରେ ହିମାଳୟ ଭୂମିରେ ନାରାୟଣଙ୍କ ନିବାସକୁ ଗଲି; ମାଧବଙ୍କୁ ଦେଖି, କେଦାରକୁ ପହଁଚିଲି।" "ସେଠି ବିଶ୍ୱନାଥଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପୁନଃ ହଂସ ଜଳ ପିଇ, ଜହ୍ନବୀ ତୀରର ଅତି ପବିତ୍ର ହରିଦ୍ୱାରକୁ ଆସିଲି।" "ଏଠି ନିମ୍ନାନ୍ତରଣ କରି, ପିତୃ, ଦେବତା, ଋଷିମାନେ ତୃପ୍ତି ହେଲେ; ତାପରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସିଲି, ଯେଉଁଠି ପୂର୍ବ ସରସ୍ୱତୀ ବହୁଥିଲେ।" "ଏଠି ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ସମସ୍ତ ନିୟମ କରି, ଶ୍ରୀପତିଙ୍କର ପଦପଙ୍କଜ ପୂଜା କରି, ପୁଷ୍କରକୁ ଯିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲି।" "ପଥରେ, ମୋ ବନ୍ଧୁ ବିମଳ, ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରୁ ବ୍ରଜକୁ ଯାଉଥିବା, ମୋ ସହିତ ମିଶିଲେ।" "ସେ, ଦ୍ୱିଜାତି, ମୋତେ ରାକ୍ଷସୀଙ୍କ ସ୍ଥାନକୁ ଆଣିଲେ; ତାପରେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରୁ ଫେରି, ଶକ୍ରପ୍ରସ୍ଥ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା, ଆସିଲି।" "ଏଠି ଦ୍ୱାରକା, ଯାହା ବିଷ୍ଣୁ ନିଜେ ତିଆରି କରିଥିଲେ; ସେଠି ବିଷ୍ଣୁ ମାନବ ରୂପରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇଥିଲେ, ନିଜ ଶବ୍ଦରେ କହିଥିଲେ।" "ସେଠି ମୁଁ ଓ ସେ ବିଷ୍ଣୁ ଭକ୍ତି ପାଇଁ ନିମ୍ନାନ୍ତରଣ କଲି; କୃଷ୍ଣ ରୂପରେ ବିଷ୍ଣୁ ମୋ ଓ ସେଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଦେଲେ।