ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ଦୁଇଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିୟମାନୁସାରେ ଏକ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି, ହରିଙ୍କ ପ୍ରତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଘୁଡ଼ିବା ସମୟରେ ବନ୍ଦନା କରି, ଏକାପରେ ଏକା ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ଦୁଇ ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: “ଏହି ପଥରେ ଆମର ମିଳନ ଯେପରି ଅପେକ୍ଷା କ୍ରମରେ ହେଲା, ଏହି ଭୂମିରେ ଘର, ଜନାନୀ, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ପର୍କ ମଧ୍ୟ ଏପରି ହୁଏ। ଏବେ ଆମେ ଦୁଇଜଣ ପଥିକ ଭଳି ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବାକୁ ଯାଉଛୁ।” ସେମାନେ ଆଉ କହିଲେ: “ସ୍ତ୍ରୀ, ପୁତ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ପର୍କ ମଧ୍ୟ କାଳର ଖେଳରେ ବିନାଶଶୀଳ; ସେଇଁ ଲୋକ ଧନ୍ୟ, ଯିଏ ଏହି ଯୁଗଳ ଆଉ ସମ୍ପର୍କର ଅସ୍ଥିରତାକୁ ଜାଣି, ସଦା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ଉପାସନା କରେ।” ନାରଦ କହିଲେ: “ମୁଁ ଏହି ଦିନକୁ ସ୍ମରଣ କରିବି — ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ଦାସ, ଆପଣଙ୍କ ଚରଣ ଶିରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛି।” ଏହି କଥା କହି, ସେମାନେ ନିଜ ଘରକୁ ଯାଇଲେ। ରାଜା, ଏବେ ଆପଣ ଶୁଣନ୍ତୁ — ବିମଳାଙ୍କ ସହଯାତ୍ରୀଙ୍କ ସହ କଣ ଘଟିଲା। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯାଉଥିବା ସମୟରେ ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କର ମୋକ୍ଷ ହେଇଥିଲା। ଯାତ୍ରା କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏକ ଜଳହୀନ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାରେ, ଦୁଷ୍ଟ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖିତ ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଦ୍ୱାରା ଭୋକ ଓ ତିଆରିରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଦୂରରୁ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସେଠାରେ ଜଳପାତ୍ର ହାତରେ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦେଖି, ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଆପସେ ଆଲୋଚନା କରିଲେ: “ଏକ ପଥିକ ଆସୁଛି, ହାତରେ ଜଳପାତ୍ର ରଖିଛି।" "ସାହାଯ୍ୟ ମିଳିବ କି? ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଭକ୍ଷିବା ଏବଂ ତାଙ୍କ ହାତରେ ଥିବା ଜଳପାତ୍ରର ଜଳ ପିଇବା ଚିନ୍ତା କରିବା।" "ଆମେ ଶତବର୍ଷ ଧରି ତିଆରି ଓ ଭୋକରେ ଅତି ଦୁଃଖିତ। ଏହି ପାତ୍ର, ଜଳ ଏବଂ ଆମର ତିଆରି—" ନାରଦ କହିଲେ: “ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କ ଶରୀରର ତାତିଲା ମାଂସ ଖାଇବ?” "ତାଙ୍କ ରକ୍ତ ପିଇବା ପରେ ମୁଁ ପୁନଃ ଜୀବନ ଲାଭ କରିବି।" ଅନ୍ୟ ଜଣେ କହିଲେ: “ଏହି ହାତୀମୁଖୀ ଲୋକର ଶରୀରରେ କେତେ ଦ୍ରବ୍ୟ ଅଛି?" ଅନ୍ୟ ଜଣେ, ତୀଗରମୁଖୀ, କହିଲେ: “ମୋ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏତେ ଜଳ ନାହିଁ।" ଅନ୍ୟ ଜଣେ, ରଥଚକ୍ର, କହିଲେ: "ମୋ କଥା ଶୁଣ।" "ମୁଁ ତାଙ୍କ ଆନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କଣ୍ଠ ଓ କମରବନ୍ଧ କରିବି।" ଅନ୍ୟ ଜଣେ କହିଲେ: "ମୁଁ ତାଙ୍କ କଳା ଦାନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଖେଳ ଘର ପାଇଁ ଦାୟସ୍ ତିଆରି କରିବି।" "ସେ ଶୋଳ ଦାୟସ୍ ଦ୍ୱାରା ଜୁଆ ଖେଳରେ ଦକ୍ଷ।" ଏପରି ଆଲୋଚନା କରି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଦୌଡ଼ିଲେ। ବଡ଼ ମୁହଁ ଖୋଲି, ଜିହ୍ବା ଲମ୍ବାଇ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୁଜା ଦେଖାଇ, ରାକ୍ଷସୀମାନେ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଭୟରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେଲେ। ରାଜା, ସେ ନିଜକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବେଦମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷା କଲେ; ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତି ରାକ୍ଷସୀମାନେ ନିକଟକୁ ଆସି ଦୂରରେ ଠିଆ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ତେଜ ଓ ମନ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ, ରାକ୍ଷସୀମାନେ କହିଲେ: “ତୁମେ କିଏ? କେଉଁଠୁ ଆସିଛ? ଏହି କଥା କହ।" "ତୁମକୁ ଦେଖି ଆମର ମନ ଶାନ୍ତି ପାଇଛି; ଏଉଁ, ଦ୍ୱିଜ, ତୁମ ଚରଣ ସ୍ପର୍ଶ କରିଲେ କେଉଁ ଫଳ ମିଳିବ ନାହିଁ? ତୁମର ପଦ୍ମସଦୃଶ ପାଦ ଆମ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖ।" ନାରଦ କହିଲେ: ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ହରିଦତ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: “ପବିତ୍ର ସ୍ନାନ କରି, ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି।" "ଏବେ ମୁଁ ପୁଷ୍କରକୁ ଯାଉଛି। ତୁମେ କଣ ଚାହୁଁଛ? ଯେଉଁ ଚାହିଁବ, ମୁଁ ଦେବି।" ରାକ୍ଷସୀମାନେ କହିଲେ: “ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, କେଉଁ କେଉଁ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରିଛ? ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ଜନ୍ମର ଲୋକଙ୍କୁ ମୋକ୍ଷ ଦେଇପାରିବେ। ଆମ ଭୋକ ଓ ତିଆରି ଅତି ଦୁଃଖଦାୟକ।" ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: “ଅବନ୍ତିର ଆଶ୍ରମରୁ ହରିଙ୍କ ସହରକୁ ଗଲି, ତାଠୁ ଦ୍ୱାରକାକୁ, ସୋମଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିଛି।" "ତାଠୁ ପ୍ରଭାସ ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ତଟରେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଗଲି; ସେଠାରୁ ସେତୁ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ନାନ କରିଛି, ଯାହା ଶୁଦ୍ଧତାର ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ପଥ।" "ତାଠୁ କିଶ୍କିନ୍ଧାରେ ଆସିଛି, ଯେଉଁଠି ବାଲି, ବନରାଜ, ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଇଥିଲେ।" "ତାଠୁ ସରସ୍ୱତୀ ଓ ନର୍ମଦା ତଟରେ ଥିବା ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲି, ଯେଉଁଠି ଭାରତୀଙ୍କୁ ସମସ୍ତେ ପୂଜା କରନ୍ତି।" "ତାଠୁ ଦକ୍ଷିଣ ଅଞ୍ଚଳର ବେଣୀକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଶିବ-କାଞ୍ଚୀ ଓ ବିଷ୍ଣୁ-କାଞ୍ଚୀ ନଗର ଦେଖିଛି।" "ଏଉଁଠି ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଜୀବ ଶିବ କିମ୍ବା ବିଷ୍ଣୁ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ; ତାଠୁ ଉତ୍କଳକୁ ଗଲି, ଯେଉଁଠି ହରି ଓ ଈଶ୍ୱର ବସିଛନ୍ତି।" "ସେଉଁଠି ସେ ସ୍ବୟଂ ଚତୁର୍ବିଧ ପୁରୁଷାର୍ଥ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଭକ୍ତମାନେ ତାଙ୍କୁ ଚାହନ୍ତି; ନିୟମାନୁସାରେ ପୂଜା ଓ ନିବେଦନ କରି, ତାଙ୍କ କୃପା ପାଇ, ଗଙ୍ଗା ଓ ସମୁଦ୍ର ସଙ୍ଗମକୁ ଗଲି।" "ସେଠାରେ ଦେବ, ଋଷି, ପିତୃମାନେ ଉପରେ ନିୟମାନୁସାରେ ତ୍ରୁପ୍ତି କରିଛି।" "ଏଉଁଠି ଗଙ୍ଗା ଶତମୁଖ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ; ତାଠୁ ଗୟାକୁ ଗଲି, ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଛି।" "ପିତୃମାନେ ଉପରେ ତୁଲସୀ ଫୁଲ, ଚନ୍ଦନ ଓ ଜଳ ଦେଇ ପୂଜା କରିଛି; ତାଠୁ କୋଶଳା ଓ ସରୟୂ ନଦୀ, ଯାହାର ଜଳ ପବନ ଦ୍ୱାରା ବହିଯାଏ, ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଛି।" "ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଛି; ଗୋପ୍ରତାର ନାମକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହା ଦେବମାନେ ପାଇ ପାରନ୍ତି ନାହିଁ।" "ସେଠାରେ ନିୟମାନୁସାରେ ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଆଚାର କରିଛି; ତାଠୁ କାଶୀ, ରାଜା ଉମାପତିଙ୍କ ନଗରକୁ ଗଲି।" "ସେଠାରେ ବିଶ୍ବେଶ୍ୱର ଏବଂ ବିନ୍ଦୁମାଧବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ମଣିକର୍ଣ୍ଣିକା ଓ ଜ୍ଞାନ କୁଆଁରେ ସ୍ନାନ କରିଛି।" "ସେଠାରେ ତିନି ରାତି ରହି, ପୁନଃ ପ୍ରୟାଗକୁ ଫେରିଛି, ଯେଉଁଠି ପୌଷ ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ପ୍ରଜାପତି ପ୍ରକାଶିତ।" "ମାଘ ମାସର ଉଷାକାଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ତାଠୁ ନୈମିଷ ଗୋମତୀ ତଟକୁ ଗଲି।" "ଏଉଁଠି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ସ୍ବୟଂ ଶକ୍ତିରେ ଅଛି; ତାଠୁ ମଥୁରାକୁ ଗଲି, ଯେଉଁଠି ଶ୍ରାନ୍ତି ନାମକ ସ୍ଥାନ ଅଛି।" "ସେଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥ ଅସିକୁଣ୍ଡ ଅଛି; କୃଷ୍ଣଗଙ୍ଗା, ଧ୍ରୁବା, ଅକ୍ରୂର, କେଶିକାଳିୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତୀର୍ଥ।